Thủ tướng: Nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, phục vụ người dân

Chiều 25/5, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô.

Cùng dự có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và thành phố Hà Nội.

Cuộc làm việc nhằm khẩn trương triển khai các chỉ đạo theo Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới, trong đó nhấn mạnh, bên cạnh nhà ở để bán, phải ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Tại cuộc họp, theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, các đại biểu đã tập trung đánh giá nhu cầu thực tế về nhà ở cho thuê tại Thủ đô theo từng phân khúc, từng nhóm đối tượng; làm rõ khoảng cách giữa nhu cầu và năng lực cung ứng hiện nay; nguyên nhân khách quan, chủ quan.

Cùng với đó, trao đổi về mô hình, cách làm để phát triển nhà ở cho thuê; xác định các giải pháp về thủ tục; cơ chế huy động nguồn lực, đặc biệt là dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn; làm rõ vai trò của quỹ nhà ở quốc gia, quỹ nhà ở địa phương và các công cụ tín dụng ưu đãi; đề xuất các nội dung cần đưa vào việc sửa đổi, bổ sung các luật liên quan để tạo hành lang pháp lý đồng bộ, ổn định.

Hà Nội cần tiên phong phát triển mô hình nhà ở cho thuê dài hạn

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, cuộc họp đã đồng thuận, thống nhất rất cao về cách tiếp cận để tiếp tục kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, hoàn thiện cơ chế, chính sách và triển khai các nhiệm vụ phát triển nhà ở cho thuê.

Thủ tướng nêu rõ, phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được khẳng định nhất quán qua Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư và mới đây là Thông báo số 64-TB/VPTW.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì họp về nhà ở cho thuê trên địa bàn Thành phố Hà Nội. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Theo Thủ tướng, Hà Nội là Thủ đô, là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, là một trong những đô thị có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất cả nước. Việc lựa chọn Hà Nội để bàn sâu, bàn kỹ, thống nhất phương án cụ thể khả thi để làm trước, làm điểm về phát triển nhà ở cho thuê chính là để rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách nhanh, đồng bộ; đồng thời làm cơ sở để nhân rộng ra các đô thị lớn khác và các vùng kinh tế trọng điểm.

Các đại biểu đã thống nhất đánh giá trong thời gian qua, công tác phát triển nhà ở xã hội nói chung và nhà ở cho thuê nói riêng đã đạt được những kết quả tích cực. Thể chế, chính sách được hoàn thiện một bước; thủ tục đầu tư, xây dựng được đơn giản hóa; đối tượng thụ hưởng được mở rộng; nguồn cung nhà ở xã hội tăng đáng kể. Hà Nội đã hoàn thành vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025 và đang triển khai khối lượng lớn dự án cho giai đoạn tới.

Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ, phải thẳng thắn nhận diện những tồn tại, điểm nghẽn, đặc biệt là thị trường nhà ở còn tồn tại tình trạng lệch pha giữa cung và cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp với thu nhập của người dân còn rất hạn chế. Cùng với đó, một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.

Đánh giá đây là những vấn đề không thể giải quyết trong một sớm một chiều nhưng phải bắt tay vào làm ngay, làm quyết liệt, không thể trì hoãn, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh tư duy phát triển thị trường nhà ở từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược dài hạn phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.

Thủ tướng nêu rõ, Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua quy hoạch, thể chế, chính sách tài chính, tín dụng, đất đai để điều tiết và thúc đẩy phát triển lành mạnh thị trường nhà ở cho thuê; đồng thời huy động doanh nghiệp và nguồn lực xã hội tham gia đầu tư với lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.

Thủ tướng cho rằng, phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, phát triển giao thông công cộng, khu công nghiệp và thị trường lao động; ưu tiên phát triển tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, hành lang kinh tế quan trọng với hạ tầng đồng bộ, thuận lợi cho sinh hoạt và đi lại của người dân. Cùng với đó, huy động đa dạng nguồn lực, nguồn vốn nhà nước rất quan trọng nhưng không chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước. Tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường.

Thủ tướng lưu ý phải kiên quyết xử lý tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; đồng thời kiểm soát chặt chẽ, công khai, minh bạch đối tượng được hưởng chính sách, ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.

Khởi công một số dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6

Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của thành phố Hà Nội, Bộ Xây dựng và các bộ, ngành trong việc triển khai chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về phát triển nhà ở cho thuê, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội phải ưu tiên làm điểm, tiên phong triển khai mô hình nhà ở cho thuê, tận dụng các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô để chủ động thiết kế, thực thi và giám sát chính sách. Thành phố được giao khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn, cũng như quỹ đất, quỹ nhà tài sản công sử dụng kém hiệu quả để bố trí phát triển nhà ở cho thuê; kiên quyết xử lý tình trạng nhà, đất công bỏ hoang hoặc sử dụng không hiệu quả và báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 6/2026.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì họp về nhà ở cho thuê trên địa bàn Thành phố Hà Nội. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Nêu rõ, các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước, Thủ tướng cho rằng Hà Nội cần chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của những người sinh sống, làm việc tại Hà Nội, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương; phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6/2026; sử dụng linh hoạt nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp vận hành; đồng thời xây dựng kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 7/2026, chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất.

Đối với Bộ Xây dựng, Thủ tướng giao chủ trì rà soát, đề xuất cơ chế, chính sách mới; phối hợp với các địa phương như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng, xây dựng bản đồ cung-cầu để làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực; chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan và các địa phương để nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026; rà soát, sửa đổi các quy chuẩn, tiêu chuẩn nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với nhà cho thuê quy mô nhỏ và vừa.

Nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là vấn đề có tính chất quyết định, lâu dài, thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách phải đi trước, Thủ tướng lưu ý, nghiên cứu kỹ định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách; đồng thời gợi ý một số nội dung cụ thể như nghiên cứu chính sách thuê nhà từ 15-20 năm và dài hơn; các dự án nhà ở thương mại phải dành một tỷ lệ nhất định để xây nhà cho thuê...

Thủ tướng cũng yêu cầu xác định các giải pháp đột phá về thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng theo cơ chế “một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn” đúng tinh thần chỉ đạo tại Thông báo số 64-TB/VPTW; gắn với trách nhiệm và thời hạn cụ thể; đặc biệt phải khẩn trương đề xuất quy trình chuẩn, nhanh, gắn với nhiệm vụ, trách nhiệm cao cho từng cơ quan liên quan.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ ngành, cơ quan, liên quan tập trung cao độ cho việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản theo định hướng tại Thông báo số 64-TB/VPTW, khẩn trương cụ thể hóa các chủ trương, chính sách, trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026), báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026 để báo cáo cấp có thẩm quyền.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương hướng dẫn theo thẩm quyền cơ chế hạch toán nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền, phương án bảo toàn vốn khi sử dụng đầu tư phát triển nhà ở cho thuê và cơ chế ưu đãi tài chính, thuế đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia; hoàn thành trong tháng 7/2026.

Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ chính sách tín dụng ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng lãi suất ổn định, thời hạn vay phù hợp với chu kỳ hoàn vốn của dự án; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026; trường hợp cần thiết, Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại hoặc cơ chế linh hoạt về hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại tham gia lĩnh vực này.

Giao Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tiếp tục trực tiếp chỉ đạo các công việc liên quan, Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề an sinh xã hội, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với người dân; đồng thời tin tưởng với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, mục tiêu phát triển nhà ở cho thuê sẽ đạt được kết quả tích cực trong thời gian tới.