Thí nghiệm về loài chó và sức khỏe tâm thần
Dựa trên các bài kiểm tra sóng não, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí PLOS One chỉ ra rằng việc tương tác với chó có thể làm tăng sóng não liên quan đến nghỉ ngơi và thư giãn của con người.
Theo đó, những lợi ích về mặt cảm xúc, sinh lý và nhận thức của việc tương tác với động vật, đặc biệt là loài chó - có thể tạo ra năng lượng, tăng cường cảm xúc tích cực và làm giảm nguy cơ mất trí nhớ. Đây là lý do phương pháp trị liệu bằng thú cưng ngày càng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
"Ở các nghiên cứu trước đây, các nhà khoa học thường sử dụng cách tiếp cận toàn diện, so sánh tâm trạng hoặc mức độ hormone của người thử nghiệm trước và sau khi họ dành thời gian với loài chó", Onyoo Yoo, một nghiên cứu sinh tiến sĩ tại khoa sinh học bệnh lý, trường Đại học Konkuk ở Seoul, cho biết.
Tại nghiên cứu mới này, với sự tham gia của 30 người trưởng thành, làm việc tại các tiệm thú cưng và trường dạy cắt tỉa lông ở Seongnam, Hàn Quốc, Yoo và các đồng nghiệp đặt mục tiêu tìm hiểu ảnh hưởng của các hoạt động cụ thể lên tâm trạng - hơn là chỉ tương tác với loài chó - bằng cách đo hoạt động khách quan của não và hỏi những người thử nghiệm về cảm xúc chủ quan của họ.
Cụ thể, trong một căn phòng yên tĩnh, tối giản, những người thử nghiệm đã thực hiện các hoạt động tương tác với một chú chó Standard Poodle cái 4 năm tuổi, đã trải qua huấn luyện. Các hoạt động tương tác bao gồm gặp gỡ, chơi đùa, cho ăn, mát-xa, chải lông, chụp ảnh, ôm và đi dạo.
Trước khi bắt đầu các hoạt động, những người thử nghiệm ngồi và tập trung nhìn vào tường trong ba phút để giảm thiểu bất kỳ kích thích nào có thể làm kết quả bị sai lệch. Sóng não của họ được đo và lưu lại bằng các bài kiểm tra điện não đồ (EEG) cho mỗi hoạt động.
Điện não đồ là một kỹ thuật được dùng để thăm khám, đo lường các loại sóng điện và hoạt động điện trong não bộ thông qua các tấm điện cực bằng kim loại được dán ở da đầu. "Những bài kiểm tra này cung cấp cái nhìn nhanh chóng và chính xác về các hành động xảy ra trong vô thức không thể khám phá qua việc tự bộc", Yoo nói.
Sau mỗi nhiệm vụ, các nhà nghiên cứu cho những người thử nghiệm vài phút để trả lời các bảng câu hỏi về trạng thái cảm xúc của họ. Toàn bộ quá trình mất khoảng một giờ.
Từ đây, họ nhận thấy rằng các hoạt động khác nhau tạo ra những tác động khác nhau đến sóng não của người tham gia. Các nhà nghiên cứu nhận thấy việc chơi đùa và đi dạo với chó làm tăng cường độ dao động của dải alpha, thường biểu thị sự ổn định và thư giãn. Theo nghiên cứu, hoạt động sóng alpha có liên quan đến cải thiện trí nhớ và giảm căng thẳng tinh thần.
Trong khi đó, chải lông, chơi đùa và mát-xa nhẹ nhàng cho loài chó có liên quan đến việc tăng cường dao động dải beta, bao gồm sự tập trung và chú ý cao độ. Những người tham gia cũng bớt cảm thấy chán nán, căng thẳng và mệt mỏi hơn đáng kể sau khi tiếp xúc với chú chó Poodle.
Tiến sĩ Colleen Dell, giáo sư kiêm trưởng nhóm nghiên cứu về One Health & Wellness tại Đại học Saskatchewan ở Canada cho biết, dù phần lớn các nghiên cứu trong lĩnh vực này còn mang tính chủ quan và không có nhiều điều đáng ngạc nhiên, nhưng thật thú vị khi nghiên cứu có thể cung cấp thêm một số thông tin chi tiết về cách tạo ra lợi ích đối với sức khỏe tinh thần.
“Nghiên cứu lĩnh vực này bằng nhiều phương pháp khác nhau - chẳng hạn như điện não đồ (EEG) và thang đo chủ quan - là điều thực sự quan trọng”, Tiến sĩ Dell, người không tham gia nghiên cứu, cho biết.
Lợi ích từ tương tác với cún cưng
Dù không phải tất cả những người tham gia đều có thú cưng, "nhưng tình yêu đối với động vật đã thúc đẩy họ sẵn sàng tham gia thí nghiệm, điều này đã tạo ra hiệu ứng", Yoo nói. "Phương pháp trị liệu bằng thú cưng có thể rất có lợi cho những người thích ở gần động vật."
Ngoài những thay đổi trong hoạt động của não được quan sát thấy trong nghiên cứu, Tiến sĩ Tiffany Braley, Giáo sư Thần kinh học Gia đình Holtom-Garrett tại Đại học Michigan, người không tham gia nghiên cứu, nhận định: "Nghiên cứu này không được tiến hành để xác định cơ chế nào có thể liên kết tương tác giữa loài chó với những thay đổi được quan sát thấy trong hoạt động não bộ'."
Tuy nhiên, vỏ não trước trán, một trong những vùng được kiểm tra trong nghiên cứu này, "được cho là có liên quan đến xử lý cảm xúc và xã hội, cho thấy khả năng gắn bó về tình cảm hoặc xã hội với động vật có thể ảnh hưởng đến hoạt động ở vùng này", Braley chia sẻ. "Hơn nữa, các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng cortisol giảm và oxytocin tăng có thể đóng vai trò trong những thay đổi sinh lý liên quan đến tương tác giữa người và động vật."
Braley cho biết nghiên cứu có một số điểm yếu - chẳng hạn như số lượng người tham gia nghiên cứu ít và thực tế là họ không mắc các bệnh về tâm thần, sức khỏe hoặc thần kinh, những bệnh có thể nhận nhiều lợi ích nhất từ các phương pháp này. Ngoài ra, nghiên cứu không có nhóm đối chứng để xem liệu các hành động được thực hiện với người thay vì chó có mang lại những lợi ích tương tự hay không.
Dù vậy, Yoo cho biết điều quan trọng của nghiên cứu là phải xác nhận tính hợp lệ của những phát hiện này trong các nghiên cứu tương lai.
Áp dụng vào sinh hoạt thường ngày
Dù cần nghiên cứu thêm, nhưng nếu bạn đã muôi một chú cún cưng, các chuyên gia khẳng định có nhiều bằng chứng chứng minh việc tương tác với chúng tốt cho chủ nuôi.
Tiến sĩ Dell nói rằng cún cưng của bạn có thể thích hầu hết những hoạt động này, nhưng hãy chú ý đến những gì chúng không thích - chẳng hạn như một số chú chó không thích được ôm.
Nếu bạn muốn nhận nuôi chó, thì có một số điều bạn nên cân nhắc. Bạn sẽ cần chi thêm tiền cho việc chăm sóc sức khỏe, đồ chơi, thức ăn và thuê người trông thú cưng, tất cả những việc này có thể lên đến hàng trăm hoặc hàng nghìn đô la mỗi năm. Nếu bạn nhận nuôi một chú cún con, nó sẽ cần được huấn luyện và bất kỳ thú cưng mới nào cũng cần thích nghi với môi trường mới bất kể độ tuổi. Sau đó bạn nên thường xuyên dành thời gian chơi cùng cún cưng.
Nếu bạn chưa sẵn sàng nuôi thú cưng nhưng vẫn muốn tinh thần được thoải mái, bạn có thể thử chơi đùa với thú cưng của người thân hoặc đến thăm một trạm cứu hộ động vật hoặc cửa hàng thú cưng địa phương, nơi cho phép chơi với những chú chó ngay cả khi bạn không nhận nuôi chúng. Điều này đặc biệt được khuyến khích ở những nơi có nhiều cún con vì chơi đùa cùng con người giúp chúng dễ hòa nhập hơn
Tiến sĩ Dell nhấn mạnh: "Quan trọng là phải nhận biết về tình trạng của chú chó, vì nếu chúng không khỏe mạnh và hạnh phúc thì chúng không thể giúp bạn giải tỏa tinh thần."
