Theo một nghiên cứu được công bố hôm thứ ba trên tạp chí Nature Communications, một hình ảnh và dữ liệu mới rất chi tiết về các vách đá lộ thiên trên Sao Hỏa tiết lộ bằng chứng đầu tiên về những dòng sông tồn tại trong hơn 100.000 năm trước trên bề mặt hành tinh này cách đây 3,7 tỷ năm.
Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã sử dụng hình ảnh và địa hình được chụp bởi máy ảnh HiRISE của tàu thám hiểm Sao Hỏa của NASA để nghiên cứu một phần của lưu vực Hellas ở bán cầu nam Sao Hỏa.
Các hố thiên thạch tại Hellas từ lâu đã thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu bởi kích cỡ thuộc hàng lớn nhất trong hệ Mặt trời, kéo dài hơn 9 cây số từ thềm núi lửa cổ xưa.
 Bằng chứng cho thấy trên Sao Hảo từng có những dòng sông. |
Ở đây, các nhà nghiên cứu đã tìm ra bằng chứng cổ xưa về một hồ nước lớn, sông, đồng bằng châu thổ,...có thể được nhìn thấy trong đá. Và những tảng đá cũng tiết lộ rằng Sao Hỏa phải có sự hiện diện của nước trong quá khứ.
Nhóm nghiên cứu đã tập trung vào một vách đá, cao khoảng 200 m - gấp đôi so với Vách đá Trắng Dover nổi tiếng chạy dọc theo bờ biển Anh, với tuổi đời 3,7 tỷ năm. Sở hữu các trầm tích tích lũy theo thời gian, chúng giống như những tảng đá được tìm thấy trên Trái đất được hình thành bởi các dòng sông.
Các nhà nghiên cứu cho biết những vách đá lộ thiên trên sao Hỏa tiết lộ "những dòng sông liên tục dịch chuyển, tạo ra những bãi cát, tương tự như sông Rhine ở châu Âu hay những dòng sông mà bạn có thể tìm thấy ở miền Bắc nước Ý", các nhà nghiên cứu cho biết.
"Nó không giống như đọc một tờ báo, nhưng hình ảnh có độ phân giải cực cao cho phép chúng tôi 'đọc' những tảng đá như thể bạn đang đứng rất gần vách đá", theo Francesco Salese, tác giả nghiên cứu, nhà địa chất tại Đại học Utrecht ở Hà Lan, tuyên bố.
Các lớp đá trầm tích ghi lại lịch sử tại khu vực và các nhà nghiên cứu có thể xác định rằng các dòng chảy của những con sông cổ đại này sâu khoảng vài mét.
Phân tích các lớp trầm tích này trên Sao Hỏa có thể làm sáng tỏ hơn về lịch sử của của hành tinh này, giống như các nhà địa chất đã sử dụng các lớp trầm tích trên Trái đất để hiểu hành tinh của chúng ta phát triển theo thời gian và hình dung ra hàng triệu và hàng tỷ năm trước.
"Bây giờ chúng ta có công nghệ để mở rộng phương pháp này đến một hành tinh khác, ví dụ như Sao Hỏa, nơi lưu giữ một bản tài liệu trầm tích cổ xưa", theo William McMahon, đồng tác giả nghiên cứu và nhà địa chất học tại Đại học Utrecht.
Dựa trên các bằng chứng họ tìm thấy, các nhà nghiên cứu tin rằng nước của Sao Hỏa được điều khiển bởi lượng mưa, giống như những cơn mưa tại Trái đất.
Đã có nhiều nghiên cứu về sông cổ đại trên Sao Hỏa và phát hiện mới nhất càng củng cố quan điểm này và giúp các nhà khoa học hình dung được cảnh quan trên hành tinh này.
"Những dòng sông chảy quanh năm như vậy sẽ đòi hỏi một môi trường có khả năng duy trì lượng nước lớn trong thời gian dài và gần như chắc chắn cần một chu trình thủy văn dựa vào mưa", tác giả Francesco Salese nói.
