"Hạt ma" nhanh nhất vũ trụ hé lộ bí mật về các vụ nổ sao và hố đen

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Một nhóm nghiên cứu quốc tế, bao gồm các nhà khoa học Bỉ thuộc Đại học UCLouvain, vừa công bố khám phá chấn động khi phát hiện ra một "hạt ma" - neutrino - với tốc độ nhanh nhất từng được quan sát.
Hố đen siêu lớn mang tên Sagittarius A*. Nguồn: Reuters
Hố đen siêu lớn mang tên Sagittarius A*. Nguồn: Reuters

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, một nhóm nghiên cứu quốc tế, bao gồm các nhà khoa học Bỉ thuộc Đại học UCLouvain, vừa công bố khám phá chấn động khi phát hiện ra một "hạt ma" - neutrino - với tốc độ nhanh nhất từng được quan sát.

Phát hiện này không chỉ mở ra cánh cửa mới để hiểu sâu hơn về các sự kiện vũ trụ mang tính hủy diệt như vụ nổ sao và hố đen, mà còn có thể mang về giải Nobel cho các nhà khoa học.

Neutrino được mệnh danh là "hạt ma" vì chúng tương tác cực kỳ yếu với vật chất và không mang điện tích. Chúng xuất hiện với số lượng lớn trong vũ trụ, liên tục xuyên qua chúng ta mà không thể cảm nhận được.

Tuy nhiên, chính sự khó nắm bắt này lại khiến chúng trở thành những sứ giả đặc biệt, mang thông tin độc đáo về những vùng sâu thẳm và những hiện tượng năng lượng nhất của vũ trụ.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà khoa học đã phát hiện ra một neutrino "năng lượng cực cao." Năng lượng của chúng gấp 30 lần so với các neutrino từng được phát hiện trước đây.

Điều này có nghĩa là hạt này di chuyển nhanh nhất từng được quan sát, chỉ chậm hơn tốc độ ánh sáng một chút. Giáo sư Gwenhaël Wilberts Dewasseige, thành viên nhóm nghiên cứu, ví neutrino này như "quả bóng tennis nhanh nhất" hay "quả phạt đền mạnh nhất" mà vũ trụ gửi đến.

Nguồn gốc của neutrino này vẫn còn là một bí ẩn, nhưng các nhà khoa học tin rằng hạt này đến từ những sự kiện mang tính hủy diệt lớn trong vũ trụ, chẳng hạn như vụ nổ sao vào cuối vòng đời, tạo ra ánh sáng cực mạnh và lượng năng lượng khổng lồ (supernova), sự hợp nhất của các hố đen hoặc sao neutron…

Giáo sư Dewasseige hào hứng cho biết: "Neutrino này là một sứ giả vũ trụ thực sự, mang đến cho chúng ta thông tin bổ sung và độc đáo mà chúng ta không thể có được về các hiện tượng năng lượng nhất diễn ra trong vũ trụ của chúng ta."

Theo Giáo sư Dewasseige, hiểu rõ nguồn gốc của các tia vũ trụ này là một nhiệm vụ cơ bản trong hơn 100 năm qua đối với vật lý hạt. Và neutrino là một hạt phi thường để giải quyết câu hỏi này.

Trong giới khoa học, có những đồn đoán rằng phát hiện này có thể là chìa khóa cuối cùng mở ra cánh cửa cho giải Nobel cho lĩnh vực neutrino vật lý thiên văn năng lượng cao.

Một cái tên được nhắc đến nhiều là Francis Halzen - người tiên phong trong việc xây dựng kính viễn vọng neutrino trong băng ở Nam Cực và là người có công lớn trong việc phát hiện ra các neutrino vũ trụ đầu tiên vào năm 2013.

Dù ai sẽ là người nhận giải, thì khám phá về neutrino "siêu năng lượng" này chắc chắn sẽ là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử khoa học, mở ra những chân trời mới trong việc khám phá những bí ẩn của vũ trụ.

Khai mạc triển lãm 51 năm - Bản hùng ca thống nhất
Khai mạc triển lãm 51 năm - Bản hùng ca thống nhất
(Ngày Nay) - Sáng 24/4, tại Trung tâm Triển lãm 45 Tràng Tiền (Hà Nội), Báo Tiền Phong khai mạc triển lãm ảnh “51 năm - Bản hùng ca thống nhất”, mở ra hành trình cảm xúc đặc biệt tái hiện khát vọng độc lập và sức sống mãnh liệt của dân tộc qua hơn nửa thế kỷ.
Tọa đàm “Xuất bản trong thời đại AI” được tổ chức nhân kỷ niệm 3 năm thành lập ANA Hà Nội (26/4/2023 - 26/4/2026)
AI đã thay đổi “cuộc chơi” của ngành xuất bản như thế nào?
(Ngày Nay) - Xu hướng xuất bản thế giới năm 2026 cho thấy công nghệ kỹ thuật số và đặc biệt là AI đã chuyển dịch từ một công cụ hỗ trợ sang một thực thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Đó là thách thức mà hội thảo “Xuất bản trong thời đại AI” đưa ra vào chiều ngày 24/4.
Những tín hiệu về khả năng Mỹ - Iran "tiếp xúc âm thầm" ở Pakistan
Những tín hiệu về khả năng Mỹ - Iran "tiếp xúc âm thầm" ở Pakistan
(Ngày Nay) - Bất chấp những phủ nhận công khai về khả năng diễn ra đàm phán tại thủ đô Islamabad của Pakistan, những gì diễn ra hiện tại gợi lại những thời điểm trước đây khi cả hai bên vừa theo đuổi tiếp xúc vừa duy trì lập trường cứng rắn trước công chúng.