Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, tạo chuyển dịch quan trọng trong phương thức quản trị theo hướng trao quyền đi đôi với trách nhiệm, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, giúp bộ máy tinh gọn hơn, điều hành ở địa phương chủ động hơn, chi phí tuân thủ giảm dần.
Năm 2025, với tư duy “nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn,” với tinh thần làm việc “không quản ngày đêm,” Chính phủ đã thực hiện thắng lợi quyết sách lịch sử về tái cấu trúc bộ máy, sắp xếp lại "giang sơn," để lại nhiều dấu ấn đậm nét.
Đây không chỉ là sự điều chỉnh về mặt địa giới hành chính mà còn là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc mô hình quản trị quốc gia, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính liên thông, đồng bộ và hiệu lực, hiệu quả trong điều hành.
Chính phủ đã triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, không gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước, gắn chặt với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển từ nền hành chính quản lý sang nền hành chính kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân.
Gần dân, sát cơ sở
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết năm 2025, thành phố đã tập trung cao độ để hoàn thành nhiệm vụ, mục tiêu, tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển kinh tế-xã hội của Thủ đô, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp theo mô hình mới.
Điểm đáng ghi nhận là tăng trưởng GDP bình quân của thành phố đạt 8,16%, cao hơn nhiều so với bình quân chung của những năm trước đó. Quy mô của nền kinh tế đạt khoảng 64 tỷ USD. Năm 2025 cũng là năm thu hút đầu tư nước ngoài của Hà Nội có mức tăng đột biến với tốc độ tăng cao hơn 70% so với năm 2024, đạt khoảng 4,4 tỷ USD.
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, năm 2025 là năm “thử lửa” của Thành phố khi vừa hợp nhất, vừa thực hiện những nhiệm vụ chiến lược để tăng tốc phát triển.
Với sự chỉ đạo sát sao của Trung ương, sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, sự đoàn kết của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là sự đồng thuận, đồng lòng của người dân, doanh nghiệp, Thành phố đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Công tác sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập được triển khai nghiêm túc, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từng bước vận hành ổn định, thông suốt.
GRDP cả năm tăng 8,03%. GRDP bình quân đầu người đạt 8.755 USD. Môi trường đầu tư được cải thiện.
Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi cùng với cả nước, tỉnh Quảng Ngãi hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Nhiều người dân ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong phục vụ hành chính.
Chị Y Thủy, cư trú tại xã Đăk Tô, cho biết mỗi khi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công làm thủ tục, chị luôn được cán bộ đón tiếp niềm nở và hỗ trợ tận tình. Trường hợp hồ sơ còn thiếu, cán bộ hướng dẫn đầy đủ và nhanh chóng, giúp chị cảm nhận rõ sự đổi mới trong phong cách phục vụ của đội ngũ công chức.
Với phương châm “việc gì có lợi cho dân, phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân, phải hết sức tránh,” mỗi cán bộ, đảng viên trong toàn tỉnh Quảng Ngãi luôn coi việc gần dân, sát cơ sở trở thành việc làm thường xuyên và đã nhận được sự phản hồi tích cực từ nhân dân. Đồng thời quyết liệt thực hiện liêm chính trong hoạt động công vụ, xóa bỏ triệt để cơ chế “xin-cho.”
Từ ngày 1/7/2025 đến nay, 96 xã, phường, đặc khu của tỉnh Quảng Ngãi đã tiếp nhận hơn 252.000 hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn gần 99%; mức hài lòng của người dân và doanh nghiệp hơn 94%, cho thấy hiệu quả của bộ máy mới.
Cùng với việc sắp xếp tổ chức bộ máy Chính phủ và chính quyền địa phương, năm 2025, công tác sắp xếp tổ chức bộ máy của các cấp hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cũng được thực hiện đồng bộ, thống nhất.
Các hội đã chủ động điều chỉnh giảm đầu mối bên trong, kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân sự các đơn vị trực thuộc, ban hành các quyết định sáp nhập, giải thể, chuyển đổi mô hình hoạt động của các đơn vị sự nghiệp.
Đến nay, 20/30 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ thực hiện sắp xếp, tinh gọn đầu mối bên trong; từ 160 đầu mối đã giảm xuống còn 91 đầu mối, giảm 43%.
Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu
Thực tế cho thấy việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn còn những “nút thắt.”
Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ ra rằng một số nơi còn lúng túng, thiếu đồng bộ, phát sinh độ trễ trong điều hành, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp. Phân cấp, phân quyền chưa đi đôi với phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cán bộ, tạo khoảng cách giữa thẩm quyền được giao và khả năng thực thi trên thực tế.
Năm 2026, Tổng Bí thư yêu cầu nâng cao năng lực thực thi của bộ máy trong điều kiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ; rà soát để cắt giảm các thủ tục, tạo không gian quyết định và chịu trách nhiệm lớn hơn cho cán bộ, công chức, đồng thời giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng mặt bằng kỹ năng của toàn xã hội.
Theo Tổng Bí thư, cần gắn chặt thẩm quyền với nguồn lực và trách nhiệm giải trình, bảo đảm sự thông suốt trong điều hành từ Trung ương đến cơ sở. Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính, chấm dứt tình trạng né tránh, sợ trách nhiệm; hoàn thiện cơ chế đánh giá cán bộ, thay thế cán bộ, trọng dụng cán bộ có năng lực tốt.
Thực hiện nghiêm Kết luận 226 của Ban Bí thư về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tập trung nâng cao năng lực cán bộ, đảng viên cấp cơ sở, đặc biệt là xã, phường, đặc khu; nên lấy năm 2026 là “năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở.”
Có giải pháp khai thác tài sản công đang bị lãng phí, và xử lý trụ sở công dôi dư sau sắp xếp, qua đó nâng cao tính chủ động, tự chủ và hiệu quả quản trị của bộ máy nhà nước.
Để tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong của các hội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư vừa ban hành Kết luận số 230-KL/TW về đề án sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và Đề án đánh giá mô hình hoạt động của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.
Theo đó, thống nhất danh sách 29 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương. Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam là tổ chức xã hội nghề nghiệp thuộc diện Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, không có chức năng quản lý nhà nước.
Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ đối với 2 tổ chức này theo đề nghị của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, rà soát tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong của các hội; rà soát, sắp xếp, tinh gọn tổ chức, các pháp nhân trực thuộc, chỉ giữ lại những tổ chức pháp nhân trực thuộc có chức năng phù hợp, cần thiết, hoạt động hiệu quả, đúng tôn chỉ, mục đích của hội; giải quyết các vấn đề về nhà đất, tài chính và tài sản của các hội bảo đảm hoạt động thiết thực, hiệu lực, hiệu quả, đúng mục đích (hoàn thành trong quý 2/2026). Các hội hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản, tự trang trải về kinh phí, không vì mục tiêu lợi nhuận.
