Thiên hà 'sống sót' trước lực hút của hố đen

0:00 / 0:00
0:00

(Ngày Nay) -  Các nhà nghiên cứu tìm thấy một thiên hà thoát khỏi lực hút của chuẩn tinh bằng cách liên tục sinh ra sao mới, ước tính khoảng 100 ngôi sao lớn cỡ Mặt Trời một năm.

Mô phỏng thiên hà CQ4479. - Ảnh: NASA/ Daniel Rutter.
Mô phỏng thiên hà CQ4479. - Ảnh: NASA/ Daniel Rutter.

Phát hiện của Máy bay khảo cứu tầng bình lưu dành cho thiên văn học hồng ngoại (SOFIA) có thể lý giải cách các thiên hà khổng lồ tồn tại trong vũ trụ. Họ công bố kết quả hôm trên tạp chí Astrophysical Journal. "Điều này cho thấy sự phát triển của hố đen hoạt động mạnh không thể ngăn cản quá trình sản sinh sao, trái với mọi dự đoán khoa học hiện nay", Allison Kirkpatrick, trợ lý giáo sư ở Đại học Kansas tại Lawrence Kansas, đồng tác giả nghiên cứu cho biết. "Điều này khiến chúng tôi phải suy nghĩ lại về cách thiên hà tiến hóa".

SOFIA, dự án hợp tác giữa NASA và Trung tâm Vũ trụ Đức (DLR), nghiên cứu một thiên hà vô cùng xa xôi mang tên CQ4479, ở cách Trái Đất hơn 5,25 tỷ năm ánh sáng. Ở lõi của nó có một chuẩn tinh đặc biệt gọi là "chuẩn tinh lạnh" mà Kirkpatrick phát hiện gần đây. Với loại chuẩn tinh này, hố đen đang hoạt động vẫn ăn vật chất từ thiên hà chủ, nhưng năng lượng cực mạnh của chuẩn tinh không phá hủy tất cả khí gas lạnh, nhờ đó các ngôi sao vẫn hình thành và thiên hà có thể tồn tại. Đây là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu xem xét chuẩn tinh lạnh, đo trực tiếp sự phát triển của hố đen, tốc độ sản sinh sao và lượng khí gas lạnh để cung cấp nhiên liệu cho thiên hà.

Là một trong những vật thể sáng và xa nhất, chuẩn tinh nổi tiếng khó quan sát bởi chúng sáng hơn bất cứ thứ gì ở xung quanh. Chúng hình thành khi hố đen đang hoạt động "ăn" một lượng vật chất từ thiên hà xung quanh, tạo ra lực hấp dẫn mạnh. Khi ngày càng nhiều vật chất xoay càng lúc càng nhanh về phía tâm hố đen, vật chất nóng lên và phát sáng rực rỡ. Giải thuyết hiện nay dự đoán năng lượng này làm nóng hoặc loại bỏ khí gas lạnh cần thiết để tạo sao, gây ảnh hưởng tới sự phát triển của thiên hà. Nhưng SOFIA hé lộ có một thời gian tương đối ngắn mà ở đó, quá trình hình thành sao có thể tiếp tục trong khi hố đen đang ăn để cung cấp năng lượng cho chuẩn tinh.

Thay vì quan sát ngôi sao mới chào đời, SOFIA sử dụng kính viễn vọng gần 3 mét để phát hiện bức xạ ánh sáng hồng ngoại từ bụi bị nung nóng bởi quá trình hình thành sao. Kết hợp dữ liệu thu thập bởi thiết bị HAWC+ của Sofia, các nhà khoa học có thể ước tính lượng sao hình thành trong 100 triệu năm qua.

Theo Vnexpress
Biến thể Delta chặn đà phục hồi của châu Á
Biến thể Delta chặn đà phục hồi của châu Á
(Ngày Nay) - Bất chấp các chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn, biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 đang trở thành rào cản lớn nhất đối với các quốc gia châu Á trên đà phục hồi hoạt động kinh doanh, sản xuất và đi lại.
 Các sàn thương mại điện tử bất an bởi chính sách thuế
Các sàn thương mại điện tử bất an bởi chính sách thuế
(Ngày Nay) -  Thông tư 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 1-8 tới đây đang khiến các sàn TMĐT đứng ngồi không yên, vì bỗng dưng họ được giao nhiệm vụ kê khai, nộp thuế thay hộ kinh doanh trên sàn. Đây vốn là nghĩa vụ của cơ quan thuế.
UNESCO và Uzbekistan hợp tác cải cách giáo dục và bảo tồn di sản
UNESCO và Uzbekistan hợp tác cải cách giáo dục và bảo tồn di sản
(Ngày Nay) - Trong những năm gần đây, các phương thức hợp tác mới với sự tham gia của cộng đồng đã xuất hiện để đẩy nhanh tiến độ hướng tới các mục tiêu 2030. UNESCO và Uzbekistan đã tái hợp tác thông qua một chương trình hành động lớn giai đoạn 2018-2021 trong chuyến thăm của Tổng thống Mirziyoyev tới Trụ sở UNESCO vào tháng 10/2018. Hai bên đang tăng cường hợp tác, đặc biệt là về cải cách hệ thống giáo dục và bảo tồn di sản.