Hộp đen bị vô hiệu hóa
Theo thống kê của Trung tâm xử lý, khai thác, sử dụng thiết bị giám sát hành trình (GSHT) thuộc Tổng cục Đường bộ, đến nay hệ thống thông tin đã tích hợp dữ liệu của hơn 80.000 phương tiện để tổng hợp, phân tích về vi phạm tốc độ, thời gian lái xe (quá bốn giờ lái xe liên tục, quá 10 giờ lái xe trong ngày) và theo dõi hành trình xe chạy. Tuy nhiên, hằng ngày cũng chỉ có khoảng 70% tổng số phương tiện truyền dữ liệu về máy chủ của Tổng cục Đường bộ. Số lần vi phạm tốc độ tính trên 1.000 km từ tháng 5 đến tháng 12-2014 có chiều hướng ngày càng giảm.
Nguyên nhân là do ngoài một số ít xe dừng hoạt động, có một phần không nhỏ lái, chủ xe đã cố tình lắp đặt công tắc nối nguồn điện với hộp đen hoặc sử dụng thiết bị phá sóng để vô hiệu hóa thiết bị nhằm né tránh sự kiểm tra, giám sát của các lực lượng chức năng. Thực tế này được ghi nhận rõ qua một số vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng thời gian gần đây, khi mở hộp đen tìm hiểu tình trạng phương tiện trước thời điểm tai nạn thì rất nhiều thiết bị đã bị ngắt. Điển hình mới đây nhất là vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến sáu người tử vong ở Quảng Ninh (ngày 16-12-2014). Hai xe container 15C-089.07 và xe khách 14N-9315 đều đã tắt thiết bị GSHT trước khi xảy ra tai nạn.
Ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Tổng cục trưởng Đường bộ cho biết, đến nay, toàn bộ các Sở Giao thông vận tải (GTVT) đã có văn bản nhắc nhở, yêu cầu các đơn vị vận tải chấn chỉnh, xử lý vi phạm qua dữ liệu từ thiết bị GSHT, tuy nhiên mới chỉ có 46 địa phương thực hiện xử lý vi phạm với tổng số phương tiện bị xử lý là 1.329 xe. Trong đó thu hồi phù hiệu một tháng với 893 xe, thu hồi chấp thuận khai thác tuyến một tháng với 353 xe, đồng thời từ chối cấp phù hiệu 83 xe. Hiện vẫn còn 17 Sở GTVT mới chỉ có văn bản nhắc nhở doanh nghiệp chứ chưa thực hiện việc xử lý vi phạm theo quy định.
 |
Dữ liệu được trích xuất đáp ứng đủ các thông tin theo quy định. |
Sắp hoàn thành bản đồ số
Cho rằng hạn chế cơ bản khi sử dụng thiết bị GSHT hiện nay là việc chưa thực hiện được quy định cảnh báo trực tiếp trên xe, ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia nhận định: Nếu doanh nghiệp tự giác thực hiện, khi vi phạm tốc độ, lái xe quá số giờ quy định sẽ có tín hiệu “tít, tít” thông báo ngay trên xe. Thế nhưng hiện nay có doanh nghiệp duy trì hoạt động của thiết bị, có doanh nghiệp lại tắt đi. Thời gian tới, nếu bản đồ kỹ thuật số được hoàn thành sớm sẽ giải quyết được vấn đề này. Hệ thống sẽ đo vị trí, cập nhật toàn bộ biển báo và tổ chức giao thông trên toàn bộ 20 nghìn km quốc lộ trên cả nước. Thiết bị có thể cập nhật được hành trình từ bến, biết xe chạy từ bến mấy giờ, về bến mấy giờ nên nếu xe tắt thiết bị GSHT hoàn toàn có cơ sở để xử phạt.
Tổng cục Đường bộ cũng cho biết, việc bản đồ số chính thức của Bộ GTVT chưa hoàn thành cũng kéo theo những vi phạm về hành trình chạy xe đối với xe khách tuyến cố định, vi phạm về tốc độ theo biển báo hoặc khu vực hạn chế tốc độ trên thực địa không thể phát hiện.
Về kết quả triển khai bản đồ số và kiểm soát tốc độ theo cung đường, ông Phạm Duy Ninh, Quyền Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin cho biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ GTVT, Trung tâm Công nghệ thông tin đã phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai thực hiện nhiệm vụ, đến nay đã hoàn thành tích hợp dữ liệu, đưa bản đồ số vào khai thác và thử nghiệm kiểm soát tốc độ trên quốc lộ 5 và một số đoạn tuyến trên quốc lộ 1. Trong cuộc họp mới đây, Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng đã giao Công ty TNHH Một thành viên Hanel chủ trì, xây dựng hoàn thiện bản đồ số (sử dụng quản lý chung trong công tác quản lý nhà nước về GTVT, trong đó có bảo đảm trật tự, an toàn giao thông). Theo đó, trong tháng 3-2015 phải hoàn thành để từ ngày 1-6-2015 có thể sử dụng bản đồ số.
Thời gian tới, Bộ trưởng Đinh La Thăng yêu cầu Tổng cục Đường bộ phải phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để sử dụng thiết bị này xử lý vi phạm có hiệu quả hơn. Phải kiểm soát được chất lượng thiết bị GSHT và quy định thời hạn đăng kiểm thiết bị, đồng thời hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật đối với việc sử dụng thiết bị này. Việc quản lý phải bằng văn bản quy phạm pháp luật, chế tài chứ không bằng lời khuyên. Đặc biệt, tới đây phải xử lý nghiêm các trường hợp tắt thiết bị và có chế tài xử lý tiếp đối với các doanh nghiệp vi phạm.
Bộ GTVT đang dự thảo Thông tư quy định về cung cấp, quản lý và sử dụng dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình của xe ô-tô. Trong đó, Bộ đề xuất dữ liệu này phải được truyền về máy chủ dịch vụ với tần suất không quá 30 giây trên một lần khi xe chạy và không quá 15 phút trên một lần khi xe dừng không hoạt động. Kể từ thời điểm máy chủ dịch vụ nhận được dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, dữ liệu này phải được truyền về máy chủ của Tổng cục Đường bộ trong thời gian không quá hai phút. Ngoài ra, bến xe khách sẽ được khai thác dữ liệu từ thiết bị GSHT của đơn vị kinh doanh vận tải hoạt động tại bến xe để phục vụ công tác theo dõi, giám sát và điều hành hoạt động của các phương tiện.
>>> Xem thêm
Phát hiện xe khách vận chuyển 20 xác linh trưởng chết khô
Hà Nội: Gần 200 điện thoại xịn không rõ nguồn gốc được giấu dưới ghế xe khách
Hà Tĩnh: Bắt đối tượng một mình “đi” 5 chiếc xe máy
Hợp tác cùng Thời nay
