Đợt bùng phát dịch bệnh đầu tiên bắt nguồn từ Trung Quốc sau đó lan ra khắp thế giới đã khiến giới khoa học lao vào cuộc chạy đua diều chế ra vaccine và thuốc đặc trị cho căn bệnh viêm đường hô hấp chết người này.
Một loại thuốc đang được các nhà khoa học tại Đại học Bắc Kinh danh tiếng của Trung Quốc thử nghiệm không chỉ có thể rút ngắn thời gian phục hồi cho những người bị nhiễm bệnh mà còn cung cấp khả năng miễn dịch ngắn hạn khỏi virus SARS-CoV-2, vốn đã lây nhiễm cho 4,8 triệu người trên khắp thế giới và giết chết hơn 315.000 người.
Sunney Xie, giám đốc Trung tâm cải tiến hệ gen học (genomics) cho biết rằng loại thuốc này đã thành công ở giai đoạn thử nghiệm trên động vật.
"Khi chúng tôi tiêm kháng thể trung hòa vào chuột bị nhiễm bệnh, sau 5 ngày, tải lượng virus đã giảm đi khoảng 2.500", Xie nói. "Điều đó có nghĩa là loại thuốc tiềm năng này có hiệu quả điều trị."
Thuốc sử dụng các kháng thể trung hòa - được sản xuất bởi hệ thống miễn dịch của con người để ngăn chặn các tế bào lây nhiễm virus, mà nhóm Xie phân lập từ máu của 60 bệnh nhân đã hồi phục.
Một nghiên cứu của nhóm các nhà khoa học Trung Quốc đã được công bố vào Chủ nhật trên tạp chí Cell, cho thấy rằng việc sử dụng các kháng thể mang lại một "phương thuốc" tiềm năng và rút ngắn thời gian phục hồi.
Xie cho biết nhóm của ông đã làm việc "cả ngày lẫn đêm" để tìm kiếm kháng thể.
"Chuyên môn của chúng tôi là bộ gen (genom) đơn bào chứ không phải miễn dịch học hay virus học. Khi nhận ra rằng phương pháp genom đơn bào có thể cho hiệu quả kháng thể trung hòa, chúng tôi đã rất vui mừng”, ông Xie chia sẻ.
Nhà nghiên cứu cho biết ông hy vọng rằng loại thuốc này sẽ sẵn sàng để sử dụng vào cuối năm nay và đủ khả năng đáp ứng cho các bệnh nhân nếu xảy ra một đợt bùng phát vào giai đoạn thu-đông.
Các thử nghiệm lâm sàng tiếp theo sẽ được thực hiện ở Úc và các quốc gia khác vì các ca bệnh đã giảm dần ở Trung Quốc nên nhóm nghiên cứu không tìm đủ số người làm thử nghiệm.
"Hy vọng là những kháng thể trung hòa này có thể trở thành một loại thuốc chuyên dụng ngăn chặn đại dịch", ông Xie nói.
Trung Quốc đã có 5 loại vaccine COVID-19 đang được phát triển ở giai đoạn thử nghiệm ở người, một quan chức y tế cho biết vào tuần trước.
Nhưng Tổ chức Y tế Thế giới đã cảnh báo rằng việc phát triển một loại vaccine có thể mất từ 12 đến 18 tháng.
Các nhà khoa học cũng đã chỉ ra những lợi ích tiềm năng của huyết tương từ những bệnh nhân đã hồi phục để phát triển kháng thể chống lại virus, cho phép hệ thống phòng thủ của cơ thể tấn công mầm bệnh.
Hơn 700 bệnh nhân đã được điều trị bằng huyết tương ở Trung Quốc, một quá trình mà các nhà chức trách cho biết "hiệu quả điều trị rất tốt".
"Tuy nhiên, huyết tương bị hạn chế về nguồn cung", ông Xie nói và cho biết rằng 14 kháng thể trung hòa được sử dụng trong thuốc của họ có thể được đưa vào sản xuất hàng loạt một cách nhanh chóng.
Phòng và chữa bệnh
Sử dụng kháng thể trong điều trị bằng thuốc không phải là một phương pháp mới và nó đã thành công trong việc điều trị một số dịch bệnh khác, bao gồm HIV, Ebola và MERS.
Nhà nghiên cứu Xie cho biết các nhà nghiên cứu của ông đã "khởi động dự án" kể từ khi dịch bệnh bắt đầu ở Trung Quốc trước khi lan sang các nước khác.
Remdesivir - thuốc điều trị Ebola, được coi là phương pháp điều trị sớm đầy hy vọng cho COVID-19 - các thử nghiệm lâm sàng ở Mỹ cho thấy phương thuốc này rút ngắn thời gian phục hồi ở một số bệnh nhân xuống còn 1/3, nhưng sự khác biệt về tỷ lệ tử vong là không đáng kể.
Loại thuốc mới này thậm chí có thể cung cấp sự bảo vệ ngắn hạn chống lại virus.
Nghiên cứu cho thấy rằng nếu kháng thể trung hòa được tiêm trước khi chuột bạch bị nhiễm virus, thì tỷ lệ không mắc bệnh là rất cao.
Hơn 100 loại vaccine COVID-19 đang được nghiên cứu trên toàn cầu, nhưng vì quá trình phát triển hết sức khắt khe, ông Xie hy vọng rằng loại thuốc mới này có thể là cách nhanh hơn và hiệu quả hơn để ngăn chặn sự lây lan của COVID-19.
"Chúng tôi sẽ có thể ngăn chặn đại dịch bằng một loại thuốc hiệu quả, ngay cả khi không có vaccine ", ông khẳng định.
