Hiện nay tại Việt Nam, tỷ lệ học sinh nam hút thuốc trước 10 tuổi là 17% từ 16-24 lên tới 21,6%. Thuốc lá thế hệ mới, mặc dù mới xuất hiện tại Việt Nam, nhưng từ 2015 đến 2019 đã ghi nhận, tỷ lệ trẻ vị thành niên sử dụng thuốc lá điện tử tăng từ 1,1% lên 2,6%.
Gần đây, Bộ Y tế và một số tổ chức chống thuốc lá độc lập đang đề xuất cấm hoàn toàn việc sản xuất, nhập khẩu và thương mại thuốc lá thế hệ mới. Trong khi đó Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra nhiều giải pháp tùy thuộc vào tình hình quản lý của mỗi quốc gia trong đó bao gồm cấm một phần, hoặc toàn phần, hoặc quản lý thắt chặt như thuốc lá điếu. Một số nước trên thế giới như Mỹ, Anh, Nhật, Hàn Quốc, New Zealand cho phép thuốc lá thế hệ mới được buôn bán nhưng thắt chặt kiểm soát. New Zealand quy định cụ thể cấm bán cho trẻ dưới 18 tuổi, cấm quảng cáo, và cấm sử dụng nơi công cộng. Còn tại Mỹ, song song với chính sách ngăn chặn hút thuốc lá ở giới trẻ, và khuyến khích không hút thuốc, chính phủ Mỹ khuyến khích những người hút thuốc lá trưởng thành chuyển đổi từ thuốc lá điếu sang các giải pháp giảm thiểu tác hại.
 WHO đưa ra nhiều giải pháp tùy thuộc vào tình hình quản lý của mỗi quốc gia (Ảnh: Internet) |
Có biện pháp quản lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đóng vai trò rất lớn trong giảm thiểu tình trạng thanh thiếu niên dưới 18 tuổi tiếp cận, sử dụng sản phẩm. Cụ thể, theo khảo sát toàn quốc của Đức chỉ 0,3% đã từng sử dụng sản phẩm thuốc lá làm nóng. Tại Nhật Bản, nghiên cứu năm 2018 do Bộ Y tế Nhật Bản tài trợ thực hiện cho thấy chỉ 0,1% học sinh sử dụng sản phẩm thuốc lá làm nóng hằng ngày trong cả 2 cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Tương tự vào năm 2019, Trung tâm Nghiên cứu về Hành vi Nghiện Thụy Sĩ, đã công bố phân tích trên 11.121 học sinh Thụy Sĩ ở độ tuổi 11-15 với kết quả: chưa đến 2% trong nhóm 15 tuổi báo cáo đã từng sử dụng sản phẩm thuốc lá làm nóng (ít nhất một lần).
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), chính việc quản lý dựa trên căn cứ khoa học, kết hợp với chiến dịch tuyên truyền có thông điệp phù hợp với từng đối tượng mục tiêu, mới là chìa khóa giúp kiểm soát tình trạng giới trẻ sử dụng thuốc lá. Các chiến dịch của FDA đã nhắm tới tất cả các đối tượng, từ nhà sản xuất thuốc lá hợp pháp, nhà phân phối, nhập khẩu đến các đại lý bán lẻ.
Tháng 07/2017, FDA đã công bố một kế hoạch về việc kiểm soát thuốc lá và nicotin, trong đó xác nhận rằng một số sản phẩm cung cấp nicotin có khả năng gây hại ít hơn những sản phẩm khác, và thuốc lá điếu đốt cháy là nguy hiểm nhất với sức khỏe người dùng và cộng đồng.
 FDA xác nhận thuốc lá đốt cháy nguy hiểm nhất (Ảnh: Internet) |
Tháng 03/2018, FDA đã ban hành Thông báo trước về Đề xuất Thiết lập Quy tắc mới (Advance Notice of Proposed Rulemaking) cho tiêu chuẩn sản phẩm nhằm giảm hàm lượng nicotin trong thuốc lá điếu đốt cháy xuống mức tối thiểu hoặc không gây nghiện. Tiêu chuẩn sản phẩm mang tính lịch sử này có khả năng ngăn ngừa các thế hệ trẻ tương lai khỏi việc nghiện dòng sản phẩm thuốc lá nguy hiểm nhất. Số liệu thống kê cho thấy tính đến 20/08/2019, FDA đã ngăn chặn được 587.000 thanh thiếu niên bắt đầu hút thuốc lá.
Theo ước tính của WHO, sẽ vẫn còn 1,1 tỷ người hút thuốc lá điếu đến năm 2025 (bất kể nỗ lực bài trừ thuốc lá của các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức phòng chống thuốc lá). Do đó, việc ngăn ngừa hành vi hút thuốc sớm ở giới trẻ là một trong những biện pháp hiệu quả để giúp kiểm soát thuốc lá trên quy mô toàn cầu. Để đạt mục tiêu này, các quốc gia hiện cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý với các biện pháp quản lý cụ thể cho từng loại thuốc lá khác nhau nằm trên chuỗi nguy cơ khác nhau đối với sức khỏe người dùng và cộng đồng.
