 |
Hình ảnh Thành phố Hồ Chí Minh vào thời điểm năm 1986 (Ảnh minh họa) |
Nhìn lại lịch sử của đất nước sau bốn thập kỷ từ Đại hội VI (1986), thế giới đã chứng kiến Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ toàn diện cả về kinh tế, xã hội, chính trị và vị thế quốc tế, khẳng định sức mạnh của tinh thần đổi mới và khát vọng phát triển, đất nước hùng cường.
Cùng nhìn lại những chỉ số và dấu ấn trên một số phương diện của đất nước để thấy được sự chuyển mình, tích lũy sau 40 năm đổi mới của nước ta thật đáng tự hào. Các thành tựu đó được thể hiện qua một số nhóm vấn đề sau:
Thứ nhất, kinh tế Việt Nam đã bứt phá từ một đất nước “nghèo đói” thành quốc gia xuất khẩu hàng đầu Thế giới. Vào thời điểm năm 1986, kinh tế Việt Nam đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng khi sản xuất trì trệ, lạm phát phi mã, đời sống nhân dân khó khăn chồng chất từ một nước bị tàn phá sau nhiều cuộc chiến tranh, nghèo nàn, lạc hậu, thiếu đói, bị bao vây, cấm vận suốt 30 năm. Chính vào thời khắc quan trọng đó, quyết định đổi mới thể chế kinh tế theo hướng thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho dân tộc.
Bốn mươi năm qua, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng 60 lần từ khoảng 71 USD (1986) lên hơn 4.500 USD vào năm 2024. Tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 6,5%/năm, thuộc nhóm các nước có mức tăng trưởng cao trong khu vực và trên thế giới. Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 476,3 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng 7,09% năm 2024, đứng thứ 33 thế giới, tăng hơn 105,23 lần so với năm 1986. Việt Nam hiện nằm trong top 20 quốc gia xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới, với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 350 tỷ USD. Đặc biệt là những mặt hàng “Made in Vietnam” như dệt may, da giày, điện tử, nông sản đã có mặt ở hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Từ đó đã mang thương hiệu, hình ảnh Việt Nam không những anh dũng, quả cảm, bất khuất trong chiến tranh mà còn có sự bứt phá kinh tế ra toàn cầu, đi vào tâm thức của bạn bè khắp năm châu.
 |
Biểu đồ chỉ số GDP của Việt Nam từ 1986 đến 2024 |
Thứ hai, xã hội chuyển mình toàn diện với chất lượng cuộc sống của toàn dân ngày càng nâng cao. Phần lớn người dân Việt Nam nhất là những "nhân chứng lịch sử" sống trong giai đoạn đổi mới 40 năm qua đã cảm nhận thấy rõ ràng rằng đời sống người dân Việt Nam thay đổi sâu sắc. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm mạnh, từ hơn 70% vào cuối thập niên 1980 xuống dưới 3% năm 2024.
Tuổi thọ trung bình của Việt Nam tăng từ 63-64 tuổi (1986) lên khoảng 74 tuổi (2024). Phổ cập giáo dục đạt kết quả ấn tượng khi Việt Nam liên tục nằm trong nhóm các quốc gia có chất lượng giáo dục tốt ở khu vực Đông Nam Á.
Hệ thống y tế không ngừng được đầu tư nâng cấp, đặc biệt trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng và phòng chống dịch bệnh. Cùng với đó, một tầng lớp trung lưu năng động đang hình thành, chiếm khoảng 25–30% dân số, góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa và lan tỏa những giá trị văn minh, tiến bộ.
 |
Một góc của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2024 (Ảnh minh họa) |
Thứ ba, chính trị ổn định tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Có thể nói, một trong những thành tựu nổi bật của Việt Nam sau 40 năm Đổi mới là sự ổn định chính trị - nền tảng quan trọng cho mọi thành công về kinh tế và xã hội. Và như nguyên Chủ tịch Ngân hàng thế giới đã từng phát biểu rằng, Việt Nam có một tài nguyên mà không phải quốc gia nào cũng có, đó chính là sự ổn định về chính trị. Sự yên ổn đó là nền tảng hấp dẫn để cho các quốc gia, các tập đoàn kinh tế yên tâm đầu tư vào Việt Nam.
Quan trọng nhất của sự ổn định chính là việc Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo, đồng thời không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy dân chủ, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Các cải cách hành chính được đẩy mạnh, môi trường đầu tư kinh doanh không ngừng cải thiện, đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều tập đoàn đa quốc gia.
Thứ tư, văn hóa hội nhập theo hướng gìn giữ bản sắc, cởi mở với thế giới để tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Bên cạnh phát triển kinh tế, Việt Nam đặc biệt chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa. 24 di sản văn hóa của Việt Nam được UNESCO công nhận, trong đó có 16 di sản văn hóa phi vật thể, 7 di sản văn hóa vật thể, 01 di sản hỗn hợp, như Quần thể Tràng An, Phong Nha – Kẻ Bàng, Nhã nhạc cung đình Huế, Ca trù, Dân ca quan họ Bắc Ninh…
Thị trường văn hóa nghệ thuật ngày càng sôi động với sự xuất hiện của nhiều thế hệ nghệ sĩ trẻ, sáng tạo, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới thông qua âm nhạc, phim ảnh, thời trang và công nghệ số.
Đặc biệt, công nghiệp văn hóa của Việt Nam bắt đầu được chú trọng đầu tư và đem lại những tín hiệu tích cực qua thành công vang dội của các chương trình "Anh trai say hi" và "Anh trai vượt ngàn chông gai" năm 2024.
Thứ năm, đối ngoại chủ động vươn mình trên trường quốc tế. Việt Nam từ một nước bị bao vây, cấm vận đã trở thành thành viên tích cực của nhiều tổ chức quốc tế như ASEAN, WTO, CPTPP, RCEP, APEC… Chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đã giúp Việt Nam mở rộng không gian phát triển, tranh thủ nguồn lực bên ngoài cho công cuộc hiện đại hóa đất nước.
Tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 32 ngày 19/12/2023, đồng chí Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: "Đối ngoại và ngoại giao đã phát huy thế mới và lực mới, sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, củng cố vững chắc hơn cục diện đối ngoại rộng mở, thuận lợi cho phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới”. Việt Nam đã đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng trên trường quốc tế như Chủ tịch ASEAN (2020), Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (nhiệm kỳ 2008–2009 và 2020–2021).
Sau 40 năm Đổi mới là hành trình chứng minh sức sống bền bỉ, bản lĩnh và trí tuệ của dân tộc Việt Nam trong việc vượt qua khó khăn, nắm bắt cơ hội và vươn lên mạnh mẽ. Chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực, thế và lực của Việt Nam ngày càng cao trên trường quốc tế. Có thể khẳng định như Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tằng phát biểu rằng: "Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ nước ta có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”, và đây chính là lúc chúng ta đã tích lũy đủ, là thời cơ để chúng ta hướng tới tương lai phát triển hùng cường hơn, to đẹp hơn. Một kỷ nguyên mới giàu mạnh, văn minh và hiện đại sẽ mở ra cho đất nước chung ta. Với quyết tâm và khát vọng phát triển, Việt Nam đang tự tin bước vào chặng đường mới để hiện thực hóa “khát vọng hùng cường” vào giữa thế kỷ XXI.
Hoàng Yến - Nguyên Ngọc
(Phòng An ninh Chính trị Nội bộ - Công an thành phố Hà Nội)
