Khởi hành từ ga Hà Nội lúc 6 giờ 25 phút, đoàn tàu đưa đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp lữ hành và báo chí đến ga Lưu Xá, Thái Nguyên. Ngay trên hành trình, các đại biểu được thưởng thức văn nghệ dân gian, trải nghiệm văn hóa trà và tìm hiểu những sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Sau đó, đoàn khảo sát Di tích lịch sử quốc gia Địa điểm lưu niệm 60 liệt sĩ Thanh niên xung phong Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái; Hợp tác xã Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên; Hợp tác xã chè Hảo Đạt tại Tân Cương và Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải.
Đánh thức tiềm năng du lịch xứ Trà
Tại tọa đàm, bà Vũ Thị Thu Hường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên cho biết, chương trình nhằm phát triển sản phẩm du lịch gắn với văn hóa trà và tuyến đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên, đồng thời quảng bá các điểm đến, giá trị văn hóa và ẩm thực đặc trưng của địa phương.
Thái Nguyên có lợi thế về vị trí địa lý, giao thông kết nối với Hà Nội và các tỉnh vùng Việt Bắc, cùng nguồn tài nguyên du lịch đa dạng. Theo bà Hường, văn hóa trà là một trong những lợi thế nổi bật để Thái Nguyên xây dựng thương hiệu du lịch riêng. Địa phương hiện có khoảng 22.200 ha chè và 204 sản phẩm chè OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, trong đó có 6 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.
 |
Bà Vũ Thị Thu Hường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên phát biểu khai mạc. |
Không chỉ cung cấp nguyên liệu và sản phẩm hàng hóa, nhiều hợp tác xã, cơ sở sản xuất chè đã kết hợp hoạt động trồng, chế biến với tổ chức trải nghiệm, thưởng trà và giới thiệu văn hóa bản địa. Đây là cơ sở để gia tăng giá trị cây chè, đồng thời mở rộng sinh kế cho người dân thông qua du lịch.
Bên cạnh văn hóa trà, Thái Nguyên còn có nhiều điểm đến có khả năng kết nối thành các hành trình đa dạng, từ di tích lịch sử, địa chỉ đỏ đến hồ, hang động, vùng chè và không gian văn hóa cộng đồng. Trong đó, Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải từng được Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới” năm 2022 và nhận Giải thưởng Du lịch ASEAN năm 2025.
Theo định hướng của ngành du lịch địa phương, Thái Nguyên tập trung phát triển bốn dòng sản phẩm chủ đạo: du lịch văn hóa, tâm linh, lịch sử và về nguồn; du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng; du lịch cộng đồng, nông thôn gắn với văn hóa trà; du lịch MICE, thể thao và khám phá hang động mạo hiểm.
Trong 9 tháng năm 2026, Thái Nguyên ước đón 7.342.871 lượt khách, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách quốc tế đạt 301.572 lượt, tăng 24,8%. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 10.489 tỷ đồng, tăng 61,7%.
Những kết quả này tạo thêm cơ sở để địa phương đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường. Trong bối cảnh đó, tuyến đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên được kỳ vọng góp phần đưa các giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan của địa phương đến gần hơn với du khách.
Đa dạng hành trình, gia tăng trải nghiệm
 |
Quang cảnh tọa đàm |
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Hữu Cường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Thái Nguyên, giới thiệu các chương trình tham quan được thiết kế kết hợp vận chuyển đường sắt với ô tô trung chuyển, kết nối vùng chè, di tích lịch sử, điểm du lịch cộng đồng và cảnh quan thiên nhiên.
Các hành trình hướng tới việc biến chuyến tàu thành một phần của trải nghiệm du lịch, thay vì chỉ là phương tiện đưa khách đến điểm tham quan.
Với chương trình “Tân Cương tinh hoa – Sắc bản Thái Hải”, du khách có cơ hội khám phá vùng chè Tân Cương, tìm hiểu quy trình sản xuất, thưởng trà và trải nghiệm văn hóa cộng đồng tại Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải.
Hành trình kết nối vùng chè Cầu Đá, La Bằng với hồ Núi Cốc kết hợp trải nghiệm sản xuất chè và khám phá cảnh quan thiên nhiên. Trong khi đó, chương trình “Huyền tích Đuổm – Hương trà Khê Cốc” đưa du khách đến đền Đuổm, tìm hiểu những giá trị lịch sử gắn với danh tướng Dương Tự Minh và thưởng thức văn hóa trà địa phương.
Đối với hành trình dài ngày, chương trình “Mây ngàn Shan Tuyết – Vọng nước Hồ Ba Bể” kết nối vùng chè Shan Tuyết Bằng Phúc với hồ Ba Bể, động Hua Mạ và các điểm đến gắn với đời sống cộng đồng. Một chương trình khác, “Sắc màu di sản – Hương trà Trại Cài”, kết hợp tham quan di tích, khám phá vùng chè Trại Cài, tìm hiểu quy trình chế biến trà và tham quan Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Ông Nguyễn Hữu Cường kỳ vọng du lịch đường sắt sẽ mở ra cơ hội mới cho du lịch Thái Nguyên, phù hợp với nhiều nhóm khách, từ học sinh, sinh viên, người lao động đến người nghỉ hưu.
Cùng với việc xây dựng tour trọn gói, các doanh nghiệp cũng đề xuất nâng cao chất lượng trải nghiệm ngay từ khi hành khách bước lên tàu. Bà Lê Thị Hòa, Giám đốc Hanoitourist, cho rằng đoàn tàu nên được trang bị màn hình giới thiệu thông tin du lịch của hai địa phương, giúp hành khách tiếp cận thông tin về điểm đến ngay trong hành trình. Các địa phương cũng cần làm mới không gian check-in, đầu tư các hoạt động trải nghiệm và nghiên cứu chính sách ưu đãi để khuyến khích doanh nghiệp tham gia khai thác sản phẩm. Đồng thời, bà Nguyễn Hoài Thu, Giám đốc Chi nhánh Saigontourist Hà Nội, văn hóa trà có thể trở thành điểm nhấn trên tàu thông qua hoạt động thưởng trà, thưởng thức chè lam và giới thiệu các sản phẩm đặc trưng.
Hướng tới khai thác thường xuyên sau Festival Trà
Theo kế hoạch, tuyến du lịch đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên sẽ được giới thiệu thông qua 6 chuyến tàu chuyên đề phục vụ Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026, diễn ra từ ngày 30/10 đến 7/11, tại nhiều không gian của tỉnh: từ Quảng trường Võ Nguyên Giáp, phố đi bộ phường Phan Đình Phùng đến những vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, Đồng Hỷ, La Bằng, Vô Tranh, Đồng Phúc. Chuỗi hoạt động được thiết kế theo hướng kết hợp văn hóa, đối ngoại, thương mại, du lịch và trải nghiệm thực tế.
Đây là giai đoạn thử nghiệm quan trọng nhằm quảng bá hình ảnh địa phương, đánh giá nhu cầu thị trường, kiểm chứng chất lượng dịch vụ và hoàn thiện phương án khai thác thương mại.
Ông Phạm Văn Dũng, Phó Trưởng ban Kế hoạch Kinh doanh, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, cho biết ngành đường sắt đã phát triển nhiều sản phẩm kết hợp vận tải với du lịch, văn hóa và di sản, tiêu biểu như đoàn tàu “Hành trình kết nối di sản miền Trung” Huế – Đà Nẵng, “Hà Nội 5 cửa ô” và “Hoa Phượng Đỏ” Hà Nội – Hải Phòng.
Theo ông Dũng, khi được kết nối với các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan và dịch vụ đặc trưng của địa phương, đoàn tàu có thể trở thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn, tạo hiệu ứng lan tỏa sang các lĩnh vực thương mại, dịch vụ và tiêu thụ sản phẩm bản địa.
“Giá trị của một đoàn tàu du lịch không chỉ nằm ở doanh thu vận tải, mà còn ở khả năng thu hút du khách, thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ, tiêu thụ sản phẩm địa phương, tạo thêm việc làm và đóng góp vào phát triển kinh tế vùng”, ông Dũng nhấn mạnh.
Tháng 9/2026, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam và UBND tỉnh Thái Nguyên đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển sản phẩm du lịch đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên giai đoạn 2026–2030, tạo cơ sở để hai bên phối hợp triển khai định hướng này.
Sau các chuyến tàu dịp Festival, các doanh nghiệp đang nghiên cứu khả năng duy trì sản phẩm với tần suất từ 3 đến 5 chuyến mỗi tuần, tùy thuộc nhu cầu thị trường và hiệu quả khai thác. Để đạt mục tiêu đó, ông Dũng đề xuất tăng cường phối hợp giữa ngành đường sắt, chính quyền địa phương và doanh nghiệp lữ hành trong xây dựng chương trình trọn gói, tạo nguồn khách và hoàn thiện dịch vụ trung chuyển từ ga đến các điểm tham quan.
Việc kết nối với cơ sở lưu trú, nhà hàng, hợp tác xã chè và các điểm trải nghiệm cũng được xem là điều kiện quan trọng để hình thành chuỗi dịch vụ đồng bộ. Sau mỗi đợt khai thác, các bên cần đánh giá lượng khách, doanh thu, chi phí và phản hồi của hành khách để điều chỉnh quy mô, tần suất chạy tàu phù hợp.
