Theo dữ liệu được công bố, tổng tỷ suất sinh tại Italy, tức là số trẻ em trung bình của một phụ nữ, giảm xuống 1,2 vào năm 2023, thấp hơn mức 1,24 của năm 2022 và gần với mức thấp nhất mọi thời đại là 1,19 được ghi nhận vào năm 1995. Trung bình, phụ nữ Italy sinh con đầu lòng ở độ tuổi 32, khiến thời gian sinh con của họ bị giảm xuống. Tỷ lệ sinh thay thế ở Italy cũng đã giảm xuống dưới mức thay thế là 2,1 do nhiều phụ nữ chọn sinh ít con hoặc không có con.
Cũng theo ISTAT, trong số những trẻ được sinh ra ở Italy trong năm 2023 có 13,3% là con của công dân nước ngoài sống ở nước này, giảm từ mức 15% một thập kỷ trước đó.
Những dữ liệu trên làm nổi bật cuộc chiến khó khăn mà Thủ tướng Giorgia Meloni phải đối mặt, khi bà tìm cách đảo ngược tình trạng già hóa dân số nhanh chóng ở Italy bằng cách khuyến khích phụ nữ sinh thêm con. Giới chuyên gia khuyến cáo cần phải có những giải pháp nhanh chóng giúp đảo ngược tình trạng suy giảm nhân khẩu học tại Italy, mà điều quan trọng nhất là phải có những chính sách dài hạn nhằm giải quyết những lo ngại về kinh tế và xã hội vốn đang khiến nhiều phụ nữ không muốn sinh con. Azzurra Rinaldi, Giáo sư tại đại học Unitelma-Sapienza (Roma), đánh giá: “Có rất nhiều lời hoa mỹ về vai trò của người mẹ, nhưng nếu không kiếm được tiền thì họ sẽ không thể làm mẹ. Bạn cần giúp phụ nữ đi làm, kiếm tiền và sau đó họ có thể quyết định việc có làm mẹ hay không”.
Trên thực tế, tỷ lệ sinh đã giảm xuống dưới mức thay thế ở nhiều nền kinh tế tiên tiến, nhưng cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tại Italy là một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất ở Tây Âu sau nhiều thập kỷ kinh tế trì trệ. ISTAT cho biết Italy hiện có hơn 4,5 triệu người trên 80 tuổi, trong khi chỉ có 4,4 triệu trẻ em dưới 10 tuổi. Chính phủ của Thủ tướng Meloni vẫn tiếp nối chương trình trợ cấp trẻ em do chính phủ tiền nhiệm đưa ra vào năm 2021, đồng thời tăng tiền trợ cấp hàng tháng cho các gia đình có trẻ nhỏ. Năm nay, Italy cũng đã phân bổ 1 tỷ euro cho các biện pháp hỗ trợ phụ nữ có con, trong đó có việc trả tiền đóng quỹ lương hưu cho những phụ nữ đi làm có ít nhất hai con nhỏ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nước này vẫn phải đối mặt với những trở ngại cơ cấu lớn trong việc ổn định dân số. Italy hiện chỉ có 11,4 triệu phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (từ 15 - 49 tuổi), giảm nhiều so với con số 13,8 triệu phụ nữ cách đây 20 năm.
