Cuộc tập trận hải quân trong tháng Tám do Australia chủ trì có sự tham gia của cả Mỹ. Trước đó, Mỹ từng loại Trung Quốc ra khỏi danh sách tham dự cuộc tập trận hải quân quy mô lớn ngoài đảo Hawaii. Hành động của Mỹ là nhằm phản đối việc Trung Quốc tiến hành quân sự hóa trên các đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng trái phép trên Biển Đông.
Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Australia hiện ở mức thấp, sau khi Canberra thông qua bộ luật kiềm chế tầm ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các vấn đề mang tính quốc gia cũng như lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ hành động xâm chiếm chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông.
Thậm chí, Australia còn bày tỏ sự ủng hộ ngoại giao đối với hoạt động tuần tra đảm bảo “tự do hàng hải” trên Biển Đông do hải quân Mỹ tiến hành. Hồi tháng Tư, các tàu của Australia từng mặt đối mặt với tàu chiến Trung Quốc ở Biển Đông.
“Trung Quốc sẽ tham gia một loạt hoạt động bao gồm các bài tập trận trên biển, liên lạc giữa các tàu, hoạt động cung ứng và trinh thám trên biển. Tuy nhiên, chưa có kế hoạch nào được đưa ra mời Trung Quốc tham gia các đợt diễn tập bắn đạn thật”, Reuters dẫn lời bà Payne.
Dù không đưa ra được lý do cụ thể về việc Trung Quốc sẽ không tham gia các bài tập trận bắn đạn thật nhưng theo bà Payne, Trung Quốc và Australia hiện có mối quan hệ quốc phòng tốt đẹp, minh bạch cũng như tin tưởng lẫn nhau.
Cuộc tập trận diễn ra từ cuối tháng Tám cho tới giữa tháng Chín ngay trên vùng biển chiến lược của Australia là phía bắc Darwin. Việc chính phủ Australia cân nhắc kế hoạch cho một công ty Trung Quốc thuê đất ở thành phố cảng Darwin từng vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ phía Mỹ.
Giới phân tích cho rằng, việc Trung Quốc đồng ý tham gia cuộc tập trận tại Australia cho thấy Bắc Kinh đã có thay đổi trong quan điểm.
“Chính phủ Trung Quốc từng cắt giảm các chuyến thăm chính thức cũng như hoạt động liên lạc giữa các quan chức hai nước, do đó việc tham gia cuộc tập trận là dấu hiệu cho thấy giới chức cấp cao Trung Quốc hiện cảm thấy thoải mái hơn”, ông Andre Carr, giảng viên cấp cao tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc phòng thuộc Đại học quốc gia Australia chia sẻ.
