 |
Phóng viên tìm đến địa chỉ thì tất cả những công ty cho vay nặng lãi đều thuê văn phòng ảo, đóng cửa, chuyển đi nơi khác. |
Như đã phản ánh, thời gian gần đây, Bộ Công an và Công an các tỉnh, thành phố trên cả nước liên tục trấn áp, bắt giữ các đối tượng cho vay nặng lãi. Công an TP.HCM cho biết, hiện có hơn 200 ứng dụng cho vay trực tuyến do người nước ngoài cầm đầu. Theo thống kê chưa đầy đủ có những cái tên nổi cộm như: Tamo, DoctorDong, Senmo, Vayvnd, MM Đồng, Ok vay, Tiger, Flasgvay, Maxvay, Vayvay, Easy vay, Vamo, SOS Credit, Hoa Loa Ken, Ví May Mắn, Ví Lâu Dài, Ví Vay Liền, Ví Liên Hoa, GC Credit, Happy Dong, Thuy Tinh, TT Vay, King Kong, Kim Tự Tháp, Qplus, Sunshine Loan...
Ngoài những app lậu, tức ứng dụng không có đăng ký công ty hoạt động, người đại diện hay địa điểm kinh doanh, thì nhiều app như Tamo, Senmo, DoctorDong, Tiền Ơi, Vayvnd... được vận hành bởi nhiều công ty cầm đồ, có trụ sở tại TP.HCM, do Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM cấp phép. Thế nhưng, hiện tại, các công ty này hoặc thuê văn phòng ảo đặt bảng hiệu, không có lãnh đạo và nhân viên làm việc, hoặc chuyển địa điểm kinh doanh đi nơi khác không rõ địa chỉ.
Sau khi loạt bài “Ma trận vay app” đăng tải, Ngày Nay đã liên hệ với đơn vị cấp phép là Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM để trao đổi thông tin cũng như đưa ra giải pháp. Đến ngày 4/1/2023, Sở Kế hoạch Đầu tư đã có phản hồi. Cụ thể:
 |
Trụ sở một công ty cho vay nặng lãi đóng cửa. Nhiều phiếu thông báo cắt điện, cắt nước treo phía ngoài. |
Nêu một loạt Điều, Khoản chung chung trong Luật
Về quy trình, thủ tục cấp phép cho các công ty này, Sở cho biết, hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp hiện nay được thực hiện theo quy định tại Luật Doanh nghiệp ngày 17 tháng 6 năm 2020 (sau đây gọi tắt là Luật Doanh nghiệp năm 2020) và các văn bản hướng dẫn thi hành. Sở cũng liệt kê một loạt Điều, Khoản trong Luật.
Sở cũng thông tin: “Theo quy định tại Điều 32, Điều 33, Điều 34, Điều 42 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP: Người nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo quy định tại Nghị định này nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính hoặc đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử (Đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử là việc người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp thực hiện việc đăng ký doanh nghiệp thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp).
Theo quy định nêu trên và quy định tại Khoản 1 Điều 14, Khoản 1 Điều 15 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP: Đối với các doanh nghiệp đăng ký địa chỉ trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh, người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là Phòng Đăng ký kinh doanh) hoặc đăng ký qua mạng thông tin điện tử thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Phòng Đăng ký kinh doanh tiếp nhận, xử lý hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho doanh nghiệp.
Tại Khoản 1 Điều 36 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP quy định cung cấp thông tin về đăng ký doanh nghiệp “1. Thông tin được cung cấp công khai, miễn phí trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp tại địa chỉ https://dangkykinhdoanh.gov.vn, bao gồm: tên doanh nghiệp; mã số doanh nghiệp; địa chỉ trụ sở chính; ngành, nghề kinh doanh; họ và tên người đại diện theo pháp luật; tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.”.
Từ những dẫn chứng này, Sở đề nghị Phóng viên truy cập Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp do Bộ Kế hoạch và Đầu tư quản lý để tra cứu thông tin về đăng ký doanh nghiệp của doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp đăng ký địa chỉ trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh.
 |
Một người đã trả nợ nhưng vẫn dính nợ tìm đến DoctorDong để nói chuyện phải quấy. |
Né hậu kiểm, từ chối đưa ra giải pháp
Ngày Nay đã cung cấp toàn bộ thông tin cho Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM về các công ty như: Công ty TNHH MTV TM DV Digital Credit, Công ty TNHH Sofi Solutions, Công ty TNHH MTV TMDV Vạn An Phát, Công ty TNHH TM DV Hoàng An Phú, Công ty TNHH TM DV Phát Minh Tín, Công ty TNHH Capital Solution, Công ty TNHH Dong Credit, Công ty TNHH Gofingo, Công ty TNHH Dịch vụ Phúc Lộc Thọ, Công ty TNHH Nhựt Tân Thành Phát, Công ty TNHH Business Master... - là các công ty vận hành và giải ngân tiền của app cho vay nặng lãi, hoặc chỉ đặt văn phòng ảo, không có lãnh đạo và nhân viên làm việc, hoặc đóng cửa chuyển đi nơi khác không rõ địa chỉ (riêng Công ty TNHH MTV Tư vấn Tài Chính LGC có nhân viên làm việc tại địa chỉ tại toà nhà 27B Nguyễn Đình Chiểu, P.Đa Kao, Q.1, TP.HCM); đồng thời đề nghị Sở có giải pháp cho việc hậu kiểm.
Trước đề nghị này, Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM phản hồi: “Tại Điều 42 Luật Doanh nghiệp năm 2020 quy định: “Trụ sở chính của doanh nghiệp đặt trên lãnh thổ Việt Nam, là địa chỉ liên lạc của doanh nghiệp và được xác định theo địa giới đơn vị hành chính; có số điện thoại, số fax và thư điện tử (nếu có).”
Ngành, nghề “Kinh doanh dịch vụ cầm đồ” là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định tại số thứ tự 07 Phụ lục IV Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật Đầu tư năm 2020.
Tại Khoản 8 Điều 7 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP quy định: “8. Việc quản lý nhà nước đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài và kiểm tra việc chấp hành điều kiện kinh doanh của doanh nghiệp thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên ngành theo quy định của pháp luật chuyên ngành.”
Tại Khoản 7 Điều 7 Luật Đầu tư năm 2020 quy định: “7. Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề đó phải được đăng tải trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.”
Theo thông tin tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp tại địa chỉ https://dangkykinhdoanh.gov.vn thì ngành, nghề “Kinh doanh dịch vụ cầm đồ” là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng theo quy định tại Nghị định số 96/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (sau đây gọi tắt là Nghị định số 96/2016/NĐ-CP). Theo quy định tại Nghị định số 96/2016/NĐ-CP, Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư không phải là cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện “Kinh doanh Dịch vụ cầm đồ”./.”.
 |
Sở Kế hoạch đầu tư TP.HCM cấp phép cho các công ty này hoạt động, nhưng lại không quản lý, hậu kiểm, tạo điều kiện cho các đối tượng hoạt động cho vay nặng lãi. |
Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM chỉ phản hồi chung chung và không đưa ra bất kỳ giải pháp nào cho việc quản lý, kiểm tra hoạt động doanh nghiệp sau cấp phép, tạo điều kiện cho các công ty này hoạt động cho vay nặng lãi và làm khó các cơ quan chức năng khác trong kiểm tra, xử lý, ngăn chặn.
Theo Luật gia Trần Nguyên Đán - Hội luật gia Việt Nam: “Cần có giải pháp trong quá trình cấp phép các doanh nghiệp hoạt động nhạy cảm, nhất là cho vay tín dụng, cầm đồ. Bởi đây là hoạt động có điều kiện, các doanh nghiệp cầm đồ nhưng hoạt động như ngân hàng tín dụng là sai. Đáng nói hơn, việc hoạt động không hậu kiểm, không kiểm soát gây mất an ninh trật tự, kéo theo nhiều phiền phức, rắc rối, bôi nhọ danh dự cá nhân, xúc phạm và thậm chí là nguồn cơn cho trầm cảm, tự tử... Trong khi Sở Kế hoạch Đầu tư cứ cấp phép kiểu thả gà ra đuổi thì không chỉ người vay mệt mà các ban ngành, công an, chính quyền, ngành thuế... và người dân cũng khổ”.
