Khi không khí sạch trở nên xa xỉ tại Mỹ

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Trong bối cảnh ô nhiễm không khí tại Mỹ ngày càng tệ, Bangor là thành phố duy nhất còn giữ được tiêu chuẩn sạch toàn diện. Theo Hiệp hội Phổi Mỹ (ALA), đây không phải là một tin vui mà là dấu hiệu báo động cho thấy không khí trong lành đang biến mất dần trên khắp đất nước.
Khi không khí sạch trở nên xa xỉ tại Mỹ

Theo ALA, số ngày có không khí bẩn tại thành phố này gần như bằng không. Nồng độ các loại bụi mịn và khí ozone độc hại ở đây luôn ở mức thấp nhất cả nước trong suốt cả năm.

Hàng năm, báo cáo “Tình trạng không khí” luôn có ít nhất hai thành phố cùng lọt vào danh sách thành phố sạch nhất. Tuy nhiên, trong báo cáo ngày 22/4, thành phố Bangor lại là cái tên duy nhất.

Báo cáo chỉ ra rằng ô nhiễm không khí đang trở thành mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của hàng triệu người dân Mỹ. Với gần một nửa dân số (khoảng 152 triệu người) phải sống trong môi trường độc hại, hiệp hội đã xếp hạng yếu cho chất lượng không khí yếu của nhiều khu vực trên toàn quốc.

Khoảng 32,9 triệu người dân đang phải hít thở bầu không khí không đạt chuẩn. Trong đó, gánh nặng ô nhiễm đang đổ dồn lên người da màu với tỉ lệ tiếp xúc với môi trường độc hại cao gấp đôi người da trắng.

Mối nguy hiểm đối với sức khỏe

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), khí ozone và bụi mịn là hai chất ô nhiễm phổ biến và nguy hiểm nhất hiện nay. Bụi mịn là hỗn hợp gồm các hạt bụi rắn và lỏng siêu nhỏ bay lơ lửng trong không khí. Chúng xuất hiện dưới dạng khói, bụi bẩn, và được tạo ra từ các nhà máy nhiệt điện, khí thải ô tô, hoạt động nông nghiệp, các công trường xây dựng hoặc cháy rừng.

Bụi mịn đe dọa sức khỏe con người vì chúng có kích thước rất nhỏ, chỉ bằng một phần nhỏ sợi tóc, nên có thể dễ dàng đi sâu vào bên trong cơ thể mà các bộ phận lọc bụi tự nhiên không ngăn lại được. Khi hít vào, những hạt bụi này sẽ kẹt trong phổi rồi ngấm vào máu, gây ra các tình trạng viêm nhiễm và kích ứng.

Dù chỉ tiếp xúc trong thời gian ngắn, bụi mịn cũng có thể gây khó thở hoặc dẫn đến đau tim. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết loại ô nhiễm này là nguyên nhân chính dẫn đến nguy cơ tử vong sớm trên toàn cầu. Nó cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như ung thư, đột quỵ, hen suyễn, sinh non, mất trí nhớ, và cả các vấn đề về tâm lý như trầm cảm hay lo âu.

Ô nhiễm ozone được hình thành khi các chất hóa học từ khói xe, hơi xăng, các nhà máy, và cơ sở công nghiệp gặp ánh nắng mặt trời và phản ứng ngay tại tầng mặt đất nơi con người sinh sống.

Việc hít phải khí ozone bẩn có thể gây ra các cơn hen suyễn và đau ngực ngay lập tức. Nếu tiếp xúc lâu dài, loại khí này còn làm suy giảm chức năng phổi và dẫn đến tử vong sớm.

Năm nay, số người dân Mỹ bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm ozone cao hơn hẳn so với 5 năm trước đó. Mặc dù tình trạng bụi mịn có một chút cải thiện, nhưng những nhóm người phải sống ở nơi ô nhiễm nặng lại đang phải đối mặt với mức độ độc hại cao hơn nhiều so với trước đây.

Los Angeles vẫn là thành phố có không khí bẩn nhất nước Mỹ về chỉ số ozone. Trong suốt 27 năm báo cáo này được thực hiện, thành phố này đã đứng đầu danh sách tới 26 lần. Thành phố Bakersfield (bang California) cũng đứng đầu về ô nhiễm bụi mịn quanh năm trong suốt 7 năm liên tiếp. Trong khi đó, thành phố Fairbanks (bang Alaska) hiện là nơi có tình trạng bụi mịn ngắn hạn tệ nhất.

Tuy nhiên, thành phố Bangor lại nhận được điểm A tuyệt đối về chất lượng không khí. Bangor cũng lọt vào nhóm 10 thành phố có mức độ bụi mịn thấp nhất cả nước trong suốt cả năm. Năm nay, vị trí dẫn đầu về độ sạch thuộc về thành phố Bozeman (bang Montana).

Kể từ năm 2012, đây là lần đầu tiên nước Mỹ chỉ còn lại đúng một thành phố sạch toàn diện. Năm 2022, con số này vẫn còn là 10 thành phố. Điều này cho thấy không khí sạch tại Mỹ đang ngày càng trở nên khan hiếm.

Một phần quan trọng của thành phố

Việc liên tục nằm trong danh sách những nơi có không khí sạch nhất đã trở thành một lợi thế lớn để thu hút mọi người đến với Bangor. Bà Anne Krieg, một quan chức của thành phố, cho biết: "Rất nhiều người nói với chúng tôi rằng họ muốn chuyển đến đây sống chỉ vì nghe tin Bangor có bầu không khí trong lành nhất. Tại đây, bạn vừa có thể tận hưởng cuộc sống thành thị, vừa được hít thở không khí trong lành, điều mà rất ít thành phố làm được".

Tiến sĩ Jean MacRae, Phó Giáo sư tại Đại học Maine, cho biết có vài lý do chính giúp thành phố này có bầu không khí khác biệt hẳn so với phần còn lại của nước Mỹ. Đầu tiên là nhờ sự ưu ái của thời tiết và diện tích rừng bao phủ rộng lớn giúp lọc sạch bụi bẩn. Bên cạnh đó, thành phố nằm cách xa các khu công nghiệp gây ô nhiễm. Với dân số chỉ khoảng 33.000 người, lượng xe cộ trên đường phố ở đây cũng rất ít, giúp giảm thiểu đáng kể khói bụi.

“Đôi khi không khí bẩn vẫn tràn lên từ phía bờ biển, khiến vùng phía Nam của bang cũng bị ảnh hưởng một chút”, Tiến sĩ MacRae chia sẻ.

Bang Maine từng bị gọi là “ống xả của quốc gia” bởi khói bụi từ các nhà máy điện và xưởng sản xuất ô tô ở vùng Trung Tây và các bang Đông Bắc thường bị gió thổi dạt về phía này. Tuy nhiên, bà MacRae khẳng định rằng nhờ các luật lệ kiểm soát ô nhiễm, tình trạng này đã được cải thiện rất nhiều.

Trên thực tế, hai vị thượng nghị sĩ của bang Maine chính là những người có công lớn nhất trong việc đưa ra các quy định bảo vệ môi trường quan trọng tại Mỹ.

Thượng nghị sĩ Edmund Muskie là người đã thúc đẩy Đạo luật Không khí Sạch năm 1970. Đây là bộ luật đầu tiên đặt ra các giới hạn về ô nhiễm và cũng là tiền thân để thành lập nên Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA). Tiếp đó, Thượng nghị sĩ George J. Mitchell đã giúp xây dựng bản sửa đổi của đạo luật này vào năm 1990, yêu cầu các bang phải đạt được mục tiêu về không khí sạch và thắt chặt các quy định về khói thải xe cộ.

Theo ông Will Barrett từ ALA, những thành quả bảo vệ môi trường nêu trên đang đứng trước nguy cơ bị đe dọa dưới thời chính quyền Trump. Ông Barrett cho biết nhiều quy định quan trọng giúp bảo vệ mạng sống con người đang bị bãi bỏ, bởi các cơ quan môi trường dường như không còn đặt sức khỏe người dân lên hàng đầu.

Chính quyền Trump đã thực hiện một cuộc cắt giảm quy định lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Họ đang xem xét lại các tiêu chuẩn về khí thải của nhà máy điện, ngành dầu khí, các chất độc hại như thủy ngân, cũng như các quy định về khói thải xe cộ.

Bên cạnh đó, khủng hoảng khí hậu cũng khiến việc tìm kiếm không khí sạch trở nên khó khăn hơn. Nắng nóng cực đoan, khói từ các vụ cháy rừng và tình trạng hạn hán đều làm cho ô nhiễm không khí trở nên tồi tệ hơn. Ông Barrett nhấn mạnh rằng tất cả những điều này cho thấy nước Mỹ đang rất cần những chính sách bảo vệ môi trường mạnh mẽ và tiến bộ hơn.

Bà Krieg chia sẻ rằng, dù thời tiết ấm lên là một dấu hiệu đáng lo ngại, nhưng điều đó lại vô tình mang đến một lợi ích nhỏ cho thành phố Bangor. Đó là sự gia tăng của những người dân mới chuyển đến từ các bang như Texas. Họ tìm đến đây để tìm kiếm một nơi có khí hậu ôn hòa và bầu không khí trong lành hơn. “Thiên nhiên ở bang Maine thực sự rất tuyệt vời cho những điều đó”, bà cho biết.

Theo CNN
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.