Cuộc săn tìm giữa những núi quần áo
Tại chợ Đông Tác (Hà Nội), quần áo đã qua sử dụng được bày bán với số lượng lớn. Ở một số gian hàng, từng đống quần áo chất cao gần chạm trần, tràn ra phía trước cửa. Những tấm biển ghi giá 5.000, 10.000 hay 20.000 đồng tạo nên sức hút đối với người mua.
 |
| Các mặt hàng quần áo đa dạng mức giá đang "tràn lan" khỏi cửa hàng. |
Không giống các cửa hàng thời trang được sắp xếp theo kích cỡ hay bộ sưu tập, việc tìm kiếm một món đồ tại đây đòi hỏi sự kiên nhẫn. Người mua phải lật giở từng chồng quần áo để tìm kiếm sản phẩm phù hợp. Giữa số lượng lớn hàng hóa, mỗi lần lựa chọn cũng giống như một cuộc săn tìm.
Tạ Thị Hậu, nữ, 20 tuổi, sống tại Hà Nội, thường xuyên mua quần áo secondhand tại chợ Đông Tác và các cửa hàng thrift. Với Hậu, sức hấp dẫn của đồ si không chỉ nằm ở mức giá mà còn ở cơ hội tìm thấy những món đồ khó bắt gặp trên thị trường. Có lần, Hậu tìm được một chiếc áo kiểu vintage đã không còn được bán phổ biến tại các cửa hàng thời trang thông thường.
“Mình thấy việc mua đồ si khá thú vị, một phần vì có cảm giác tìm tòi, lựa chọn. Hơn nữa, nhiều món đồ đẹp mà ở những cửa hàng thông thường không còn bán nữa”, Hậu chia sẻ.
Theo trải nghiệm của Hậu, mỗi hình thức cửa hàng lại có những đặc điểm riêng. Tại các gian hàng chất quần áo thành đống, người mua mất nhiều thời gian tìm kiếm, một số nơi còn để quần áo tràn ra ngoài, khiến Hậu lo ngại có côn trùng lẫn trong đó. Trong khi ấy, những cửa hàng treo đồ trên giá giúp khách dễ quan sát hơn, còn các shop thrift thường tuyển chọn, làm sạch và sắp xếp sản phẩm trước khi bán. Đổi lại, giá tại những nơi này thường cao hơn.
 |
| Người tiêu dùng có nhiều lựa chọn với ưu điểm, hạn chế khác nhau. |
Khi món đồ yêu thích không còn là món hời
Cảm giác hào hứng khi tìm được món đồ đẹp với giá thấp đôi khi khiến người mua bỏ qua việc kiểm tra kỹ sản phẩm. Hậu từng mua một chiếc áo kiểu vintage tại chợ Đông Tác trong lúc mải lựa chọn giữa số lượng lớn quần áo. Khi mang về nhà, Hậu mới phát hiện áo có mùi và bị rách. Dù đã làm sạch, khi mặc lên, Hậu vẫn cảm thấy ngứa và cuối cùng phải ngừng sử dụng món đồ.
Trải nghiệm này khiến Hậu cẩn thận hơn khi mua sắm. Thay vì chỉ chú ý đến kiểu dáng hay mức giá, Hậu dành nhiều thời gian kiểm tra tình trạng quần áo và cân nhắc liệu món đồ có thực sự đáng mua hay không.
Câu chuyện trên cho thấy một món đồ giá rẻ chưa chắc đã là món hời. Giữa những chồng quần áo có số lượng lớn, người mua có thể tìm được sản phẩm độc đáo với chi phí thấp, nhưng cũng cần dành thời gian kiểm tra chất lượng trước khi quyết định.
Những điều không nhìn thấy bằng mắt thường
Bên cạnh những khuyết điểm có thể nhận ra như vết rách, sờn vải hay vết bẩn, điều kiện vệ sinh của quần áo đã qua sử dụng cũng là vấn đề đáng quan tâm. Đáng chú ý, một nghiên cứu công bố năm 2026 đã khảo sát trực tiếp quần áo secondhand tại chợ Đông Tác.
Nhóm tác giả thuộc Khoa Kỹ thuật y học, Trường Đại học Y Hà Nội thu thập 155 mẫu quần áo từ sáu cửa hàng. Kết quả cho thấy 107 mẫu có ít nhất một loài vi khuẩn hoặc nấm được phát hiện. Trong đó, vi khuẩn Staphylococcus aureus xuất hiện trên 19 mẫu. Nghiên cứu cũng ghi nhận một số loại nấm như Mucor, Aspergillus, Microsporum và Penicillium. Đáng chú ý, trong 20 chủng Staphylococcus aureus phân lập được, có 9 chủng kháng methicillin (MRSA).
Kết quả này phản ánh tình trạng của các mẫu được thu thập tại sáu cửa hàng, không đại diện cho toàn bộ quần áo secondhand tại Đông Tác hay các địa điểm khác. Việc phát hiện vi sinh vật cũng không đồng nghĩa mọi sản phẩm đều gây bệnh cho người mặc.
Trong khuyến cáo đăng tải năm 2025, Đại học Gadjah Mada (Indonesia) dẫn lời bác sĩ da liễu Adissa Tiara Yulinvia về những lưu ý khi sử dụng quần áo secondhand. Quần áo chưa được làm sạch phù hợp có thể chứa vi sinh vật hoặc tác nhân gây kích ứng. Người mua được khuyến nghị giặt quần áo trước khi mặc, làm khô hoàn toàn và bảo quản ở nơi khô ráo.
Mua đồ cũ có đồng nghĩa với tiêu dùng bền vững?
Secondhand thường được nhắc đến trong câu chuyện thời trang bền vững bởi việc tái sử dụng giúp kéo dài vòng đời sản phẩm và hạn chế quần áo bị thải bỏ. Tuy nhiên, lợi ích môi trường không tự động xuất hiện chỉ vì người tiêu dùng lựa chọn đồ cũ.
Nghiên cứu của Astrid Klooster và cộng sự, công bố năm 2024 trên Journal of Circular Economy, cho thấy trong một số kịch bản, việc sử dụng quần áo secondhand có thể giúp giảm tới 42% tác động đối với biến đổi khí hậu và nhu cầu năng lượng tích lũy so với mua mới. Đây là kết quả phụ thuộc vào các giả định về sản phẩm và hành vi tiêu dùng trong mô hình đánh giá vòng đời, không phải mức giảm áp dụng cho mọi trường hợp.
Thực tế, nếu người mua liên tục lựa chọn quần áo giá rẻ chỉ vì cảm giác có lợi, mua nhiều hơn nhu cầu rồi nhanh chóng bỏ đi, thói quen tiêu dùng quá mức vẫn có thể tiếp diễn dưới một hình thức khác.
Từ những gian hàng chất đầy quần áo tại Đông Tác đến các cửa hàng thrift được tuyển chọn kỹ lưỡng, secondhand đem đến thêm lựa chọn cho người tiêu dùng. Nhưng một món đồ chỉ thực sự có giá trị khi đáp ứng nhu cầu và được tiếp tục sử dụng. Ý nghĩa của việc tái sử dụng không nằm ở việc món đồ từng thuộc về ai, mà ở khả năng kéo dài vòng đời của nó.
Giữa những đống quần áo chất cao ở chợ Đông Tác, một món đồ đẹp có thể xuất hiện sau vài phút tìm kiếm, nhưng cũng có thể bị bỏ qua giữa hàng trăm lựa chọn khác. Với người mua, giá trị của việc săn đồ secondhand không chỉ nằm ở cảm giác tìm được món đồ độc đáo với chi phí thấp, mà còn ở việc lựa chọn có cân nhắc và sử dụng món đồ lâu dài. Bởi sau cùng, kéo dài vòng đời quần áo chỉ thực sự có ý nghĩa khi món đồ được tìm thấy tiếp tục có một vị trí trong tủ đồ, thay vì trở thành một món đồ bị bỏ quên.
