Cố ý ghi sai lệch sự thật khách quan của vụ việc
Vụ án dân sự số 25/2021/TLST-DS tại TAND tỉnh Bình Định, liên quan đến tranh chấp đòi lại tài sản và hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Trần Hoài Vũ và ông Lê Minh Huệ, bà Nguyễn Thị Liên, đã lộ rõ nhiều dấu hiệu vi phạm tố tụng nghiêm trọng từ phía thẩm phán Võ Thị Hồng Thu. Ngay từ khi thụ lý vụ án vào ngày 23/6/2021, những động thái của thẩm phán Thu đã khiến dư luận đặt câu hỏi về tính minh bạch và sự tuân thủ pháp luật trong quá trình giải quyết vụ việc.
Theo Thông báo số 01/TB-TA ngày 26/9/2023 của TAND tỉnh Bình Định, thẩm phán Thu đã vi phạm hàng loạt quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Cụ thể, bà đã không tuân thủ các điều khoản quan trọng như điểm a khoản 2 Điều 189, các điểm b, c khoản 2 Điều 478, điểm b khoản 1 Điều 192, khoản 2 Điều 195, khoản 3 Điều 68, và Điều 70. Đặc biệt, thẩm phán Thu còn vi phạm Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao, cũng như Điều 111 và Điều 121 liên quan đến việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trái luật.
Nghiêm trọng hơn, thẩm phán Thu đã tự ý thụ lý vụ án dựa trên đơn khởi kiện ngày 21/6/2021, ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo yêu cầu của ông Trần Trung Hậu (đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn), và thêm bà Võ Thị Sử làm bị đơn. Những hành động này được TAND tỉnh Bình Định đánh giá là “trái quy định pháp luật” và làm thay đổi một phần nội dung vụ án.
Kết luận số 01/KL-TA ngày 25/9/2023 của TAND tỉnh Bình Định khẳng định: các vi phạm này có dấu hiệu làm sai lệch hồ sơ vụ án, nhưng việc xác định hành vi cố ý ghi sai sự thật hay làm sai lệch hồ sơ lại thuộc thẩm quyền của Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát nhân dân, theo Điều 375 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên cho đến nay, TAND tỉnh Bình Định vẫn chưa chuyển vụ việc này sang Cơ quan điều tra hay Viện kiểm sát nhân dân như trong phần kiến nghị xử lý của Kết luận 01: “Chuyển phần nội dung tố cáo (về hành vi cố ý ghi sai lệch sự thật khách quan của sự việc, làm rõ hành vi làm sai lệch hồ sơ…) đến Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật”.
Mặc dù xác định được các vi phạm nghiêm trọng, TAND tỉnh Bình Định chỉ áp dụng hình thức kỷ luật “khiển trách” đối với thẩm phán Thu. Do đó, vụ việc đã để lại nhiều hệ luỵ khiến phiên toà xét xử bị cáo Huệ và Liên trong vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” dù đã 3 phần mở phiên toà nhưng đã bị các luật sư chỉ ra các dấu hiệu của hành vi cố ý làm sai lệch hồ sơ, như: thêm tài liệu, chỉnh sửa bút lục, hay đánh tráo chứng cứ… khiến dư luận nghi ngờ về tính công bằng của quá trình tố tụng.
Thẩm phán được quyền tự ý chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra?
Chưa dừng lại ở đó, sau khi bị tố cáo, thẩm phán Thu tiếp tục tự ý chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án dân sự sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Định, kiến nghị khởi tố các bị đơn về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Đáng chú ý, hành động này được thực hiện mà không có sự đồng ý của lãnh đạo TAND tỉnh Bình Định. Công văn chuyển hồ sơ do chính thẩm phán Thu ký, đóng dấu TAND tỉnh Bình Định, lại có dấu hiệu thêm tài liệu và chỉnh sửa hồ sơ, làm dấy lên nghi vấn về hành vi làm sai lệch nội dung vụ án.
 |
| Ông Lê Minh Vương gửi đơn kêu oan cho cha và mẹ của mình đến TAND tỉnh Bình Định để đề nghị lãnh đạo tòa xem xét toàn diện về vụ việc. |
Theo Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, thẩm phán chỉ có nhiệm vụ xét xử, không có thẩm quyền kiến nghị khởi tố vụ án hình sự bằng văn bản. Quyền này thuộc về cơ quan Nhà nước, cụ thể là TAND tỉnh Bình Định, do Chánh án đại diện. Việc thẩm phán Thu tự ý hành động mà không qua ý kiến của lãnh đạo cho thấy có nhiều khuất tất và thiếu minh bạch.
Vụ án dân sự tại TAND tỉnh Bình Định không chỉ là câu chuyện về tranh chấp tài sản, mà còn là hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng trong quy trình tố tụng. Những vi phạm của thẩm phán Võ Thị Hồng Thu, từ việc thêm bị đơn, áp dụng biện pháp khẩn cấp trái luật, đến tự ý chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra, đều cho thấy sự bất thường của một vụ án.
Cũng bởi, những dấu hiệu này, được phát hiện trong quá trình chuyển giao hồ sơ từ vụ án dân sự sang vụ án hình sự, đang đặt ra câu hỏi lớn về tính minh bạch và hợp pháp của các cơ quan tố tụng. Cụ thể nhất, ngày 25/8/2022, TAND tỉnh Bình Định đã ban hành Quyết định đưa vụ án dân sự ra xét xử số 184/2022/QĐXXST-DS.
Tuy nhiên, chỉ hơn 10 ngày sau, vào ngày 6/9/2022, thẩm phán Võ Thị Hồng Thu tự ý chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án dân sự sang Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an tỉnh Bình Định, kiến nghị khởi tố các bị đơn về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Cùng ngày 6/9/2022, Kiểm sát viên Lê Thị Vân, thừa lệnh Viện trưởng Viện KSND tỉnh Bình Định, ký Công văn số 1222/YC-VKS-DS gửi TAND tỉnh Bình Định, đề nghị chuyển hồ sơ vụ án sang CSĐT để xác minh hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của ông Huệ và bà Liên. Sự “phối hợp nhịp nhàng” giữa thẩm phán Thu và kiểm sát viên Vân khiến dư luận đặt nghi vấn: Liệu có sự sắp đặt hay thông đồng trong việc chuyển hướng vụ án từ dân sự sang hình sự?
Bài 2: Các bút lục trong hồ sơ biết “nhảy múa”
