Ngày 2/6, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) thuộc Liên hợp quốc (LHQ) nhận định khả năng hiện tượng El Nino sẽ hình thành trong giai đoạn từ tháng 6-8 năm nay là khoảng 80%. Qua đó, làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan và lượng mưa bất thường trên phạm vi toàn cầu.
Theo ông Wilfran Moufouma Okia, Trưởng bộ phận dự báo khí hậu WMO, El Nino là một hiện tượng làm ấm tạm thời và dù khởi phát từ khu vực nhiệt đới, nó có tác động đến phần lớn hành tinh. Khi El Nino xảy ra, hạn hán sẽ diễn ra tại Tây Phi, khu vực Sahel, Nam Phi, Australia và Đông Nam Á.
Ngược lại, một số khu vực khác lại có lượng mưa dồi dào hơn, như khu vực Đông Nam của Mỹ và đặc biệt là vùng xích đạo Thái Bình Dương. Do đó, các khu vực khác nhau sẽ chịu tác động khác nhau trước hiện tượng này.
Bên cạnh đó, Trưởng bộ phận dự báo khí hậu WMO cho biết El Nino không vận hành đơn lẻ, mà tương tác với nhiều hiện tượng khí tượng khác, qua đó có thể làm tăng hoặc giảm cường độ tác động. Theo đó, WMO dự báo sẽ xuất hiện El Nino ở mức từ trung bình đến mạnh.
Trong giai đoạn tháng 6-8, phần lớn thế giới sẽ ghi nhận nhiệt độ cao hơn mức trung bình. Điều này làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thiên tai cộng hưởng ở một số khu vực, đồng thời thúc đẩy hạn hán tại những nơi có lượng mưa suy giảm.
Trong khi đó, lượng mưa được dự báo thấp hơn bình thường trong mùa mưa từ tháng 6-9 tại khu vực Sừng châu Phi mở rộng, mưa gió mùa dưới mức trung bình tại Nam Á và mùa Hè khô và nóng hơn tại Trung Mỹ.
Ngoài ra, ông Okia nhấn mạnh mỗi quốc gia nên chủ động tinh chỉnh và sử dụng dữ liệu mà WMO cung cấp theo bối cảnh đặc thù của từng nước. WMO có khả năng cung cấp dự báo trước khoảng 6 tháng, giúp các quốc gia có thời gian chủ động ứng phó với El Nino.
Song song với đó, khi các quốc gia tăng cường trao đổi thông tin liên quan đến El Nino, công tác ứng phó sẽ đạt được những tiến triển rõ rệt, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm với biến đổi khí hậu như nông nghiệp, quản lý nguồn nước, năng lượng và y tế.
Trong khi đó, Tổng Thư ký LHQ António Guterres cho rằng El Nino cần được coi là một cảnh báo khí hậu khẩn cấp. Ông nhấn mạnh El Nino sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng nóng lên toàn cầu, khiến các tác động khí hậu rõ rệt hơn và lan rộng hơn.
Ông kêu gọi các hành động khí hậu quyết liệt hơn, trong đó có chấm dứt phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm toàn cầu.3
Dự báo El Nino mạnh lên trong năm 2026 đang làm dấy lên quan ngại về an ninh lương thực và nguồn nước tại Ấn Độ, khi hiện tượng thời tiết này có thể khiến lượng mưa gió mùa suy giảm và các đợt nắng nóng cực đoan gia tăng.
Theo dự báo của Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD), lượng mưa gió mùa năm nay có thể chỉ đạt khoảng 90% mức trung bình dài hạn, thấp hơn đáng kể so với bình thường.
Trong khi đó, Cơ quan Khí tượng và Hải dương học quốc gia Mỹ (NOAA) dự báo xác suất El Nino xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 5-7 lên tới 82% và có thể đạt 96% vào cuối năm. Các mô hình khí hậu cũng cho thấy khoảng 2/3 khả năng hiện tượng này phát triển thành El Nino mạnh hoặc rất mạnh.
Giới chuyên gia cảnh báo El Nino có thể làm suy yếu gió mùa Tây Nam - nguồn cung cấp nước chủ yếu cho nông nghiệp Ấn Độ. Hiện khoảng 52% diện tích đất canh tác của nước này phụ thuộc hoàn toàn vào nước mưa, trong khi hơn 40% sản lượng lương thực quốc gia gắn chặt với diễn biến của mùa gió mùa. Lượng mưa suy giảm hoặc phân bố thất thường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động gieo trồng, năng suất cây trồng và nguồn cung lương thực.
Theo nhà phân tích chính sách lương thực Devinder Sharma, sự kết hợp giữa El Nino, biến đổi khí hậu, áp lực lạm phát và những khó khăn về nguồn cung vật tư nông nghiệp đang tạo ra thách thức lớn đối với nông nghiệp Ấn Độ.
Ông Sharma cho rằng đây sẽ là một năm đầy khó khăn đối với an ninh lương thực của nước này, đòi hỏi các giải pháp thích ứng mạnh mẽ hơn để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp.
