Trình bày thẩm tra báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội cơ bản tán thành với Báo cáo của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Theo đó, trong năm 2025, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng, sự quyết tâm, đồng lòng, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan hữu quan đã hoàn thành khối lượng công việc đặc biệt lớn liên quan đến công tác lập pháp, xây dựng pháp luật trong khoảng thời gian rất ngắn, kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Cơ bản tán thành với các nhiệm vụ, giải pháp, kiến nghị được nêu trong Báo cáo của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đề nghị Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục nỗ lực, khẩn trương, phát huy tối đa trách nhiệm, tập trung nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp đồng bộ, sáng tạo để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Trong đó có việc bảo đảm tiến độ, chất lượng ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, pháp lệnh, nghị quyết đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua để các chính sách này sớm đi vào cuộc sống, kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Cụ thể, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục quan tâm, chỉ đạo xây dựng Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI trình cấp có thẩm quyền quyết định để kịp thời thể chế hóa Nghị quyết và các văn kiện Đại hội XIV của Đảng, tiếp tục cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình xây dựng các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết; tăng cường công tác giám sát việc triển khai thi hành pháp luật; tập trung nâng cao chất lượng công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương tập trung: Khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế đã nhận diện được trong thời gian qua trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, nhất là tình trạng pháp luật còn chồng chéo, xung đột, thiếu tính khả thi, thiếu tính ổn định, phải sửa đổi, bổ sung trong thời gian ngắn, nhiều lần; hạn chế tối đa tình trạng đề nghị bổ sung vào Chương trình lập pháp sát thời điểm tổ chức kỳ họp của Quốc hội, phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; hạn chế trình Quốc hội các dự án luật, nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn; tập trung xử lý dứt điểm tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết; văn bản quy phạm pháp luật có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, trái pháp luật được phát hiện qua công tác kiểm tra, rà soát.
Đồng thời, bổ sung đánh giá và kết quả việc thực hiện Quy định số 178-QĐ/TW; bổ sung báo cáo về các nội dung liên quan đến việc xem xét, ban hành văn bản giải quyết hoặc ủy quyền ban hành văn bản giải quyết các vấn đề phát sinh thuộc thẩm quyền của Quốc hội khi sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo quy định của Nghị quyết số 190/2025/QH15 của Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương...
Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tập trung nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các luật về tố tụng, kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, khẩn trương ban hành các văn bản quy định chi tiết theo thẩm quyền.
Đánh giá cao báo cáo của các cơ quan cũng như ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các báo cáo cần bổ sung đánh giá kết quả thực hiện Quy định số 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; xem xét ban hành các văn bản giải quyết, ủy quyền ban hành văn bản giải quyết vấn đề phát sinh thuộc thẩm quyền của Quốc hội khi sắp xếp bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian qua.
Đánh giá các báo cáo đã thẳng thắn chỉ rõ các tồn tại, hạn chế, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cần quan tâm làm rõ thêm nguyên nhân, trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền đối với những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý, khối lượng văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành trong thời gian tới đặc biệt lớn, cần tiếp tục thực hiện đổi mới tư duy xây dựng pháp luật để hoàn thành khối lượng công việc lớn. Song song đó là thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; tăng cường phân cấp, phân quyền; tiếp tục ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong các cơ quan để đảm bảo chất lượng, tiết kiệm thời gian, nhân lực.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị khẩn trương rà soát, kịp thời ban hành văn bản, xử lý những vấn đề khó khăn, vướng mắc về pháp luật, hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật kịp thời hạn ngày 1/3/2027 theo yêu cầu của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các luật, nghị quyết có liên quan.
Bên cạnh đó, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương, trách nhiệm nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng, thi hành pháp luật theo đúng tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội để nâng lên về chất lượng, đồng thời cũng đảm bảo tiến độ ban hành các văn bản quy phạm pháp luật...
Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình xây dựng các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết; tăng cường công tác giám sát việc triển khai thi hành pháp luật; tập trung nâng cao chất lượng công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật...
