Buổi xin lỗi của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội với ông Hàn Đức Long khai mạc muộn hơn so với dự kiến và chỉ diễn ra trong chừng 3 phút. Phó chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Tuân đọc lời xin lỗi trong vòng bảo vệ của những người làm nhiệm vụ mặc nhiều người ném dép, mũ về phía mình cùng những hành động phản đối.
Từ gần một tiếng trước khi khai mạc, rất đông người đã đến la ló trong hội trường UBND xã Phúc Sơn, huyện Tân Yên, Bắc Giang - nơi tòa án tổ chức xin lỗi. Cha mẹ nạn nhân cùng người nhà kêu gào trong khán phòng cho rằng khi chưa bắt được thủ phạm thì ông Long không thể vô can. Họ giật tấm bảng ghi buổi lễ xin lỗi, xô xát với các các công an..., tạo không khí hỗn loạn.
Ông Long và vợ nét mặt sợ hãi đứng nép ở góc phòng.
Ông Hàn Đức Long vướng lao lý như thế nào?
Cách đây tròn 12 năm, vào một chiều hè muộn, cả làng ông Long hò nhau đi tìm bé gái 5 tuổi bị mất tích. Sáng hôm sau, xác đứa trẻ được tìm thấy bên bờ mương. Công an xác định nạn nhân bị xâm hại tình dục, đoạt mạng.
Vài tháng sau, ông Long bị triệu tập tới công an huyện vì có đơn của người hàng xóm tố cáo bị ông cưỡng bức. Từ hôm tới làm việc, ông Long đã không trở về. Gia đình được thông báo ông bị bắt do thời điểm bị triệu tập đã nhận là thủ phạm gây ra cái chết thương tâm của bé gái.
Trong hồ sơ, ông Long khai tối 26/6/2005 chở ngô, thóc bằng xe cải tiến tới quán xay xát ở cùng thôn. Do mất điện, ông để ngô thóc ở đó và đi về làm việc nhà. Khoảng 18h30, nghi can trở lại quán song thấy đông nên sang nhà nạn nhân ở bên kia bờ ao chơi, cách khoảng 70 m. Biết đứa trẻ 5 tuổi ở nhà một mình, người đàn ông nảy sinh ý định hiếp dâm nên khống chế ra cánh đồng...
Quá trình tố tụng kéo dài gần chục năm, 4 lần xét xử sơ thẩm, phúc thẩm ông Long đều bị kết án tử hình. Suốt thời gian này, ông liên tục kêu oan. Gia đình ông cũng không ngừng "gõ cửa" khắp các cơ quan có thẩm quyền.
Cuối năm 2014, Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao đã chấp nhận kháng nghị của TAND Tối cao hủy các bản án sơ thẩm, phúc thẩm để điều tra lại.
Tháng 4/2016, Công an Bắc Giang sau gần một năm điều tra lại vụ án, tái khẳng định đã điều tra chính xác việc giết người, hiếp dâm trẻ em của ông Long.
Đánh giá kết quả điều tra, cuối năm 2016, VKSND tỉnh Bắc Giang thấy chưa đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự với ông Long nên đình chỉ điều tra vụ án do "hành vi không cấu thành tội phạm". Ông Long được về nhà.
VKSND tỉnh Bắc Giang yêu cầu Công an tỉnh Bắc Giang, UBND xã Phúc Sơn (huyện Tân Uyên, Bắc Giang) phục hồi các quyền, lợi ích hợp pháp cho ông Long theo quy định của pháp luật
Ông Long sau thời gian được bồi bổ, sức khỏe đã khá hơn song vẫn lúc nhớ, lúc quên. Ông mất ngủ triền miên, người đau nhức nên cứ 4h là dậy nấu cám lợn, chờ tới sáng để trông cháu. "Ngày thường không sao nhưng cứ trái nắng trở trời lại đau ê ẩm. Tôi đã đánh rơi cháu đến vài lần khi đang bế", ông tâm sự.
Ánh mắt xa xăm, ông bảo "cuộc sống bây giờ nhiều thứ khác quá". Nhiều trưa không ngủ được, ông một mình ra đồng thăm ruộng nhưng nhìn mà bất lực. "Tôi là con nhà nông, được làm việc trên đồng ruộng mới là cuộc sống đích thực của mình song chẳng giúp được gì cho vợ con, đến tự gọi điện thoại cũng không làm được”.
Vợ ông nói cả gia đình chờ ngày được minh oan, xin lỗi công khai đã lâu lắm rồi. "Ngày nào chồng tôi chưa được xin lỗi công khai, những ánh mắt gièm pha vẫn còn đâu đó và ông ấy chưa thể thực sự trở lại với cuộc sống", bà nói.
