Đồng hồ sinh học: Các bộ phận cơ thể phản ứng với ngày và đêm độc lập với não bộ

[Ngày Nay] - Gan của bạn có thể cảm nhận được khi bạn xem tivi hay sử dụng điện thoại di động vào đêm khuya không? Câu trả lời là có, và khi những hoạt động như vậy được phát hiện, cơ quan này có thể làm lệch nhịp sinh học, khiến bạn dễ gặp các vấn đề về sức khỏe.
Đồng hồ sinh học: Các bộ phận cơ thể phản ứng với ngày và đêm độc lập với não bộ

Đó là một trong những bước tiến từ 2 nghiên cứu mới của Đại học California, các nhà khoa học của Irvine hợp tác với Viện nghiên cứu sinh học ở Barcelona, Tây Ban Nha.

Các nghiên cứu này được công bố ngày 30/5 trên tạp chí Cell. Nghiên cứu đã sử dụng những con chuột được lai tạo đặc biệt để phân tích mạng lưới đồng hồ bên trong điều chỉnh quá trình trao đổi chất. Mặc dù các nhà nghiên cứu đã nghi ngờ rằng các đồng hồ sinh học khác nhau của cơ thể có thể hoạt động độc lập với đồng hồ trung tâm ở vùng dưới đồi của não, nhưng trước đây không có cách nào để kiểm tra được lý thuyết đó - ông Cameron Sassone-Corsi, giám đốc Trung tâm Dịch tễ học và Chuyển hóa của UCI và cao cấp, tác giả của một trong những nghiên cứu cho hay.

Để vượt qua trở ngại đó, các nhà khoa học đã tìm ra cách vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống sinh học của chuột, sau đó khởi động đồng hồ cá nhân. Đối với các thí nghiệm được báo cáo trong các bài báo về Tế bào, họ đã kích hoạt đồng hồ bên trong gan hoặc da.

“Kết quả khá đáng ngạc nhiên”, Sassone-Corsi, giáo sư hóa học sinh học Donald Bren nói. “Không ai nhận ra rằng gan hoặc da có thể bị ảnh hưởng trực tiếp bởi ánh sáng.”

Ví dụ, mặc dù đã tắt tất cả các đồng hồ cơ thể khác, bao gồm cả đồng hồ não trung tâm, gan biết thời gian là gì, phản ứng với sự thay đổi ánh sáng khi ngày chuyển sang đêm và duy trì các chức năng quan trọng, như chuẩn bị tiêu hóa thức ăn vào giờ ăn và chuyển đổi glucose thành năng lượng.

Bằng cách nào đó, đồng hồ sinh học của gan đã có thể phát hiện ánh sáng, có lẽ thông qua tín hiệu từ các cơ quan khác. Chỉ khi những con chuột bị ở bóng tối liên tục, đồng hồ của gan mới ngừng hoạt động.

Trong các nghiên cứu sắp tới, các nhà nghiên cứu của UCI và Barcelona sẽ can thiệp vào các đồng hồ bên trong khác để xem các cơ quan khác nhau giao tiếp với nhau như thế nào.

“Ý nghĩa trong tương lai của những phát hiện của chúng tôi là rất lớn. Với những con chuột này, giờ đây chúng ta có thể bắt đầu giải mã các con đường trao đổi chất kiểm soát nhịp sinh học, quá trình lão hóa và sức khỏe nói chung”, Sassone-Corsi nói.

Trong các nghiên cứu trước đây, Sassone-Corsi đã kiểm tra làm thế nào đồng hồ sinh học có thể được tua lại bởi các yếu tố như thiếu ngủ, chế độ ăn uống và tập thể dục. Tiếp xúc với máy tính, tivi hoặc đèn điện thoại di động ngay trước khi ngủ cũng có thể làm xáo trộn đồng hồ bên trong.

Theo Sassone-Corsi, vì lối sống hiện đại, hệ thống sinh học của mọi người dễ bị nhầm lẫn. Đổi lại, điều đó có thể dẫn đến trầm cảm, dị ứng, lão hóa sớm, ung thư và các vấn đề sức khỏe khác. Các thí nghiệm trên chuột có thể phát hiện ra các cách để làm cho đồng hồ bên trong của con người “bớt sai lệch”.

Các nhà nghiên cứu khác của UCI tham gia vào các nghiên cứu bao gồm Kevin B. Koronowski, Jacob G. Smith, Muntaha Samad, Siwei Chen, Christophe N. Magnan và Pierre Baldi. Công trình này được hỗ trợ bởi Viện Y tế Quốc gia, Quỹ Novo Nordisk, Cơ quan Dự án Nghiên cứu Quốc phòng, Bộ Kinh tế và Năng lực cạnh tranh của Tây Ban Nha, Hội đồng Nghiên cứu Châu Âu và chính phủ Catalonia, trong số các nguồn tài trợ khác.

Quan chức ASEAN và Trung Quốc tại cuộc họp về DOC và COC (Nguồn: Báo Quốc tế)
COC ở Biển Đông: Bảo đảm ổn định mà không thu hẹp không gian chính sách của Việt Nam
(Ngày Nay) - Đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc tiếp tục được thúc đẩy trong năm 2026. Với Việt Nam, vấn đề không chỉ là khi nào văn kiện được ký kết, mà còn là các điều khoản sẽ tác động như thế nào đến quyền trên biển, hoạt động kinh tế và khả năng hợp tác với các đối tác quốc tế. COC chỉ thực sự có giá trị khi góp phần quản lý căng thẳng mà không làm suy giảm những quyền hợp pháp được bảo đảm theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
Thông báo ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới
Thông báo ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới
(Ngày Nay) - Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới (Thông báo số 194-TB/VPTW, ngày 12/10/2026)
IMF nâng nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026
IMF nâng nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026
(Ngày Nay) - Ngày 13/10, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,1% trong năm 2026, nhỉnh hơn mức 3% đưa ra hồi tháng 7/2026, nhờ hoạt động đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI) bù đắp tác động từ cú sốc năng lượng do xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, định chế tài chính này cảnh báo rủi ro suy giảm tăng trưởng đang gia tăng, trong khi nhiều quốc gia ngày càng dễ tổn thương trước gánh nặng nợ lớn.
Anh lo ngại AI “tự ý” xâm nhập dữ liệu nhà nước, dự tính siết quy định an toàn AI
Anh lo ngại AI “tự ý” xâm nhập dữ liệu nhà nước, dự tính siết quy định an toàn AI
(Ngày Nay) - Quốc vụ khanh phụ trách trí tuệ nhân tạo (AI) của Anh Kanishka Narayan ngày 12/10 cảnh báo một cuộc tấn công mạng do tác nhân AI thực hiện, tương tự vụ xâm nhập hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân Medicare của Australia hồi tháng 6, “có nguy cơ xảy ra, nếu không muốn nói là không thể tránh khỏi” tại Anh. Theo ông, hệ thống phòng vệ mạng của Chính phủ Anh có thể bị vượt qua.
“Điểm chạm con người - Di sản tương lai” trong mỹ thuật công nghiệp
“Điểm chạm con người - Di sản tương lai” trong mỹ thuật công nghiệp
(Ngày Nay) - Tối 12/10, tại Trường Đại học Kiến trúc TPHCM (phường Xuân Hòa), Triển lãm MPOINT 2026 với chủ đề “Điểm chạm con người - Di sản tương lai” (Human Touch - Legacy of Tomorrow) chính thức khai mạc với sự tham gia của đông đảo nhà thiết kế, nhà sư phạm, sinh viên và người yêu thích lĩnh vực thiết kế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Bảo đảm cung ứng điện là điều kiện tiên quyết để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Bảo đảm cung ứng điện là điều kiện tiên quyết để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển
(Ngày Nay) - Chiều 12/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan về bảo đảm cung ứng điện trong thời gian tới, đến năm 2030 và định hướng điều chỉnh Quy hoạch điện VIII. Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan và các tập đoàn trong lĩnh vực năng lượng.
Mô hình AI dự đoán gene ung thư phổi với độ chính xác tới 90%
Mô hình AI dự đoán gene ung thư phổi với độ chính xác tới 90%
(Ngày Nay) - Trung Quốc mới đây đã công bố một mô hình lớn đa phương thức thế hệ mới ứng dụng trong bệnh lý học ung thư phổi, có khả năng dự đoán các gene đích với độ chính xác lên tới 90%, đồng thời mở ra triển vọng rút ngắn thời gian sàng lọc và giảm chi phí xét nghiệm gene.