Điểm thi Tốt nghiệp trung học phổ thông giảm nhưng trái với dự đoán của nhiều chuyên gia, điểm chuẩn xét tuyển đại học ở phương thức xét theo điểm thi kỳ thi này lại tăng “chạm trần” ở nhiều ngành học, trừ nhóm ngành sức khỏe giảm.
Điểm chuẩn “chạm trần”
Mùa tuyển sinh đại học năm nay ghi nhận mức điểm chuẩn của nhiều trường đại học tăng mạnh với hàng chục ngành học ở ngưỡng trên 29 điểm, nhiều ngành cao gần “chạm nóc” và có 6 ngành học đạt mức “kịch trần” 30 điểm.
Trong số 6 ngành học có mức điểm chuẩn 30 điểm có 2 ngành thuộc khối trường quân đội với điểm chuẩn dành cho đối tượng nữ, vốn rất ít chỉ tiêu và có tính cạnh tranh cao. 4 ngành còn lại thuộc nhóm ngành sư phạm: ngành Sư phạm Tiếng Anh và Sư phạm Tiếng Trung của Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Huế).
Nhiều ngành học có điểm chuẩn trên ngưỡng 29 điểm. Điểm chuẩn ngành Sư phạm Lịch sử-Địa lý của Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) cao kỷ lục với 29,84 điểm, gần chạm mốc 30. Điểm chuẩn của Trường Đại học Công nghệ Thông tin (Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh) năm 2024 cao nhất là 28,3 điểm thì năm nay, điểm chuẩn cao nhất là 29,6 điểm, áp dụng cho ngành Trí tuệ nhân tạo. Trường Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh) có điểm chuẩn cao nhất năm 2024 là 28,5 điểm thì năm nay, con số này là 29,56 điểm, trong đó tổ hợp A00 có điểm chuẩn lên đến 29,92 điểm.
Đại học Bách khoa Hà Nội cũng có hai ngành điểm chuẩn vượt mốc 29 là Khoa học Máy tính (29,19 điểm), Khoa học Dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo (chương trình tiên tiến, 29,39 điểm) trong khi năm 2024, điểm chuẩn cao nhất là 28,53 điểm. Nếu năm 2024, Đại học Bách khoa Hà Nội có 5 ngành có điểm chuẩn từ 28 điểm trở lên thì năm nay con số này là 9 ngành.
Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh có mức điểm chuẩn tăng phổ biến ở mức 0,5-2 điểm. Ngành tăng mạnh nhất là Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử, từ mức điểm chuẩn 18 ở năm trước lên đến 22 điểm.
Ở nhóm trường sức khỏe có diễn biến theo chiều ngược lại khi điểm chuẩn của các trường đều giảm từ 1 đến 5, 6 điểm tuỳ ngành. Ngành Y học dự phòng của Trường Đại học Y Hà Nội giảm sâu đến gần 6 điểm, từ 22,94 điểm (năm 2024) xuống còn 17 điểm; ngành Dinh Dưỡng từ 23,33 điểm xuống 18,75 điểm, giảm gần 5 điểm. Việc giảm điểm chuẩn của khối ngành y phù hợp với mức giảm điểm thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông của các môn học thuộc nhóm ngành này.
Một số trường lại có mức điểm chuẩn tương đương hoặc giảm nhẹ so với năm 2024 như Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Huế… Đây cũng là những trường xét tuyển chủ yếu dựa vào điểm thi Tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc có thêm phương thức xét điểm thi đánh giá năng lực.
Chuyên gia nói gì?
Theo Giáo sư Nguyễn Đình Đức (Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội), việc điểm chuẩn năm nay được đẩy lên rất cao trái ngược so với dự đoán khi công bố điểm thi Tốt nghiệp trung học phổ thông do quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về quy đổi điểm xét tuyển. Theo đó, tất cả các phương thức xét tuyển đều phải quy điểm chuẩn về một thang điểm.
“Nếu các trường chủ yếu xét tuyển theo điểm Thi tốt nghiệp thì điểm chuẩn chắn chắn sẽ giảm. Nhưng các trường có nhiều phương thức, trong đó có xét theo học bạ và điểm học bạ thường được 'làm đẹp.' Vì vậy, việc quy về một thang điểm làm điểm chuẩn xét tuyển giảm đi,” Giáo sư Nguyễn Đình Đức nói.
Theo đó, Giáo sư Nguyễn Đình Đức cho rằng việc điểm chuẩn theo điểm thi Tốt nghiệp trung học phổ thông bị đẩy lên quá cao sẽ thiệt thòi cho các thí sinh xét tuyển theo phương thức này khi đạt điểm khá, giỏi vẫn không thể đỗ vào ngành học mong muốn.
“Việc quy về một thang điểm là không nên vì mỗi mỗi kỳ thi có ‘hệ tọa độ’ khác nhau với mức độ khó và mục tiêu khác nhau. Thi đánh giá năng lực, thi SAT là kỳ thi xét tuyển đại học trong khi Tốt nghiệp trung học phổ thông có mục tiêu chính là xét tốt nghiệp, điểm học bạ lại càng khó đảm bảo độ tin cậy về đánh giá đúng năng lực học sinh,” Giáo sư Nguyễn Đình Đức nói. Ông Đức cho rằng việc quy đổi là khiên cưỡng.
Cùng chia sẻ này, Phó giáo sư Đỗ Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cũng cho rằng công thức quy đổi điểm học bạ bất hợp lý là một trong những nguyên nhân làm điểm chuẩn tăng.
Cụ thể, theo Phó giáo sư Đỗ Văn Dũng, các trường đã đưa ra công thức quy đổi với chênh lệch rất nhỏ, thường chỉ 1-1,5 điểm. Ví dụ, điểm học bạ 29 điểm (trung bình 9,67/môn) được quy đổi thành 28 điểm với điểm Thi Tốt nghiệp trung học phổ thông trong khi để đạt mức điểm này đòi hỏi học sinh phải đạt điểm gần tuyệt đối. Điều này khiến điểm chuẩn tổng thể bị đẩy lên cao.
“Công thức quy đổi thiếu chặt chẽ, không phản ánh chính xác sự khác biệt về độ khó giữa học bạ vốn dễ bị ‘làm đẹp’ hoặc không đồng đều giữa các trường và kỳ thi Tốt nghiệp được chuẩn hóa toàn quốc. Hệ quả là điểm chuẩn các ngành 'hot' thường dao động từ 27-30 điểm, loại bỏ nhiều thí sinh có năng lực thực sự nhưng không đạt điểm gần tuyệt đối,” Phó giáo sư Đỗ Văn Dũng cho hay.
Trong khi đó, tỷ trọng chỉ tiêu cho các phương thức thay thế phương thức xét tuyển theo điểm thi Tốt nghiệp trung học phổ thông ngày càng lớn. Chỉ tiêu cho xét học bạ, xét tuyển thẳng và kỳ thi đánh giá năng lực ngày càng lớn, nhất là các trường ở phía Nam, làm giảm mạnh chỉ tiêu dành cho phương thức xét điểm thi Tốt nghiệp trung học phổ thông.
Phó giáo sư Đỗ Văn Dũng nhận định điều này sẽ gây thiệt thòi cho học sinh vùng khó khăn do hạn chế hơn trong tiếp cận với các kỳ thi đánh giá năng lực và xét tuyển chủ yếu dựa vào điểm thi Tốt nghiệp trung học phổ thông.
Cũng theo Phó giáo sư Đỗ Văn Dũng, ở một số ngành, điểm chuẩn bị đẩy lên cao còn phụ thuộc vào chỉ tiêu, đặc biệt là khối ngành sư phạm.
Từ thực tế tuyển sinh tại trường, Phó giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thành Nhân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế cho hay chỉ tiêu tác động lớn đến điểm chuẩn. Các trường sư phạm được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao chỉ tiêu theo đơn đặt hàng của các địa phương. Vì thế, chỉ tiêu có sự khác nhau giữa các năm và tác động đến điểm chuẩn.
“Ví dụ, năm ngoái, điểm chuẩn cao nhất của Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế là ngành Sư phạm Lịch sử do chỉ tiêu ít. Năm nay, Sư phạm Lịch sử được giao 152 chỉ tiêu trong khi ngành Sư phạm Ngữ văn chỉ có 60 chỉ tiêu nên Sư phạm Ngữ văn lại dẫn đầu toàn trường về điểm chuẩn,” Phó giáo sư Nguyễn Thành Nhân nói.
