Báo cáo thường niên “Triển vọng Kinh tế và tiến trình hội nhập châu Á năm 2026," được Diễn đàn châu Á Bác Ngao (BFA) công bố ngày 24/3, cho thấy tâm điểm phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần dịch chuyển từ châu Âu và Mỹ sang châu Á.
Báo cáo nhấn mạnh nhờ tận dụng lợi thế về dân số kỹ thuật số đông đảo, hệ sinh thái ứng dụng đa dạng và khuôn khổ chính sách đồng bộ, các nền kinh tế châu Á đang nhanh chóng vươn lên dẫn đầu về AI.
Trong nhóm dẫn đầu, Trung Quốc đã đạt mức độ hoàn thiện chuỗi công nghiệp toàn diện và thể hiện năng lực mạnh mẽ trong việc triển khai trên quy mô lớn.
Trong khi đó, Nhật Bản và Hàn Quốc tập trung vào sản xuất công nghệ cao và tự động hóa công nghiệp. Singapore được xem là hình mẫu phát triển dựa trên ứng dụng, giữ vai trò quan trọng trong đổi mới quản trị và là trung tâm nền tảng của khu vực.
Theo báo cáo, các động lực chính thúc đẩy “sự trỗi dậy” ở châu Á gồm sự hỗ trợ thể chế thiết yếu ở cấp quốc gia, sự phản hồi tích cực từ quy mô ứng dụng, sự tạo lập dữ liệu và tinh chỉnh liên tục giúp đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, và sự hội nhập sâu rộng với các ngành công nghiệp cốt lõi.
Ngoài ra, thông qua xuất khẩu các giải pháp công nghệ và kinh nghiệm triển khai thực tiễn ra thế giới, các nền kinh tế châu Á đang dần chuyển từ chỗ thụ động tuân thủ quy tắc sang chủ động tham gia xây dựng luật chơi và kiến tạo định hướng.
Bằng cách tận dụng năng lực bổ trợ lẫn nhau trong khu vực, sự phong phú của các kịch bản ứng dụng kỹ thuật số, cùng với những tiến bộ có hệ thống trong nghiên cứu chung và phối hợp chính sách, châu Á có lợi thế độc nhất để tiên phong thiết lập mạng lưới đổi mới sáng tạo AI cấp khu vực theo hướng đa điểm, kết nối và hợp tác.
Cùng ngày, BFA đã thông qua một báo cáo khác cho thấy chuyển đổi số đã nổi lên như một động lực mới cho sự phát triển bền vững ở châu Á.
Theo báo cáo "Phát triển bền vững: Báo cáo thường niên về châu Á và thế giới năm 2026 - Phát triển bền vững ở châu Á trong bối cảnh chuyển đổi toàn cầu,” châu Á đã chủ động khám phá các mô hình phát triển hướng tới tương lai thông qua công nghệ số, nỗ lực chuyển đổi các cấu trúc kinh tế đa dạng của mình thành khả năng cạnh tranh tổng thể và khả năng phục hồi khu vực.
Nền kinh tế số đã trở thành động lực chính của tăng trưởng kinh tế ở châu Á. Báo cáo trích dẫn các số liệu cho thấy đến năm 2025, nền kinh tế số của châu Á đã đạt quy mô 27.000 tỷ USD, chiếm 46% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Báo cáo cũng nhấn mạnh AI đã trở thành động lực quan trọng của tiến bộ kinh tế và xã hội trên khắp châu Á.
Theo báo cáo, việc áp dụng rộng rãi và triển khai ứng dụng AI trong nhiều ngành công nghiệp trên khắp khu vực châu Á-Thái Bình Dương đang định hình lại cấu trúc năng suất, thúc đẩy năng suất của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thúc đẩy tăng trưởng việc làm và tăng cường khả năng phục hồi xã hội trong lĩnh vực dịch vụ công, cùng nhiều kết quả khác.
Hơn nữa, báo cáo cũng nhấn mạnh một xu hướng khác trong phát triển bền vững của châu Á, được thúc đẩy bởi khả năng phục hồi kỹ thuật số, lưu ý rằng các công nghệ kỹ thuật số xanh đang dẫn đầu quá trình chuyển đổi carbon thấp.
Báo cáo cho biết sản xuất xanh dựa trên số hóa và các nhà máy thông minh đã trở thành cốt lõi của quá trình nâng cấp công nghiệp ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, dẫn đầu trong việc cải thiện hiệu quả năng lượng và tăng trưởng bền vững.
Được thành lập vào năm 2001, BFA là một tổ chức quốc tế phi chính phủ và phi lợi nhuận, cam kết thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực và đưa các quốc gia châu Á tiến gần hơn đến các mục tiêu phát triển của mình.
Diễn đàn năm nay có chủ đề "Định hình một tương lai chung: Động lực mới, Cơ hội mới, Hợp tác mới".
