Ngày 10/5, Triển lãm “Hẹn ước mùa sau” của Tiến sĩ, Họa sĩ Trịnh Thắng khai mạc tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật (16 Ngô Quyền, Hà Nội), giới thiệu tới công chúng gần 70 tác phẩm hội họa thực hiện trên chất liệu da bò. Đây là một bề mặt vẽ hiếm gặp trong hội họa đương đại Việt Nam.
Triển lãm đánh dấu bước chuyển mới trong hành trình sáng tác của Họa sĩ Trịnh Thắng, sau các triển lãm “Vô”, “Rung động từ hư vô” và “Hơi thở bồ đề”. Nếu ở những triển lãm trước, hình tượng và cấu trúc thị giác vẫn còn đóng vai trò như “cánh cửa” dẫn dắt người xem, thì ở “Hẹn ước mùa sau”, họa sĩ gần như phá bỏ hoàn toàn tính nhận diện của hình ảnh. Các tác phẩm được tạo nên như những trường màu và dòng chuyển động thị giác, cảm xúc và trực giác thay thế cho cách thưởng lãm hội họa thông thường.
Chia sẻ về ý tưởng, Họa sĩ Trịnh Thắng cho biết, khái niệm “mùa sau” không mang ý nghĩa thời gian, mùa vụ, mà là một chặng của tâm thức. Đó là lời nhắn gửi về hành trình tiếp tục bước đi, vượt qua sự lặp lại và những giới hạn cũ để hướng tới trạng thái tự do nội tâm.
Điểm đặc biệt của triển lãm nằm ở việc sử dụng da bò làm nền vẽ chính. Trong lịch sử mỹ thuật, da động vật từng xuất hiện dưới dạng giấy trong các bản thảo cổ, song việc sử dụng da bò trực tiếp cho một triển lãm quy mô với hàng chục tác phẩm khổ lớn vẫn còn hiếm gặp ở Việt Nam.
Bề mặt da có đặc tính thấm hút, loang màu và biến đổi không lặp lại, khiến người vẽ gần như không có cơ hội sửa chữa. Mỗi nét cọ đều đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối, khả năng kiểm soát cảm xúc và trạng thái sáng tạo liên tục. Chính sự bất định của chất liệu đã tạo nên những lớp hiệu ứng thị giác tự nhiên, đồng thời buộc nghệ sĩ phải “đi tới cùng” với từng quyết định tạo hình.
Họa sĩ Trịnh Thắng cho biết, việc sử dụng chất liệu da là lựa chọn thẩm mỹ mang tính “duyên khởi”. Khi được tặng những tấm da bò, ông nảy sinh ý tưởng thực hiện bộ tranh như một hành trình chuyển hóa, từ nền tảng vật chất hữu hạn hướng tới chiều kích thích tinh thần sâu sắc hơn.
Đánh giá về triển lãm, Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho rằng, Trịnh Thắng luôn theo đuổi những ý tưởng khác biệt và không ngừng tạo ra các thử nghiệm mới. Bộ tranh trên chất liệu da bò giống như những “khúc điệu bùa chú”, tạo nên tác động mạnh về thị giác và cảm xúc đối với người xem.
Không chỉ khác biệt về chất liệu, “Hẹn ước mùa sau” còn gây chú ý bởi phương pháp sáng tác mang màu sắc hành trì. Toàn bộ tác phẩm được tác giả phác thảo và hoàn thiện trong thời gian ngắn, phần lớn mỗi bức hoàn thành trong một ngày, không sửa chữa hay xử lý thêm. Theo giới chuyên môn, cách làm này khiến hội họa vượt qua giới hạn biểu đạt cá nhân, trở thành một trải nghiệm tinh thần. Các tác phẩm hướng tới trạng thái hồn nhiên, tự do, người sáng tạo buông bỏ sự kiểm soát cái tôi để đón nhận tính ngẫu hứng của chất liệu và cảm xúc.
Họa sĩ Trịnh Thắng sinh năm 1972. Bên cạnh hoạt động hội họa, ông còn được biết đến là Tiến sĩ y tế công cộng, từng học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Bắc Carolina, Hoa Kỳ. Ông có nhiều năm nghiên cứu võ học, khí công và thiền định. Những trải nghiệm trong lĩnh vực y tế, thiền và năng lượng học được cho là ảnh hưởng rõ nét tới ngôn ngữ sáng tác của ông trong nhiều năm qua.
Triển lãm “Hẹn ước mùa sau” mở cửa đón công chúng tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật đến ngày 26/5, sau đó tiếp tục trưng bày tại Trung tâm Văn hóa nghệ thuật (22 Hàng Buồm, Hà Nội) từ ngày 29/5 - 21/6.
