Niềm vui và nỗi bất hạnh
Giữa những lời chỉ trích, oán giận về sự hiện diện của người Mỹ ở Trung Đông, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra một quyết định mang đến đầy cảm hứng cho sự hy vọng, đó là rút quân khỏi Syria. Đây được coi là một động thái bất ngờ và khiến không ít người trong khu vực cảm thấy vui mừng.
Tuy nhiên, niềm vui của người này lại là nỗi bất hạnh của người khác. Quyết định của ông Trump đã đối mặt với điệp khúc than vãn ở Israel, quốc gia đồng minh đang mong chờ người Mỹ sẽ làm hơn nữa ở Syria, tiến tới mục tiêu triệt hạ ảnh hưởng của đối thủ Iran.
Nhưng theo bình luận viên Gideon Levy của tờ Haaretz, người Israel lẽ ra không nên buồn bã mà cần phải cảm ơn Tổng thống Trump vì một quyết định mà cuối cùng sẽ có lợi cho Mỹ, khu vực và cho chính họ.
Không chỉ giữ đúng lời hứa (ông Trump đã tuyên bố rút quân khỏi Syria từ nhiều tháng trước), không chỉ tiếp tục chính sách khôn ngoan của người tiền nhiệm, mà ngay cả đối với Israel, quyết định của ông Trump - vốn được mô tả là “tai họa” - thực tế lại là điềm lành.
Quyết định này sẽ buộc Israel phải tự đứng bằng đôi chân của chính mình; thức tỉnh cơn say quyền lực và sự huyễn hoặc về sức mạnh của họ suốt nhiều năm qua.
Theo bình luận viên Levy, sự tự cao tự đại của Israel là điều cực kỳ có hại đối với cả Tel Aviv và khu vực. Quyết định của ông Trump hứa hẹn sẽ đưa đôi chân đang bay bổng của Israel trở lại mặt đất, ít nhất là ở Syria.
Sự phụ thuộc của Israel vào sức mạnh to lớn của mình và niềm tin rằng sức mạnh sẽ giải quyết mọi thứ - kết hợp với sự hỗ trợ của Mỹ - đang dẫn đến sự mất kiểm soát và không tốt cho chính quyền Netayanhu.
Do đó, người ta nên hy vọng rằng việc rút khỏi Syria báo hiệu cho sự thay đổi thật sự của người Mỹ, không chỉ là một quyết định vội vàng, một lần.
Nước Mỹ không bỏ rơi Israel, chính xác hơn, Tổng thống Trump Trump đang trở thành một người bạn thực sự đối với họ - một người quan tâm đến tương lai của Israel nhiều hơn những người bạn giả dối khác.
Giống như một người cha quyết định cần chấm dứt sự bao bọc đứa con hư hỏng của mình để đứa trẻ sẽ học cách ứng phó với sự khốc liệt của cuộc đời, ông Trump sẽ giải phóng Israel ra khỏi sự bao bọc gây hại của Mỹ, một cái bẫy ngọt ngào đã làm hỏng họ đến tận cốt lõi.
Kể từ Thế chiến II, mọi sự can thiệp của quân đội Mỹ thường mang đến sự tàn khốc và gây ra sự đổ máu hàng loạt không cần thiết. Hòa bình và tự do là mục tiêu được tuyên bố trong các cuộc chiến của Washington, nhưng những cuộc chiến đó chưa bao giờ mang đến cái kết tốt đẹp như vậy.
Từ Triều Tiên đến Syria, hay các cuộc chiến vô nghĩa và đau thương khác ở Afghanistan và Iraq, những cuộc xung đột này đã khiến hàng triệu người thiệt mạng trong vô vọng.
Vì vậy, không có lý do gì để thương tiếc việc Mỹ rời khỏi Syria. Bỏ qua việc họ đã bỏ rơi người Kurd – điều dù phũ phàng nhưng đã được dự đoán từ trước - việc giữ quân đội Mỹ ở Syria sẽ không mang lại hòa bình hay tự do cho bất kỳ ai.
Israel cần tự nhìn lại chính mình?
Israel nghĩ rằng họ có thể trú ẩn bên dưới cái bóng của người Mỹ ở Syria. Tổng thống Trump đã chấm dứt hy vọng này, bình luận viên Levy nhận định.
Người đầu tiên làm điều đó là Nga, quốc gia đã chấm dứt hy vọng của Israel trên bầu trời Syria và Lebanon, còn giờ đây là người Mỹ.
Israel hiện chỉ còn lại một mình ở Syria. Điều đó làm cho giới lãnh đạo ở Israel sợ hãi, những người tin rằng đất nước họ chỉ có thể tồn tại thông qua sức mạnh quân sự.
Tuy nhiên, theo Levy, họ cần phải hiểu rằng, chỉ dựa vào quân đội không bao giờ làm việc được lâu dài. Trên thực tế, có nhiều cường quốc mạnh hơn Israel đã sụp đổ vì điều đó.
Nó đồng nghĩa với việc giờ đây Israel sẽ phải ném bom ít hơn và điều đó là tốt cho họ. Tel Aviv sẽ phải nhận ra giới hạn sức mạnh của mình. Đó thậm chí còn là điều tốt hơn nữa.
Nếu sự sáng suốt này được giữ vững, nó sẽ tạo ra một sự thay đổi mang tính cách mạng trong thế giới quan của Israel. Cơ hội kiến tạo hòa bình và sự chấp thuận của khu vực đối với Israel sẽ phụ thuộc vào việc họ cần phải kìm hãm sức mạnh của mình như thế nào.
Khác với sự khôn ngoan vốn có của Israel, sức mạnh vượt trội của họ trong khu vực lại là lời nguyền lớn nhất. Nhờ sức mạnh này và sự hỗ trợ mù quáng của người Mỹ, Israel có thể khuynh đảo ở Bờ Tây, ở Dải Gaza, Lebanon và đôi khi còn xa hơn nữa.
Ngoài ra, nhờ sức mạnh đó, Israel có thể gây hấn cả với một quốc gia, trêu chọc cả thế giới, phớt lờ luật pháp quốc tế, khiến không ít ý kiến cảm thấy quan ngại - bình luận viên Levy nêu quan điểm.
Giờ đây, với một vị tổng thống “cánh hữu nhất nước Mỹ”, một nhà lãnh đạo tôn sùng chủ nghĩa quốc gia nhất, ông đã nói với người bạn Israel của mình rằng: “Hãy tự mình giải quyết lấy mọi chuyện”.
Hành động của ông Trump giống như một sự tẩy chay Israel. Nếu điều này tiếp tục, Israel sẽ phải chọn một con đường mới mà họ chưa từng đi qua.
Không ai khác, Tổng thống Trump có thể là người duy nhất khiến Israel phải thay đổi hướng đi của đất nước. Để hiểu rằng, luôn có một điều gì đó đang cản trở chính họ, có giới hạn đối với sức mạnh của họ và Israel không phải là quốc gia mạnh mẽ duy nhất ở Trung Đông.
Họ không phải là người được chọn và chính quyền Thủ tướng Netanyahu không được phép làm bất cứ điều gì quá đà chỉ vì sức mạnh của họ đủ sức làm như vậy. Cùng với đó, họ cần biết thấu cảm suy nghĩ của người khác, nói chuyện và biết nhượng bộ.
Sự áp đặt bằng quân sự không bao giờ là điều có thể tồn tại được mãi mãi.
