Chiều 2/2, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị Phổ biến Nghị định 46 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết 66.13 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.
Hai văn bản này có hiệu lực từ 26/1/2026 và bổ sung các nội dung siết chặt quản lý từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường.
Bảo đảm kiểm soát toàn diện
Tại cuộc họp, ông Chu Quốc Thịnh - Quyền Cục trưởng Cục An toàn Thực phẩm, Bộ Y tế nhấn mạnh, thời gian qua, có nhiều vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm nghiêm trọng, nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng những bất cập trong Nghị định 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ để sản xuất, kinh doanh các thực phẩm giả, sữa giả. Vì vậy, các văn bản này được xây dựng theo hướng tăng cường quản lý, bảo đảm kiểm soát toàn diện, bổ sung các nội dung siết chặt quản lý từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường, kết hợp tăng cường cả tiền kiểm và hậu kiểm.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, qua hơn 12 năm triển khai Luật An toàn thực phẩm, quá trình thực hiện tại các địa phương, doanh nghiệp và trong thực tiễn đời sống người dân đã bộc lộ nhiều bất cập, cả về cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện và phối hợp liên ngành.
Trên cơ sở tổng kết, đánh giá toàn diện, Bộ Y tế đã báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về sự cần thiết sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.
Theo kế hoạch ban đầu, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2025. Tuy nhiên, để bảo đảm đánh giá tác động đầy đủ, tổng kết toàn diện 15 năm thực hiện luật, Chính phủ đã chỉ đạo lùi thời điểm trình dự án luật sang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, dự kiến vào tháng 4/2026.
"Như vậy, thời gian hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội chỉ còn hơn hai tháng, đòi hỏi các bộ, ngành phải khẩn trương, nghiêm túc chuẩn bị. Trong thời gian chờ sửa luật, nhằm tháo gỡ các bất cập trước mắt, theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đã tham mưu việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Nghị định số 15/2018/NĐ-CP thông qua việc ban hành Nghị định số 46 và Nghị quyết số 66 của Chính phủ," Thứ trưởng Bộ Y tế phân tích.
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, Nghị định 46 có nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung và quy định mới so với Nghị định 15/2018/NĐ-CP, vì vậy trong quá trình triển khai thực hiện, một số địa phương, cơ quan, đơn vị còn lúng túng là điều khó tránh khỏi. Bộ Y tế đã tiếp nhận các phản ánh từ địa phương và cơ quan báo chí, khẩn trương tổ chức các cuộc họp rà soát, làm rõ vướng mắc, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để thống nhất phương án hướng dẫn thực hiện.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, đến thời điểm hiện nay, vướng mắc lớn nhất tập trung vào nội dung kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, đặc biệt là nhóm nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống. Đây là nội dung chủ yếu thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 46, cần được hướng dẫn cụ thể, thống nhất để bảo đảm triển khai thông suốt trên thực tế.
Trên cơ sở ý kiến tổng hợp, Bộ Y tế với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về an toàn thực phẩm sẽ phối hợp các bộ, ngành ban hành hướng dẫn chung và các văn bản hướng dẫn chuyên ngành, bảo đảm Nghị định 46 được thực hiện thông suốt, đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Công tác kiểm tra: Phân cấp mạnh về địa phương
Ông Chu Quốc Thịnh cho hay, để ngăn ngừa các vụ việc về thực phẩm giả gần đây, đặc biệt là nhóm thực phẩm chức năng và học tập kinh nghiệm quản lý một số nước (như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ…), Nghị quyết mới đã bổ sung các thành phần hồ sơ đối với nhóm sản phẩm phải đăng ký bản công bố theo hướng quy định hồ sơ đăng ký chặt hơn. Việc này nhằm kiểm soát thành phần, tiêu chuẩn an toàn và chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất, vật liệu bao bì tiếp xúc trực tiếp sản phẩm, tính năng, công dụng sản phẩm từ khi nghiên cứu phát triển sản phẩm đến khi sản phẩm đăng ký trước khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường.
Về hậu kiểm, quy định mới tăng cường giám sát, đảm bảo các sản phẩm lưu thông trên thị trường chất lượng và an toàn, bổ sung quy định về kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất.
Trong 30 ngày kể từ ngày cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm cung cấp phương pháp kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng sản phẩm của cơ sở sản xuất cho các cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm để triển khai lấy mẫu giám sát chất lượng trên thị trường.
Theo quy định mới, các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Khoa học và công nghệ, ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm rà soát, cập nhật, kịp thời sửa đổi, bổ sung các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật địa phương, tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực chất lượng, an toàn thực phẩm. Đây là nội dung quan trọng để xây dựng tiêu chuẩn chung của thực phẩm chức năng. Kiểm soát chặt hơn chất lượng sản phẩm để làm cơ sở hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ nhà nước lấy mẫu giám sát thị trường.
Liên quan đến quy định kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu, ông Chu Quốc Thịnh cho hay việc đổi mới công tác kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu trong các lĩnh vực nông nghiệp, y tế và công thương đang được triển khai theo hướng phân cấp mạnh về địa phương, nhằm tăng tính chủ động, giảm ách tắc nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chất lượng hàng hóa.
