Trong báo cáo đặc biệt có tựa đề “From Crisis to Endemic: Stumbling or Pressing Ahead?” (Từ khủng khoảng tới bệnh đặc hữu: Lưỡng lự hay tiếp tục tiến về phía trước?), giới chuyên gia tại SIIA đã đánh giá về các nền kinh tế chủ chốt của ASEAN, hiện chiếm 70% tổng sản phẩm của khối này, gồm Indonesia, Việt Nam, Thái Lan và Malaysia. Theo báo cáo này, trong năm 2020, Việt Nam được coi là hình mẫu về kiểm soát đại dịch COVID-19 với các biện pháp mạnh mẽ nhằm hạn chế sự lây lan của dịch bệnh, tuy nhiên điều này đã thay đổi vào năm 2021 khi dịch bệnh bùng phát trở lại do biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 và tình hình lây nhiễm đã không thể trở lại mức thấp trước đây.
Do ảnh hưởng của đại dịch, hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng bị gián đoạn, nhất là đối với các tập đoàn sản xuất đồ may mặc và điện tử tại Việt Nam. Dù vậy, ở tầm vĩ mô, nền kinh tế Việt Nam cho thấy sức bật đáng kể. Thương mại vẫn tăng trưởng mạnh với tổng giá trị thương mại hàng hóa trong 5 tháng đầu năm 2021 tăng 33,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này có được một phần là nhờ sự phục hồi kinh tế mạnh mẽ ở các thị trường lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc.
Báo cáo nhận định, những thách thức và tác động đối với hoạt động của các doanh nghiệp và chuỗi cung ứng trong năm 2021 có thể sẽ còn kéo dài. Một số công ty nước ngoài đã và đang tìm kiếm thêm các điểm sản xuất bên ngoài Việt Nam để đáp ứng nhu cầu đơn hàng cuối năm. Tuy nhiên, các nhà kinh tế dự báo Việt Nam vẫn có thể thu hút khoảng 30 tỷ USD vốn FDI trong năm nay, tăng 2% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tại hội thảo công bố báo cáo trên, các chuyên gia cho rằng môi trường đầu tư của Việt Nam về dài hạn vẫn có điểm mạnh vượt trội so với các nền kinh tế chủ chốt còn lại của ASEAN là sự ổn định chính trị. Ngoài ra, sự hấp dẫn của Việt Nam còn nhờ các chính sách riêng của nước này về sản xuất và công nghệ.
Ở cấp độ khu vực, giới chuyên gia SIIA khuyến nghị khi các nền kinh tế chủ chốt của ASEAN hướng tới việc nối lại hoạt động kinh doanh và du lịch, việc mở cửa trở lại ở cấp độ khu vực sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong việc khởi động lại kết nối nội khối ASEAN và tạo thuận lợi cho các luồng hàng hóa, dịch vụ và việc đi lại của con người.
Phó Giáo sư Simon Tay, Chủ tịch Viện SIIA cho rằng khi việc tiêm chủng ngừa COVID-19 đang tiếp tục được triển khai và các nền kinh tế bắt đầu mở cửa trở lại, có những lý do thực sự để dự đoán triển vọng phục hồi mạnh hơn trong những tháng tới. Rủi ro vẫn còn nhưng cơ hội sẽ tăng lên. Con đường phía trước không thể không có những va vấp, nhưng một số nước sẽ kiên trì nỗ lực hướng về phía trước và có thể thành công.
