Theo kết luận thanh tra, trong công tác quản lý, sắp xếp, xử lý nhà, đất, Bộ Y tế đã ban hành các văn bản, kế hoạch triển khai đến các cơ quan, đơn vị thuộc và trực thuộc.
Từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, Bộ Y tế đã phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp, xử lý theo Nghị định số 03/2025/NĐ-CP đối với 10/61 cơ sở nhà, đất. Từ ngày 30/4/2026, Bộ tiếp tục rà soát, hoàn thiện, phê duyệt phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất và bước đầu có kết quả.
Thanh tra Chính phủ nhận định, công tác lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, đề xuất phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất còn chậm, chưa kịp thời. Nghị định số 03/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 nhưng đến tháng 3/2025, Bộ Y tế mới ban hành kế hoạch triển khai cụ thể các nội dung theo yêu cầu.
Đáng chú ý, có 14 đơn vị chậm báo cáo, kê khai, không có báo cáo rà soát, đề xuất phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất theo yêu cầu. Trong 42 cơ sở được lựa chọn để kiểm tra hồ sơ, vẫn còn 6 cơ sở chưa được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý.Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra Bộ Y tế chưa tổ chức kiểm tra, xử lý việc thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất; chưa kiểm tra, xử lý việc tuân thủ tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản đối với các đơn vị.
Có 17 đơn vị chưa tự kiểm tra, xử lý nhằm bảo đảm đúng tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản.Những hạn chế này cho thấy việc sắp xếp, xử lý nhà, đất sau kiện toàn tổ chức bộ máy không chỉ là câu chuyện về hoàn tất thủ tục, mà đòi hỏi sự chủ động, quyết liệt trong từng khâu từ rà soát, kiểm kê, lập phương án đến tổ chức thực hiện.
16 cơ sở nhà, đất đang dôi dư, không có nhu cầu sử dụng
Qua kiểm tra hồ sơ 42 cơ sở nhà, đất, Thanh tra Chính phủ xác định 16 cơ sở nhà, đất của 6 đơn vị thuộc Bộ Y tế đang dôi dư, không có nhu cầu sử dụng, có khả năng xử lý để khai thông nguồn lực, tránh lãng phí. Tổng diện tích đất ở của các cơ sở này là 46.034,4m2 và một cơ sở là đất nông nghiệp diện tích 2.020m2.
Cụ thể, Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Hà Nội có 5 cơ sở; Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương có 3 cơ sở; Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên có 4 cơ sở; Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quỳnh Lập có 2 cơ sở; Báo Sức khỏe và Đời sống có 1 cơ sở; Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp có 1 cơ sở.
Thanh tra Chính phủ nhận định: “Nếu được xử lý kịp thời, số tài sản này có thể được đưa trở lại sử dụng hiệu quả, thay vì để kéo dài tình trạng bỏ trống hoặc không còn nhu cầu sử dụng”.Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra, tại thời điểm 30/4/2026, có 10 cơ sở nhà, đất chưa được phê duyệt phương án sắp xếp, trong đó 2 cơ sở bỏ trống trên 12 tháng và 7 cơ sở không có nhu cầu sử dụng.
Thanh tra Chính phủ đánh giá việc chậm phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý chưa đáp ứng yêu cầu; đến ngày 19/6/2026, Bộ Y tế đã phê duyệt phương án đối với cả 10 cơ sở này.Theo kết luận thanh tra, đây là vấn đề cần được nhìn nhận trong tổng thể yêu cầu sắp xếp lại tổ chức bộ máy. Khi bộ máy được tinh gọn, việc rà soát, xử lý tài sản công phải đi cùng, bảo đảm tài sản không tiếp tục nằm ngoài nhu cầu sử dụng, gây lãng phí nguồn lực Nhà nước.
Nhiều hạn chế trong công tác kiểm kê, kê khai
Bên cạnh việc xác định các cơ sở nhà, đất có khả năng khai thông nguồn lực, kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong công tác kiểm kê, kê khai, quản lý hồ sơ và cơ sở dữ liệu.Qua kiểm tra, Thanh tra Chính phủ phát hiện có cơ sở nhà, đất chưa được kê khai trên phần mềm Tổng kiểm kê; một số báo cáo, đề xuất phương án sắp xếp chưa đúng hướng dẫn; có 7 cơ sở nhà, đất không thuộc diện sắp xếp theo quy định nhưng vẫn được Bộ Y tế phân loại đưa vào diện sắp xếp lại, xử lý.
Đáng chú ý, Bộ Y tế đã phê duyệt dữ liệu tài sản công đối với một số cơ sở nhà, đất trên Phần mềm quản lý tài sản công nhưng chưa kiểm tra, rà soát, đối chiếu đầy đủ, dẫn đến thông tin trên phần mềm thiếu, không chính xác.
Cùng với đó, Bộ Y tế đang quản lý 210 cơ sở nhà, đất, trong đó có 73 cơ sở, chiếm 34,7%, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai.Kết luận thanh tra cũng nêu một số trường hợp quản lý, sử dụng, khai thác nhà, đất chưa đúng quy định.
Qua kiểm tra thực địa, có 6 đơn vị sử dụng cơ sở nhà, đất để cho thuê, liên doanh, liên kết; trong đó có đơn vị thực hiện theo Đề án sử dụng tài sản công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhưng cũng có trường hợp cho thuê mặt bằng để thực hiện hoạt động phi trợ không lập hồ sơ đề nghị khai thác tài sản công để báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đặc biệt, đối với cơ sở nhà, đất của Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp thuộc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Thanh tra Chính phủ phát hiện từ năm 2014, bệnh viện cho thuê tài sản khi chưa có Đề án được duyệt; sử dụng tài sản công không đúng mục đích được giao và cho thuê không qua đấu giá theo quy định.
Kiến nghị Bộ Y tế chấn chỉnh công tác quản lý
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Y tế chấn chỉnh công tác quản lý; chỉ đạo kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất và quản lý, sử dụng tài sản công đúng tiêu chuẩn, định mức.
Bộ Y tế được yêu cầu khẩn trương thực hiện các giải pháp khai thông nguồn lực từ tài sản công là nhà, đất; tăng cường phối hợp với địa phương và chỉ đạo quyết liệt 6 đơn vị có 10 cơ sở nhà, đất dôi dư, bỏ trống, không còn nhu cầu sử dụng, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý; kịp thời đưa tài sản vào khai thác, sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả, tránh lãng phí.
Đồng thời, Bộ Y tế phải chỉ đạo hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý đối với 6 cơ sở nhà, đất chưa được phê duyệt; hoàn thiện hồ sơ pháp lý, thực hiện đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất đối với 73/210 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, rà soát và giám sát việc thực hiện các phương án sắp xếp, xử lý; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm vi phạm, bảo đảm các phương án được phê duyệt được tổ chức thực hiện đúng trình tự, thủ tục, công khai, minh bạch.
