Dấu tích của một thời bom đạn
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức về trận pháo kích khiến ông Nguyễn Thế Dân bị thương nặng tại chiến trường Quảng Nam vẫn chưa thể phai mờ. Nhập ngũ năm 1969, ông tham gia chiến đấu trong đội hình Tiểu đoàn 70, Tỉnh đội Quảng Nam, đảm nhận nhiệm vụ trinh sát, thông tin. Trong điều kiện chiến trường ác liệt, ông cùng đồng đội thường xuyên phải đối diện với hiểm nguy từ bom đạn và mìn của đối phương.
Tháng 5-1973, dù Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam đã được ký kết, quân và dân ta vẫn tiếp tục đấu tranh. Trong một lần làm nhiệm vụ tại khu vực Thăng Bình, ông Dân cùng đồng đội bất ngờ trúng đạn pháo. Hơn 50 năm sau, người lính năm xưa vẫn nhớ rõ khoảnh khắc mình bị thương: “Lúc đó đơn vị đang đánh nhau ở dưới đồng bằng, tức là dưới đó hắn có những cái lùng cây. Tôi ở cái tuyến phía trên đây mới đi xuống, thì bị pháo bắn. Pháo hắn bắn phạp một cái gãy chân luôn vì cái mảnh hắn vỡ ra, hắn siết vào chân, giống như ta mang con dao chặt cái ngọn chuối đó! Đi ngọt sớt!”
Được đồng đội đưa đi cấp cứu, ông Dân tiếp tục trải qua những ngày tháng điều trị gian nan. Vết thương nhiễm trùng, hoại tử, có thời điểm thân nhiệt lên tới 41,5 độ C. Sau nhiều lần phẫu thuật, nhờ sự tận tình cứu chữa của các y, bác sĩ quân y, ông đã vượt qua cơn nguy kịch, nhưng không thể giữ lại chân phải.
 |
Thương tật ở chân phải của ông Nguyễn Thế Dân sau trận pháo kích tại chiến trường Quảng Nam tháng 5-1973. (Ảnh: Nguyễn Thế Dương) |
Cũng mang trong mình những nỗi đau chiến tranh, vợ ông, bà Lê Thị Minh, từng trải qua thời khắc sinh tử trên tuyến đường Trường Sơn. Năm 1971, khi mới 19 tuổi, bà tham gia lực lượng công binh thuộc Đoàn 559, đảm nhận công việc mở đường, san lấp hố bom, bảo đảm giao thông phục vụ chiến trường miền Nam.
Trong một lần làm nhiệm vụ, bà bất ngờ trúng hỏa lực của máy bay địch. Nhắc lại thời khắc ấy, bà Minh kể: “Lúc bị máy bay đánh vào thì chân của tôi vẫn còn lắc lư một đoạn. Sau khi được đồng đội đưa vào trạm xá quân đội thì họ phẫu thuật lúc nào tôi không biết nữa. Khi tỉnh dậy, sờ thì thấy mất chân rồi, lúc đó chỉ có nằm khóc thôi, không ăn uống gì hết. Mình đời con gái mà mất chân rồi thì làm được cái gì? Nghĩ cũng tủi thân lắm!”
Sau khi bị thương, bà Minh được chuyển qua nhiều cơ sở quân y để tiếp tục điều trị. Trong những ngày ấy, nỗi đau thể xác cùng những lo lắng về tương lai khiến người nữ chiến sĩ trẻ không khỏi chạnh lòng. Nhớ gia đình, bà nhiều lần viết thư gửi về quê nhà, nhưng rồi lại để ở đầu giường, không gửi đi vì sợ người thân thêm lo lắng.
 |
Bà Lê Thị Minh mất chân trái sau trận máy bay Mỹ đánh phá trên tuyến đường Trường Sơn năm 1971. (Ảnh: Nguyễn Thế Dương) |
Hai chiếc chân giả và chặng đường 50 năm hạnh phúc
Trở về quê hương với những thương tật trên cơ thể, ông Dân và bà Minh phải bắt đầu một chặng đường mới, tập làm quen với chiếc chân giả và nỗ lực vươn lên trong cuộc sống hằng ngày. Năm 1974, ông Dân và bà Minh gặp nhau tại một xí nghiệp may dành cho thương binh ở Thanh Hóa. Cũng từ đó, họ đã đồng cảm và quyết định gắn bó với nhau suốt quãng thời gian còn lại. Từ hai người lính trở về sau chiến tranh, họ trở thành bạn đời, cùng nhau lao động, xây dựng gia đình và nuôi dạy các con trưởng thành.
Những đóng góp của ông Dân và bà Minh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý. Năm 1987, ông Nguyễn Thế Dân được Hội đồng Bộ trưởng tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì. Đến năm 1989, cả ông Dân và bà Minh đều được Hội đồng Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba. Đặc biệt, năm 2022, ông Dân vinh dự nhận Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, ghi nhận chặng đường phấn đấu và cống hiến của người đảng viên từng trưởng thành trong những năm tháng chiến đấu tại chiến trường Quảng Nam.
 |
Những huân chương và huy hiệu ghi nhận quá trình chiến đấu, cống hiến của ông Nguyễn Thế Dân và bà Lê Thị Minh. (Ảnh: Nguyễn Thế Dương) |
Trải qua những năm tháng chiến đấu, mang theo thương tật và vượt qua không ít khó khăn trong cuộc sống, bà Minh vẫn luôn tự hào về những đóng góp của mình cho Tổ quốc. Bà mỉm cười chia sẻ: “Tôi rất tự hào về bản thân vì đã cống hiến một phần xương máu cho Tổ quốc được hòa bình, độc lập và tự do. Bây giờ gia đình tôi đã có nội ngoại tám đứa cháu, lại có cả chắt ngoại rồi. Chỉ mong con cháu sau này đoàn kết thương yêu ông bà, bố mẹ và anh chị em trong gia đình, để lúc nào cũng đoàn kết, sum họp vui vẻ.”
Cùng chung một niềm tự hào ấy, người lính trinh sát Nguyễn Thế Dân năm nào giờ đây gửi gắm toàn bộ niềm tin và kỳ vọng vào thế hệ trẻ hôm nay: “Các cháu phải ra sức học tập, vì học không bao giờ là thừa. Học, học nữa, học mãi để thành đạt, phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân và chính bản thân mình. Hai nữa là các cháu phải phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng, đó là mốc son cho các cháu tiến bộ và đi lên.”
 |
| Ông Dân và bà Minh cùng ôn lại những kỷ niệm qua các bức ảnh được gia đình gìn giữ. (Ảnh: Nguyễn Thế Dương) |
Câu chuyện của vợ chồng thương binh ông Nguyễn Thế Dân và bà Lê Thị Minh là minh chứng cho tinh thần mạnh mẽ của thế hệ chiến sĩ năm xưa, dành trọn tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Qua đó, mỗi người thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay, cũng như những hy sinh, cống hiến của các thế hệ đi trước trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ đất nước.
