Xu hướng du lịch tránh nóng đang bùng nổ tại châu Á

Không đơn thuần là một trào lưu nhất thời, "coolcation" phản ánh sự thay đổi trong hành vi của du khách trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Đồng thời, nó cũng đang âm thầm làm thay đổi bản đồ du lịch của châu Á.

Là giáo viên trung học tại Singapore, Benjamin Wong có kỳ nghỉ hè kéo dài mỗi năm. Nhưng thay vì chọn những bãi biển nhiệt đới quen thuộc, anh lại dành mùa hè năm nay tại một khu nghỉ dưỡng trên núi ở tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), ở độ cao khoảng 2.600 m so với mực nước biển với lý do rất đơn giản: trời mát.

Ban đêm tại các thành phố Đại Lý và Lệ Giang của Vân Nam, nhiệt độ mùa hè có thể xuống khoảng 15°C – một sự đối lập hoàn toàn với nền nhiệt thường xuyên trên 30°C cùng độ ẩm cao ở Singapore.

Theo các chuyên gia du lịch, ngày càng nhiều du khách lựa chọn điểm đến dựa trên yếu tố khí hậu thay vì chỉ quan tâm đến cảnh quan hay chi phí. "Coolcation" vì thế đang trở thành từ khóa được nhắc đến nhiều trong ngành du lịch toàn cầu.

Pháp ghi nhận đợt nắng nóng cao kỷ lục

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết, châu Á đang nóng lên với tốc độ nhanh gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Khoảng 75% lực lượng lao động trong khu vực phải làm việc trong điều kiện nắng nóng cực đoan, từ người bán hàng rong đến nhân viên giao hàng, những người trực tiếp phục vụ ngành du lịch.

Mùa hè năm nay, Pháp ghi nhận nền nhiệt lên tới 40°C. Chính quyền Paris thậm chí phải đề nghị ban tổ chức Lễ hội âm nhạc Fête de la Musique hạn chế bán đồ uống có cồn để giảm nguy cơ mất nước và sốc nhiệt cho người tham dự. Tây Ban Nha, Anh và Thụy Sĩ cũng liên tiếp ghi nhận những kỷ lục nhiệt độ mới, buộc nhiều điểm tham quan ngoài trời phải đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian hoạt động.

Tại Nhật Bản, tình hình cũng không khả quan hơn. Quốc gia này liên tục ghi nhận những mức nhiệt cao chưa từng có, đến mức người Nhật đã sử dụng thuật ngữ mới "kokusho-bi", nghĩa là "ngày nắng nóng khắc nghiệt", để mô tả những ngày thời tiết cực đoan.

Trong điều kiện đó, nhiều du khách thay đổi hoàn toàn cách lên kế hoạch cho chuyến đi. Thay vì tham quan vào giữa trưa, họ chuyển sang các hoạt động sáng sớm hoặc buổi tối. Nền tảng đặt trải nghiệm GetYourGuide cho biết lượng đặt các hoạt động diễn ra từ 17h đến 21h đã tăng khoảng 30%, riêng tại châu Á tăng tới 70%.

Những trải nghiệm về đêm như tham quan đền Fushimi Inari ở Kyoto, du ngoạn sông Mekong lúc hoàng hôn hay các tour khám phá Seoul về đêm ngày càng được ưa chuộng.

Biến đổi khí hậu là thách thức đối với hầu hết các điểm đến, nhưng ở một góc nhìn khác, nó cũng đang mang lại cơ hội cho những nơi có khí hậu mát mẻ.

Theo Giáo sư Raymond Rastegar, chuyên gia về du lịch và biến đổi khí hậu của Đại học Griffith (Australia), các điểm đến như Nam đảo New Zealand, Hokkaido (Nhật Bản), Tasmania (Australia), Kazakhstan và đặc biệt là Mông Cổ đang thu hút ngày càng nhiều khách quốc tế nhờ thời tiết dễ chịu trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8.

Trong số đó, Mông Cổ nổi lên như một ví dụ đáng chú ý. Cơ quan Du lịch quốc gia nước này cho biết lượng khách quốc tế trong nửa đầu năm 2026 tăng khoảng 33% so với cùng kỳ. Chính phủ đang tiếp tục đầu tư vào hệ thống khách sạn, cơ sở hạ tầng và các sản phẩm du lịch mới tại thủ đô Ulaanbaatar nhằm đón đầu xu hướng.

Với nền nhiệt mùa hè dao động khoảng 20-25°C ở nhiều khu vực cùng cảnh quan thảo nguyên rộng lớn, Mông Cổ đang dần trở thành điểm đến thay thế cho những du khách muốn tránh cái nóng ngột ngạt của Đông Nam Á và nhiều đô thị lớn ở Đông Bắc Á.

Nhiều doanh nghiệp du lịch đã phải điều chỉnh cách tổ chức sản phẩm. Các lớp học nấu ăn được chuyển từ khu chợ ngoài trời vào không gian kín. Các tour tham quan thay đổi lịch trình để tránh khoảng thời gian nắng gắt. Nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng cũng phải xây dựng kế hoạch ứng phó với rủi ro thời tiết gần như quanh năm.

Tại Nepal, theo Namgyal Sherpa, Giám đốc điều hành Sherpa Hospitality Group, nhiều tuyến trekking nổi tiếng hiện phải đóng cửa trong thời gian dài vì mưa lớn và nước dâng, khiến khái niệm "mùa cao điểm" hay "mùa thấp điểm" không còn rõ ràng như trước.

Điều này cho thấy biến đổi khí hậu không chỉ làm thay đổi quyết định của du khách mà còn buộc toàn bộ chuỗi cung ứng du lịch phải thích nghi.

Sa Pa (Lào Cai), Mộc Châu (Sơn La), Măng Đen (Kon Tum), Đà Lạt (Lâm Đồng)... trở thành những điểm đến lý tưởng để tránh nóng

Đối với Việt Nam, xu hướng "coolcation" cũng mở ra nhiều cơ hội. Trong bối cảnh các đợt nắng nóng ngày càng gay gắt, những điểm đến có khí hậu ôn hòa như Sa Pa (Lào Cai), Mộc Châu (Sơn La), Măng Đen (Kon Tum), Đà Lạt (Lâm Đồng), Bà Nà (Đà Nẵng) hay cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) có thể trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn với cả khách nội địa và quốc tế.

Song song với đó, ngành du lịch cần điều chỉnh sản phẩm theo hướng thích ứng với khí hậu, từ phát triển các hoạt động buổi tối, mở rộng không gian trải nghiệm trong nhà, tăng diện tích cây xanh, điểm nghỉ chân, đến xây dựng các phương án đảm bảo an toàn cho du khách trong điều kiện thời tiết cực đoan.

Quan trọng hơn, biến đổi khí hậu cần được xem là một yếu tố trong chiến lược phát triển điểm đến, thay vì chỉ là một rủi ro mang tính thời vụ. Và cùng với sự dịch chuyển của những dòng khách "trốn nóng", bản đồ du lịch của châu Á cũng đang được vẽ lại theo một cách hoàn toàn mới.