Theo Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ, thực hiện Nghị quyết 29 của Trung ương và Nghị quyết 44 của Chính phủ về việc thực hiện Nghị quyết 29, Bộ Giáo dục&Đào tạo xây dựng đề án cơ cấu đổi mới giáo dục phổ thông, đặc biệt là đổi mới việc thi cử. Theo đó, từ năm 2015 đến nay Bộ xây dựng phương thức và đã trình Chính phủ, được Chính phủ phê duyệt. Thứ nhất phải nhìn lại việc tổ chức thi trước năm 2015, ngoài việc thi tốt nghiệp THPT, học sinh sẽ phải thi 3 kỳ thi nữa là thi đại học, thi cao đẳng ở các khối khác nhau. Việc tổ chức thi cũng gây những khó khăn cho phụ huynh học sinh, vào các ngày thi, học sinh phải dồn từ các tỉnh về các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM và cũng gây rất bức xúc cho người dân. Việc đổi mới thi nhằm làm thế nào khắc phục những khó khăn nêu trên, bảo đảm công bằng, giảm áp lực cho các em.
Bộ cũng đã cân nhắc các ý kiến phản ánh. Thứ nhất, đề nghị bỏ thi tốt nghiệp THPT là không được vì trái với Luật Giáo dục, trong Luật nêu rõ là học sinh đủ điều kiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì được quyền dự thi và nếu đủ các điều kiện thì được đỗ tốt nghiệp và được giám đốc Sở công nhận cấp bằng tốt nghiệp THPT. Cho nên việc đầu tiên là phải thi để công nhận tốt nghiệp THPT. Việc này cũng đã được cân nhắc bởi vì trong hệ thống các bậc học phổ thông thì cấp tiểu học và trung học cơ sở trước đây đều có thi tốt nghiệp. Tuy nhiên Luật Giáo dục 2005 đã bỏ thi tốt nghiệp tiểu học và THCS, chỉ còn một kỳ thi duy nhất là thi THPT. Đó cũng là một trong những kỳ thi quan trọng, dấu mốc đánh giá cả quá trình học phổ thông, không có thi thì động lực học tập của học sinh sẽ giảm sút. Cần thiết phải tổ chức kỳ thi này.
Thứ hai, nếu tổ chức cả 2 kỳ thi tốt nghiệp và đại học thì rất vất vả cho các em. Bộ đã đưa ra phương án không tổ chức thi đại học mà tổ chức một kỳ thi chung có tên là kỳ thi THPT quốc gia. Đây là kỳ thi “hai trong một”, vừa lấy kết quả làm căn cứ xét tốt nghiệp và cũng làm cơ sở cho các trường đại học có thể dựa vào đó để tuyển sinh. Luật Giáo dục đại học ghi rõ là các trường đại học được quyền tự chủ về tuyển sinh và tự chịu trách nhiệm về việc triển khai công tác này. Cho nên việc tổ chức riêng kỳ thi đại học là không phù hợp mà chỉ có thể tổ chức kỳ thi THPT quốc gia như vậy.
Có thể nói, Đề án được Chính phủ phê duyệt và cho phép thực hiện đến năm 2020, Bộ Giáo dục&Đào tạo hiện nay đang thực hiện phương án này và sau năm 2020 sẽ có sự điều chỉnh để phù hợp với tình hình cụ thể.
