Năm Mão nở rộ tranh mèo
Triển lãm nghệ thuật có tên “Nhân Dân - Quý Mão 365” (khai mạc ngày 11/1) đã gây ấn tượng với công chúng bởi không gian nghệ thuật với các tác phẩm hội họa và điêu khắc gắn với linh vật mèo - con giáp biểu trưng cho năm Quý Mão 2023. Trong triển lãm này, lần đầu tiên công chúng yêu nghệ thuật được chiêm ngưỡng bộ sưu tập tác phẩm điêu khắc linh vật mèo độc bản, dựa trên những sáng tác của các họa sỹ, nhà điêu khắc đương đại nổi tiếng của Việt Nam.
Họa sĩ Lê Đình Nguyên giới thiệu cụm 8 tác phẩm mang tên “Mèo đi chơi Tết” và “Mèo đi học”. Đây đều là những tác phẩm sắp đặt có chuyển động, âm thanh và ánh sáng. Các tác phẩm với tên gọi độc đáo như “Mèo ngồi”, “Mèo đứng”, “Mèo cày”, “Mèo trăng”… được họa sĩ sáng tạo từ nhiều chất liệu như giấy dó nghiền trộn với đất sét rồi ép khuôn, bồi báo cũ rồi phủ nhiều lớp sơn ta, sau đó vẽ điểm bằng sơn nhũ vàng cao cấp, thậm chí nhiều chất liệu độc đáo như vỏ đạn pháo, sắt hàn, thạch cao nha khoa đẽo...
Hai họa sĩ Lê Thiết Cương - Lê Minh Trí lại sáng tạo những linh vật mèo trên nền phôi gỗ xà cừ, với lớp báo cũ được bồi dán rồi sau đó phủ màu, vẽ tranh bằng chất liệu acrylic. Một số bức tượng mèo của Họa sĩLê Minh Trí được tô điểm bằng phần tranh minh họa của Họa sĩLê Thiết Cương.
Sự phối hợp ăn ý giữa những chi tiết chọn lọc đầy ngẫu hứng từ các trang báo cũ cùng họa phẩm đương đại đã nâng đỡ và bổ trợ hữu hiệu cho nhau, tạo thành một tổng thể giàu tính thẩm mỹ, gây ấn tượng thị giác mạnh nhằm mang tới những linh vật mèo độc bản, duy nhất, không trùng lặp. Mỗi con một vẻ, nhưng đều mang dáng vẻ khỏe khoắn, vui mắt, với màu sắc rực rỡ, tươi tắn đón chào một năm mới hạnh phúc...
Hồi sinh thú chơi tranh Tết
Thú chơi tranh con giáp vào những ngày Tết có xu hướng trở lại và nhận được sự quan tâm của giới họa sĩcũng như người yêu mỹ thuật. Mỗi khi Tết đến, Xuân về, phần lớn những người cầm bút làm hội họa đều ngẫu hứng vẽ tranh con giáp - con vật biểu tượng của năm.
Ban đầu chỉ là thú chơi, như một cách để khai bút đầu Xuân, dần dần các họa sĩ đã tạo nên dòng tranh con giáp đương đại khác biệt, được ưa chuộng trong dịp Tết, có chỗ đứng trên thị trường, phát triển thành nét đẹp văn hóa, tạo nên một mảng đề tài, tranh nghệ thuật phong phú, góp vào chuyển động tích cực của mỹ thuật Việt Nam.
Theo họa sĩ Tào Linh, chơi tranh Tết là một thú chơi của người Việt từ xa xưa. Ngày xưa, mọi người mua tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống. Ngày nay, nhiều người thích mua tranh con giáp của các họa sĩ. Có lẽ, thói quen vẽ tranh con giáp của nhiều họa sĩ cũng hình thành từ nhu cầu đó. Bản thân ông cũng vậy, từ nhiều năm nay, ông đã thường xuyên vẽ tranh con giáp đón Xuân.
Họa sĩ Cao Minh Hồng cho biết, đã thành thông lệ, mỗi khi năm mới đến, bà lại vẽ một vài bức tranh con giáp để chào Xuân, đón Tết. Năm nay là năm Quý Mão, bà đã vẽ một số tác phẩm mỹ thuật về mèo, với mong muốn một mùa Xuân an vui, no ấm đến với mọi nhà.
Ông Nguyễn Quang Cảnh, quận Long Biên, Hà Nội cho biết, vào những dịp cuối năm, ông thường đến tham quan các triển lãm mỹ thuật để ngắm những sáng tác về con vật biểu tượng của năm mới. Nếu thấy bức tranh, hoặc tác phẩm điêu khắc nào đẹp, phù hợp với điều kiện và hợp với việc trưng bày ở gia đình, ông sẽ mua với hy vọng sự bình an, may mắn từ linh vật của năm.
Theo các nhà nghiên cứu, phê bình mỹ thuật, thú vui vẽ tranh con giúp xuất hiện từ thời các họa sĩ Đông Dương, như Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái. Nước ta có nhiều họa sĩvẽ tranh con giáp, phần lớn để thỏa mãn thú chơi và mang tặng bạn bè. Sau này, các họa sĩ Nguyễn Bích, Sĩ Ngọc, Thành Chương, Lê Trí Dũng, Đỗ Phấn... cũng vẽ nhiều tranh con giáp.
Năm mới Quý Mão đã gõ cửa từng nhà, những bức tranh Tết mang theo ước vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng, tài lộc đủ đầy, gia đình viên mãn… được treo ở những nơi trang trọng như khẳng định sự hồi sinh của thú chơi tranh con giáp vào dịp Tết – một nét đẹp truyền thống của người Việt mỗi dịp Tết đến Xuân về.
