Điều đáng nói, những trang này ngang nhiên đưa danh sách địa chỉ các bệnh viện lớn tại TP.HCM, cũng như một số tỉnh thành trên cả nước để kêu gọi người dân hiến nội tạng.
Giăng câu lừa người hiến tạng
Để có thông tin về hiện tượng trên, PV đã truy cập vào trang web có tên hiennoitangxyz.com và trang Facebook “Hiến tạng sau mất”... Theo giới thiệu trên trang web này, tự nhận thuộc một tổ chức phi Chính phủ kêu gọi người dân hiến nội tạng cứu người.
Trong vai một bệnh nhân đang bị thận nặng và cần người cho thận, PV đã đăng nhập vào trang web trên. Sau khi đăng ký thành công, PV ghi nhận, hiện có 153 địa chỉ cá nhân, số điện thoại hiển thị chờ thông tin phản hồi từ địa chỉ này về việc hiến/nhận nội tạng. Danh sách bệnh nhân đến từ mọi miền trên cả nước. Một số đối tượng xưng là người muốn hiến nội tạng, nhưng qua tìm hiểu của PV, thực ra họ là “cò” muốn tìm người nhận để bán với giá cắt cổ.
 |
Trang web của tổ chức phi chính phủ kêu gọi hiến tặng nội tạng.
Theo chia sẻ của một người tên N.T.H. (32 tuổi, quê Thái Bình), thì hiện đang là giáo viên tại một trường tiểu học, có nhu cầu hiến nội tạng nếu chẳng may gặp rủi ro và qua đời. Tâm sự với PV, anh H. chia sẻ: “Em thấy một số người bạn cũng đăng ký hiến tạng, nhưng dạy học ở một trường nông thôn, lên mạng tìm hiểu thì biết được đây là địa chỉ hiến tạng cứu người nên em đăng ký. Nhưng cả mấy tháng cũng chưa có ai gọi điện hỏi thăm thông tin hay hướng dẫn thủ tục hiến tạng như thế nào cả. Nhiều người mong muốn hiến tạng cứu người như em nhưng còn băn khoăn về thủ tục cũng như chi phí”.
Một thành viên khác tên M. (45 tuổi, ngụ quận Tân Bình, TP.HCM) cho biết: “Tôi từng lần vào địa chỉ trang web này để tìm người cho tạng cho vợ tôi. Thế nhưng, quả thật, tôi bị lừa nhiều lần lắm. Họ bảo rằng, chúng tôi chuẩn bị tiền, đến bệnh viện xét nghiệm, nếu xong sớm và hợp nhóm máu thì có thể tiến hành sớm. Trước khi đến bệnh viện, tôi tin tưởng hy vọng sẽ tìm được người cho thận để cứu chữa cho vợ và mang tiền theo.
Sau khi hẹn và nói chuyện tại một quán cà phê trên địa bàn phường 5, quận Tân Bình, tôi mang theo 20 triệu đồng đi cùng hai thanh niên đến bệnh viện Chợ Rẫy làm thủ tục xét nghiệm. Trong lúc làm thủ tục, đóng tiền xét nghiệm, hai đối tượng này bảo đóng thêm tiền làm nhiều xét nghiệm khác nhau theo chỉ định bác sỹ. Sau khi tôi ứng 10 triệu đồng, họ bỏ đi mất hút”.
Phân trần với PV, ông M. nói, bản thân ông từng phải trả giá nhiều lần khi tự ý tìm người cho nội tạng để cứu người thân. Nhưng có lẽ, cũng vì những lần vấp ngã như thế, nên ông rút ra nhiều kinh nghiệm là không nên nghe theo những người rao hiến thận trên mạng, bởi vì đa số họ lừa đảo. Và, khi đã tìm được người cho thực sự thì nên tiến hành làm xét nghiệm nhưng không được ứng tiền trước nhiều, khi nào có chỉ định của bác sỹ mới làm và làm xong sẽ cho người nhà đi đóng tiền để không bị lừa.
“Hiện nay, người cần tạng đang rất nhiều, còn người cho thì hạn chế, nên việc tìm được người cho với mục đích cứu người thì rất hiếm. Bạn bè tôi cũng từng bị lừa rất nhiều và không biết tin tưởng ai. Có người mất cả chục năm mới tìm được người cho mình tạng ghép phù hợp”, ông M. nói.
Kịch bản mạo danh lừa đảo
Vẫn trên trang web trên, khi chúng tôi đề cập đến chuyện cần một người hiến thận khỏe mạnh để giúp cho người nhà còn trẻ, ông P.V.T. (ngụ quận 3, TP.HCM) khẳng định: “Hiện nay việc cần tạng để ghép cho người nhà, người bệnh thì rất nhiều. Tôi cho rằng, cần phải bỏ thời gian ra tìm kiếm bằng nhiều cách khác nhau, liên hệ với bệnh viện, liên hệ với người quen trước và tìm trên mạng. Tôi cũng mất cả hai năm trời mới tìm được người cho phù hợp”.
Theo ông T., nếu muốn thực hiện nhanh, người cần ghép phải chuẩn bị ít nhất 600 triệu đồng. Bởi vì, khi đồng ý hiến phải tốn chi phí xét nghiệm, chi phí ghép... “Hiện, tôi đang ở Hải Phòng chưa về được, nếu cần cứ liên hệ theo số điện thoại 09037xxxxx của tôi. Có trường hợp nào tôi sẽ hẹn gặp và làm việc luôn”, ông này nói.
Khi PV đề cập được gặp tại địa chỉ nhà riêng để tiện việc tìm hiểu chuyện hiến tặng nội tạng, ông T. cho biết: “Quê tôi ở Hải Phòng, quê vợ Cà Mau, tôi có nhà ở quận 3 nhưng cho thuê. Còn sống tại đường Âu Cơ, quận Tân Bình, TP.HCM. Do tôi đang chăm sóc cho vợ mới ghép thận nên chưa thể về TP.HCM được. Nếu cần cứ liên hệ qua số điện thoại và chuẩn bị tiền trước, vào tôi sẽ gọi hẹn gặp địa điểm riêng. Tôi cũng khuyến cáo những người cần ghép nội tạng phải hết sức tỉnh táo, không nên để người ta dụ dỗ cho ứng tiền trước. Làm như thế vừa tiền mất tật mang, vừa tốn thời gian”.
Trao đổi với PV, TS.BS Dư Ngọc Thu, Trưởng đơn vị điều phối ghép các bộ phận cơ thể người tại bệnh viện Chợ Rẫy khẳng định, thời gian qua có nhiều bệnh nhân đến bệnh viện Chợ Rẫy phản ánh, họ phát hiện một số đối tượng mạo danh các tổ chức, bệnh viện để kêu gọi hiến tặng nội tạng.
“Chúng tôi rất bất ngờ khi bệnh nhân nói rằng, họ biết thông tin hiến tạng được trao đổi trên Facebook, trên một số trang web mạo danh. Nhiều bệnh nhân thắc mắc, bệnh viện Chợ Rẫy có phối hợp với tổ chức nào trên mạng để kêu gọi người dân hiến tặng nội tạng không? Tôi vào một trang web có tên hiennoitangxyz để tìm hiểu. Phát hiện trang này có 843 thành viên theo dõi, đồng thời có hình ảnh của bệnh viện Chợ Rẫy và tôi hỏi luôn tại sao họ đưa hình ảnh bệnh viện lên đây. Họ trả lời rằng: “Chúng tôi là một tổ chức phi Chính phủ làm việc hợp pháp và không thuộc sự quản lý của ai”(?!), bác sỹ Thu kể.
Theo TS.BS Dư Ngọc Thu, hiện tại, lợi dụng nhu cầu cần ghép nội tạng của bệnh nhân, một số kẻ xấu lợi dụng để trục lợi, lừa đảo, thậm chí mạo danh bệnh viện này nọ để người bệnh tin tưởng. Bác sỹ Thu khẳng định: “Chúng tôi chưa bao giờ ghép nội tạng cho bệnh nhân với chi phí 600 triệu đồng cả, đó chỉ là chiêu trò lừa đảo”.
Theo tìm hiểu của PV, hiện chỉ có hai địa chỉ chính thức trên cả nước được sự cho phép của bộ Y tế và Nhà nước về việc ghép các bộ phận nội tạng cơ thể người: Đơn vị điều phối ghép các bộ phận cơ thể người tại bệnh viện Chợ Rẫy (số 201B, Nguyễn Chí Thanh, quận 5, TP.HCM) và trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người (số 40 Tràng Thi, Hà Nội).
Cảnh giác trước những địa chỉ “ma”
Liên quan đến việc xuất hiện các địa chỉ giả danh bộ Y tế kêu gọi hiến tạng, GS.TS Trịnh Hồng Sơn, Giám đốc trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, chuyên gia về ghép tạng bệnh viện Việt Đức (Hà Nội), khuyến cáo người dân cần cảnh giác, vì đây là những địa chỉ “ma”. Một trong những yêu cầu khi hiến tặng mô, tạng tại Việt Đức là có người thân ký vào các văn bản đề nghị hiến tạng, nhưng nhiều người đã đưa người thân giả đến ký với bệnh viện.
Hiện nay, trên cả nước chỉ có hai địa chỉ chính thức tiếp nhận việc đăng ký hiến mô tạng của người dân và phát hành thẻ đăng ký hiến tạng là: Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người tại bệnh viện Chợ Rẫy (201B Nguyễn Chí Thah, quận 5, TP.HCM) và trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người (40 Tràng Thi, Hà Nội).
Báo cáo bộ Công an để xử lý
Theo bác sỹ Thu, hiện nay, bệnh nhân ghép nội tạng trên cơ thể với trường hợp người cho sống, thì phải tiến hành quá trình xét nghiệm, lọc máu, hết khoảng 15 - 20 triệu đồng. Sau đó tiêm 2 liều chống thể ghép trong tuần đầu hết khoảng 30 triệu đồng. Chi phí thuốc men nằm viện, tầm 100 triệu đồng trở lại nếu quá trình ghép diễn ra bình thường. “Sau khi phát hiện những hiện tượng mạo danh lừa đảo, chúng tôi đã báo cáo với bộ phận phụ trách an ninh mạng thuộc bộ Công an, báo cáo với lãnh đạo bệnh viện để có hướng xử lý kịp thời hiện tượng lừa đảo mạo danh này”, bác sỹ Thu nói.
Lành Nguyễn
