Chuyên gia: 'Nguy cơ mất an ninh năng lượng nếu để EVN lỗ kéo dài'

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Chuyên gia cho rằng khi giá điện quá thấp, chi phí tăng cao khiến EVN lỗ kéo dài có thể dẫn đến giảm đầu tư nguồn điện trong tương lai, nguy cơ mất an ninh năng lượng.
Chuyên gia: 'Nguy cơ mất an ninh năng lượng nếu để EVN lỗ kéo dài'

Từ đầu năm 2022, do biến động giá của các loại nhiên liệu như than, dầu, khí... trên thế giới làm cho chi phí sản xuất điện và mua điện của EVN tăng rất cao. Theo phê duyệt của Bộ Công Thương, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2022 của EVN có thể lỗ lên tới 64.805 tỷ đồng.

Ngay từ đầu năm, EVN đã quyết liệt tiết giảm chi phí. Theo tính toán, tổng các khoản EVN đã cố gắng để giảm lỗ nêu trên đạt khoảng 33.445 tỷ đồng và tác động làm giảm chi phí sản xuất của EVN, ngoài ra chi phí khâu truyền tải, phân phối, phụ trợ năm 2022 và chỉ bằng 92,8% so với năm 2021.

Giá điện thấp khó khuyến khích đầu tư

Tuy vậy, chuyên gia cho rằng nếu EVN tiếp tục khó khăn về tài chính như hiện tại, sẽ dẫn tới nguy cơ có rất nhiều khó khăn trong năm 2022 và các năm tiếp theo. Các chuyên gia cho rằng, không chỉ EVN khó khăn mà giá điện thấp sẽ khiến nhiều nhà đầu tư không mặn mà, có thể dẫn tới giảm đầu tư, thiếu điện, mất an ninh năng lượng.

Phân tích, chuyên gia Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và Tăng trưởng xanh, cho rằng Việt Nam đang chịu sức ép khá lớn khi nhắm đến mục tiêu đưa lượng phát thải về 0 vào năm 2050. Muốn đạt được điều đó thì phải có sự đầu tư rất lớn về hạ tầng năng lượng, trong đó có hạ tầng điện, đường dây chuyền tải...

Muốn tăng đầu tư thì phải thu hút các nhà đầu tư bằng một mức giá điện hấp dẫn, hợp lý. Thậm chí có nhà đầu tư trông chờ vào cơ chế giá FIT trong một thời gian nhất định để yên tâm đầu tư.

"Để đầu tư lại phải có tiền và ai là người bỏ ra chi phí đó? Đó là câu hỏi cực kì khó, bởi giá điện cứ giữ như này thì chẳng tạo ra được bất kì một động lực cho bất kì một bên nào chơi cả", ông Sơn nói.

Ông Sơn cũng nhấn mạnh điện là một trong lĩnh vực đầu tư đặc thù, đầu tư lớn, trong thời gian rất dài. Có những dự án mà khối tư nhân không mặn mà, thì chính các doanh nghiệp như EVN phải trực tiếp triển khai. Tuy nhiên, việc giữ giá điện thấp quá lâu như vậy lại tạo ra rủi ro rất cao cho EVN trong việc mất uy tín về mặt tài chính. EVN sẽ khó huy động được vốn để triển khai các dự án năng lượng lớn.

Như vậy, doanh nghiệp Nhà nước khó triển khai các dự án lớn, còn doanh nghiệp tư nhân thì không mặn mà do không có nhiều lợi ích để phát triển nguồn. Ông Sơn nhấn mạnh có thể dẫn đến tình trạng thiếu điện trong tương lai, dẫn đến nguy cơ mất an ninh năng lượng.

"Quan trọng nhất phải có sự đồng thuận của lãnh đạo cấp cao để hiểu được câu chuyện rằng tại sao chúng ta phải tăng giá điện, tăng thì có những thiệt hại nhất định nhưng nó cũng có lợi ích gì. Chúng ta phải cân đối giữa các phương án khác nhau để lựa chọn phương án phù hợp nhất, người tiêu dùng chấp nhận được, nhưng cũng phải giúp cho EVN sống sót được", ông Sơn nhấn mạnh.

Giá điện dưới giá thành có thể dẫn đến nhiều hệ lụy

Đồng quan điểm, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng nếu để giá điện quá thấp, dưới giá thành sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ xấu cho nền kinh tế.

Dẫn câu chuyện những năm 1980, Nhà nước định giá gạo thấp hơn chi phí sản xuất, dẫn đến tình trạng người nông dân không mặn mà trồng lúa, từ đó thiếu gạo diện rộng, TS Lê Đăng Doanh cho rằng đó là một bài học quan trọng trong việc điều hành giá cả các mặt hàng thiết yếu như điện, xăng, dầu hiện nay. Sau đó, Nhà nước đã nhận ra và tăng giá gạo, Việt Nam nhanh chóng trở thành nước xuất khẩu gạo ngay những năm đầu đổi mới.

TS Lê Đăng Doanh cho rằng trong việc điều hành giá điện, xăng, đầu, Nhà nước cần tính toán hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, Nhà nước và người tiêu dùng. Tránh việc tính giá thấp hơn chi phí thực tế, có thể ảnh hưởng đến nguồn cung. Bài học thiếu xăng dầu ở miền Nam và miền Bắc vừa qua cũng là bài học nhãn tiền.

"Điện đã giữ ổn định quá lâu ở một mức thấp. Khi mà giá nhiên liệu đầu vào cho sản xuất điện tăng cao, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có thể phải lỗ hàng chục nghìn tỷ đồng. Như vậy, Nhà nước có thể phải bù lỗ cho doanh nghiệp", ông nói.

Tuy vậy, trong bối cảnh ngân sách khó khăn như hiện tại thì việc bù lỗ là không khả thi. Do vậy, điều chỉnh giá là giải pháp phù hợp nhất.

Theo TS Lê Đăng Doanh, việc tăng giá giúp đảm bảo nguyên tắc thị trường, chi phí sản xuất điện phải được tính đúng, tính đủ vào giá thành. Ngoài ra, việc không để giá điện ở một mức rất rẻ giúp khuyến khích sử dụng tiết kiệm, bền vững, hợp lý, tránh lãng phí. Ngoài ra, tăng giá điện còn giúp doanh nghiệp tái đầu tư vào sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là đầu tư vào các nguồn năng lượng sạch như gió, mặt trời...

Ông nhấn mạnh phải vận dụng các nguyên tắc của kinh tế thị trường một cách hợp lý và kịp thời trước diễn biến của tình hình thế giới rất phức tạp. Các diễn biến về địa chính trị và kinh tế có thể ảnh hưởng rất lớn đến cung cầu trên thế giới, do đó cần có các biện pháp điều chỉnh cho phù hợp, tránh để xảy ra như tình trạng thiếu xăng dầu.

Khả năng rét đậm, rét hại còn xuất hiện ở các tỉnh vùng núi và trung du Bắc Bộ. Ảnh: TTXVN
Rét đậm, rét hại còn xuất hiện ở vùng núi và trung du Bắc Bộ trong tháng 2
(Ngày Nay) - Nhận định về xu thế thời tiết tháng 2/2023, ông Nguyễn Đức Hòa, Phó trưởng Phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia cảnh báo, trong nửa đầu tháng 2, không khí lạnh hoạt động có cường độ yếu và lệch ra phía Đông. Do đó, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa đến Nghệ An trong thời kỳ này có khả năng xuất hiện mưa nhỏ, mưa phùn và sương mù tập trung vào đêm và sáng.
Lóc động mạch chủ, một trong những nguyên nhân chính gây đột tử ở người trẻ
Lóc động mạch chủ, một trong những nguyên nhân chính gây đột tử ở người trẻ
(Ngày Nay) - Ngày 31/1, thông tin từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết: Trong năm 2022, bệnh viện đã tiếp nhận và phẫu thuật điều trị 101 bệnh nhân bị lóc động mạch chủ type A cấp tính với tỷ lệ tai biến biến chứng thấp, tỷ lệ tử vong là dưới 10%. Đây là kết quả tương đương với các trung tâm lớn trên thế giới.
Lễ hội đền Phù Ủng diễn ra trong khuôn viên khu di tích thờ Tướng quân Phạm Ngũ Lão khơi dậy nét đẹp văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc. Ảnh: TTXVN
Lễ hội Phù Ủng tưởng nhớ Tướng quân Phạm Ngũ Lão
(Ngày Nay) - Ngày 1/2 (tức 11 tháng Giêng năm Quý Mão), tại Khu Di tích lịch sử văn hóa đền Phù Ủng, xã Phù Ủng (Ân Thi - Hưng Yên), Lễ dâng hương tưởng niệm 748 năm Ngày Tướng quân Phạm Ngũ Lão ra quân đánh giặc giữ nước và khai hội đền Phù Ủng đã được tổ chức trang trọng.
Truy thăng quân hàm cho phi công hy sinh trong khi làm nhiệm vụ
Truy thăng quân hàm cho phi công hy sinh trong khi làm nhiệm vụ
(Ngày Nay) - Sáng 1/2, Bộ Quốc phòng đã quyết định truy thăng quân hàm sĩ quan trước thời hạn đối với phi công Trần Ngọc Duy, thuộc Trung đoàn Không quân 921, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không - Không quân, đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ bay huấn luyện chiến đấu.
Sân khấu và điện ảnh đón tín hiệu vui đầu năm mới
Sân khấu và điện ảnh đón tín hiệu vui đầu năm mới
(Ngày Nay) - Những ngày khởi đầu năm mới Quý Mão, các cụm rạp chiếu phim, nhà hát, sân khấu tại TP Hồ Chí Minh liên tiếp đón nhận tin vui khi lượng khách, doanh thu đều tăng. Đây là sự khởi sắc đầy rực rỡ ở lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật của Thành phố.
Trao thưởng 1 triệu USD cho HCV Olympic 2024
Trao thưởng 1 triệu USD cho HCV Olympic 2024
(Ngày Nay) - Thế vận hội mùa hè - Olympic 2024 sẽ diễn ra tại Paris, Pháp từ ngày 26/7 đến ngày 11/8/2024. Tiền thưởng cho mỗi vận động viên Việt Nam đoạt huy chương Vàng tại Olympic 2024 là 1 triệu USD (khoảng hơn 23,4 tỷ đồng).
Ra mắt tập 2 bộ tiểu thuyết 'Nước non vạn dặm' về Chủ tịch Hồ Chí Minh
Ra mắt tập 2 bộ tiểu thuyết 'Nước non vạn dặm' về Chủ tịch Hồ Chí Minh
(Ngày Nay) - Sáng 1/2, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương phối hợp với Nhà xuất bản Văn học và Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Liên Việt tổ chức gặp mặt, trao đổi với báo chí về tập 2 của bộ tiểu thuyết "Nước non vạn dặm" với tên gọi "Lênh đênh bốn biển" của nhà văn Nguyễn Thế Kỷ.