Thiên hà 'sống sót' trước lực hút của hố đen

0:00 / 0:00
0:00

(Ngày Nay) -  Các nhà nghiên cứu tìm thấy một thiên hà thoát khỏi lực hút của chuẩn tinh bằng cách liên tục sinh ra sao mới, ước tính khoảng 100 ngôi sao lớn cỡ Mặt Trời một năm.

Mô phỏng thiên hà CQ4479. - Ảnh: NASA/ Daniel Rutter.
Mô phỏng thiên hà CQ4479. - Ảnh: NASA/ Daniel Rutter.

Phát hiện của Máy bay khảo cứu tầng bình lưu dành cho thiên văn học hồng ngoại (SOFIA) có thể lý giải cách các thiên hà khổng lồ tồn tại trong vũ trụ. Họ công bố kết quả hôm trên tạp chí Astrophysical Journal. "Điều này cho thấy sự phát triển của hố đen hoạt động mạnh không thể ngăn cản quá trình sản sinh sao, trái với mọi dự đoán khoa học hiện nay", Allison Kirkpatrick, trợ lý giáo sư ở Đại học Kansas tại Lawrence Kansas, đồng tác giả nghiên cứu cho biết. "Điều này khiến chúng tôi phải suy nghĩ lại về cách thiên hà tiến hóa".

SOFIA, dự án hợp tác giữa NASA và Trung tâm Vũ trụ Đức (DLR), nghiên cứu một thiên hà vô cùng xa xôi mang tên CQ4479, ở cách Trái Đất hơn 5,25 tỷ năm ánh sáng. Ở lõi của nó có một chuẩn tinh đặc biệt gọi là "chuẩn tinh lạnh" mà Kirkpatrick phát hiện gần đây. Với loại chuẩn tinh này, hố đen đang hoạt động vẫn ăn vật chất từ thiên hà chủ, nhưng năng lượng cực mạnh của chuẩn tinh không phá hủy tất cả khí gas lạnh, nhờ đó các ngôi sao vẫn hình thành và thiên hà có thể tồn tại. Đây là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu xem xét chuẩn tinh lạnh, đo trực tiếp sự phát triển của hố đen, tốc độ sản sinh sao và lượng khí gas lạnh để cung cấp nhiên liệu cho thiên hà.

Là một trong những vật thể sáng và xa nhất, chuẩn tinh nổi tiếng khó quan sát bởi chúng sáng hơn bất cứ thứ gì ở xung quanh. Chúng hình thành khi hố đen đang hoạt động "ăn" một lượng vật chất từ thiên hà xung quanh, tạo ra lực hấp dẫn mạnh. Khi ngày càng nhiều vật chất xoay càng lúc càng nhanh về phía tâm hố đen, vật chất nóng lên và phát sáng rực rỡ. Giải thuyết hiện nay dự đoán năng lượng này làm nóng hoặc loại bỏ khí gas lạnh cần thiết để tạo sao, gây ảnh hưởng tới sự phát triển của thiên hà. Nhưng SOFIA hé lộ có một thời gian tương đối ngắn mà ở đó, quá trình hình thành sao có thể tiếp tục trong khi hố đen đang ăn để cung cấp năng lượng cho chuẩn tinh.

Thay vì quan sát ngôi sao mới chào đời, SOFIA sử dụng kính viễn vọng gần 3 mét để phát hiện bức xạ ánh sáng hồng ngoại từ bụi bị nung nóng bởi quá trình hình thành sao. Kết hợp dữ liệu thu thập bởi thiết bị HAWC+ của Sofia, các nhà khoa học có thể ước tính lượng sao hình thành trong 100 triệu năm qua.

Theo Vnexpress
Algeria trải qua đợt nắng nóng cực đoan, nhiều địa phương vượt ngưỡng 45 độ C
Algeria trải qua đợt nắng nóng cực đoan, nhiều địa phương vượt ngưỡng 45 độ C
(Ngày Nay) - Đất nước Bắc Phi này đang trải qua một trong những đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất từ đầu mùa Hè, khi nhiệt độ tại nhiều địa phương ở miền Bắc và miền Nam vượt ngưỡng 45 độ C, buộc chính quyền phải ban hành các cảnh báo thời tiết và tăng cường các biện pháp ứng phó nhằm đảm bảo an toàn cho người dân.
Mỹ siết thời hạn thị thực sinh viên quốc tế, khách trao đổi văn hóa và nhà báo
Mỹ siết thời hạn thị thực sinh viên quốc tế, khách trao đổi văn hóa và nhà báo
(Ngày Nay) - Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang áp dụng các giới hạn thời gian mới đối với thị thực dành cho sinh viên nước ngoài, khách trao đổi văn hóa và nhà báo, chấm dứt hệ thống đã tồn tại trong nhiều thập kỷ vốn cho phép nhiều người trong số này được ở lại Mỹ miễn là họ vẫn đang theo học hoặc thực hiện nhiệm vụ công tác.
Tác phẩm Mountain Landscape (Cửa sổ tưởng niệm Root – Phong cảnh núi non) tại Sunset Ridge trước khi được tháo dỡ để bảo tồn. Ảnh: Bảo tàng Nghệ thuật Hoa Kỳ Crystal Bridges .
Bảo tàng Crystal Bridges sở hữu cửa sổ kính màu Tiffany Studios đồ sộ từ một nhà thờ ở Texas
(Ngày Nay) - Tháng 5/2025, Bảo tàng Nghệ thuật Crystal Bridges (bang Arkansas, Mỹ) đã chính thức bổ sung vào bộ sưu tập của mình một trong những tác phẩm kính màu quy mô lớn hiếm hoi của Tiffany Studios - xưởng chế tác danh tiếng do Louis Comfort Tiffany sáng lập. Đây cũng là cửa sổ kính màu Tiffany đầu tiên thuộc loại này được bảo tàng sở hữu.
Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
(Ngày Nay) - Ngày 15/7/2026, UNESCO khai mạc Hội nghị Toàn cầu 2026 của Thập kỷ Quốc tế về Khoa học vì Phát triển Bền vững (International Decade of Sciences for Sustainable Development - IDSSD), đồng thời công bố những dữ liệu mới cho thấy bức tranh trái chiều của khoa học toàn cầu: cộng đồng khoa học đã có sự huy động mạnh mẽ trong hai năm qua, nhưng khoảng cách giữa các quốc gia vẫn còn rất lớn, đặc biệt đối với các nước đang phát triển.
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
(Ngày Nay) - Hơn 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ và nhà đầu tư từ nhiều quốc gia Đông Nam Á dự kiến sẽ tham dự The Future of Artificial Intelligence: Chapter 4 , diễn ra ngày 18/8/2026 tại TP.HCM. Đây là lần thứ tư hội nghị được tổ chức, do JDI và Hiệp hội Doanh nghiệp Hồng Kông tại Việt Nam đồng tổ chức, với sự hỗ trợ của NVIDIA AI Technology Centre (NVAITC) và Singapore Global Network.
Quốc lộ 12A là tuyến giao thông huyết mạch có hàng trăm lượt phương tiện vận tải lưu thông mỗi ngày. (Ảnh: Hoàng Anh)
Xe chở vật liệu vượt thành thùng trên Quốc lộ 12A, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông
(Ngày Nay) - Dù các quy định về tải trọng, kích thước xếp hàng và che chắn phương tiện đã được tuyên truyền, kí cam kết chấp hành trong hoạt động vận tải, tình trạng xe chở vật liệu xây dựng rời mỏ với hàng hóa chất cao vượt thành thùng vẫn được ghi nhận trên Quốc lộ 12A, tỉnh Quảng Trị. Thực trạng này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến môi trường.