'NATO Trung Đông' - Lý do khiến Iran theo dõi sát chuyến công du của Tổng thống Biden

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ Joe Biden đang có chuyến công du mang tính bước ngoặt tại Trung Đông. Iran là một trong những chủ đề chính trong chương trình nghị sự.
Tổng thống Mỹ Biden (trái) và Thủ tướng Israel Yair Lapid (phải) ký “Tuyên bố Jerusalem”. Ảnh: AFP/TTXVN
Tổng thống Mỹ Biden (trái) và Thủ tướng Israel Yair Lapid (phải) ký “Tuyên bố Jerusalem”. Ảnh: AFP/TTXVN

Hành trình của ông Joe Biden chỉ gồm hai quốc gia là Israel và Saudi Arabia. Đó là những nước đối đầu lớn nhất trong khu vực của Iran và họ đang xích lại gần nhau hơn bao giờ hết.

Kênh truyền hình CNN đưa tin chuyến thăm Trung Đông của Tổng thống Mỹ diễn ra chỉ vài tuần sau khi Israel thông báo đang làm việc với các đối tác trong khu vực về một liên minh phòng không do Mỹ dẫn đầu. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Benny Gantz nói với Knesset (Quốc hội Israel) rằng ông hy vọng chương trình sẽ tiến thêm một bước nữa nhân chuyến công du của ông Biden.

Saudi Arabia đã gây áp lực để Mỹ đảm bảo an ninh nhằm kiềm chế Iran nếu các cuộc đàm phán hạt nhân thất bại. Vòng đàm phán gần nhất ở Doha cách đây hai tuần đã dẫn đến bế tắc, với việc Mỹ cho rằng Iran đã bổ sung các yêu cầu không liên quan vào bàn đàm phán.

Đầu ngày 15/7, chỉ vài giờ trước khi ông chủ Nhà Trắng hạ cánh xuống vương quốc này, Saudi Arabia đã tiến một bước gần hơn tới việc bình thường hóa quan hệ với Israel bằng cách mở cửa không phận cho tất cả các hãng hàng không. Các hãng hàng không của Israel trước đây đã bị cấm đi vào không phận của Saudi Arabia đối với hầu hết các chuyến bay.

Tháng trước, các nhà lập pháp Mỹ đã ban hành điều luật để tạo ra một hệ thống phòng không tích hợp nhằm tăng cường hợp tác giữa Israel và một số nước láng giềng Arab, trong đó có các quốc gia mà nhà lãnh đạo Biden sẽ gặp gỡ tại Saudi Arabia trong tuần này. Hệ thống phòng thủ trên được xây dựng nhằm bảo vệ các quốc gia đó khỏi Iran.

Hồi đầu tháng 7, Vua Abdullah của Jordan, người sẽ gặp Tổng thống Biden ở Saudi Arabia, bày tỏ ủng hộ việc gia nhập "NATO Trung Đông" với các quốc gia cùng chí hướng, song không nêu cụ thể đó những đất nước nào.

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nasser Kanani cho biết Tehran coi kế hoạch quân sự giữa Arab-Israel là một động thái khiêu khích và là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của họ. Ông Kanani cáo buộc Mỹ đang lan truyền "chứng sợ Iran" giữa các nước trong khu vực.

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đã tham gia vào các cuộc đàm phán trực tiếp với Tehran, bày tỏ không quan tâm đến việc tham gia một liên minh chống Iran. "Chúng tôi sẵn sàng hợp tác, nhưng không phải hợp tác nhắm vào bất kỳ quốc gia nào khác trong khu vực và tôi đặc biệt đề cập đến Iran", ông Anwar Gargash, cố vấn của Tổng thống UAE, trả lời kênh CNN. Ông nói thêm UAE đang trong quá trình cử đại sứ đến Tehran.

Một số nhà phân tích nói rằng nếu Iran phát hiện ra mình bị các nước láng giềng tấn công, họ có thể sẽ trả đũa.

Trita Parsi, Phó chủ tịch Viện Quincy ở Washington, đánh giá việc thành lập một liên minh quân sự Arab-Israel là một ý tưởng khủng khiếp, vì nó sẽ khắc sâu vào những chia rẽ hiện có trong khu vực và làm giảm khả năng xảy ra đột phá ngoại giao. Ông Parsi nói với CNN rằng các liên minh như vậy nhằm khiến Trung Đông chống lại một nhà nước nhất định thay vì đạt được hòa bình thực sự.

'NATO Trung Đông' - Lý do khiến Iran theo dõi sát chuyến công du của Tổng thống Biden ảnh 1
Quốc kỳ Mỹ và Saudi Arabian tung bay tại một quảng trường ở Jaddah, Saudi Arabia, trước thềm chuyến thăm của ông Biden. Ảnh: AFP

Hôm 14/7, Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Yair Lapid đã ký một tuyên bố chung mới, trong đó có cam kết không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và giải quyết các hoạt động gây bất ổn của Iran.

Giáo sư Mohammad Marandi tại Đại học Tehran nói với CNN: “Có khả năng chuyến thăm của ông Biden sẽ gây thêm căng thẳng”.

Kịch bản đó đã khiến các quốc gia vùng Vịnh lo ngại - những người đang cảnh giác về việc vướng vào ranh giới lửa giữa Iran và Mỹ.

Cố vấn của Tổng thống UAE Anwar Gargash tin rằng trong bối cảnh hiện nay, điều cần làm là giảm leo thang với Iran. Ông nói: “Chúng ta phải tìm ra giải pháp, và chúng ta cũng phải hợp tác kinh tế trong nhiều lĩnh vực khác nhau”.

Hay như ông Abdulkhaleq Abdulla, giáo sư khoa học chính trị tại UAE, nói với CNN rằng việc đóng khung một liên minh quân sự tiềm năng như Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong khu vực là rất khiêu khích.

Israel và các quốc gia Arab ở vùng Vịnh khác biệt về cách tiếp cận vấn đề liên quan Iran.

Ông Abdulkhaleq Abdulla nói: “Lập trường của UAE và Saudi Arabia là muốn nói chuyện với Iran hơn là khiêu khích Iran. Đây điều mà ở vùng Vịnh, đặc biệt là Saudi Arabia và UAE, khác biệt với Israel".

Trong tuần này, Mỹ cáo buộc Iran cung cấp máy bay không người lái trang bị vũ khí cho Nga và Mỹ có thể sử dụng thông tin này để củng cố một hiệp ước quốc phòng Trung Đông chống lại Iran. Nhà nghiên cứu Aniseh Bassiri tại Viện Quân chủng Thống nhất Hoàng gia Anh (RUSI) nhận xét rằng Washington đã công bố thông tin trên vào thời điểm có chủ đích.

Cựu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 14/7 cho biết ông Biden đã bày tỏ ủng hộ đối với ý tưởng cho rằng tấn công quân sự vào Iran là điều cần thiết nếu như Tehran phát triển vũ khí hạt nhân. Tuyên bố của ông Netanyahu được đưa ra khi ông cố gắng trở lại làm thủ tướng ở Israel.

Trong chuyến thăm Jerusalem, ông Biden đã khẳng định cam kết bảo vệ Israel trước Iran. Trong cuộc phỏng vấn với Kênh 12 News của Israel hôm 13/7, khi được hỏi liệu cam kết của ông về việc đảm bảo Iran không bao giờ có được vũ khí hạt nhân có đồng nghĩa với việc sử dụng vũ lực chống lại Iran hay không, ông Biden đã trả lời: “Nếu đó là phương sách cuối cùng, thì đáp án là có”.

Cần chấn chỉnh công tác thu, chi trong trường học
Cần chấn chỉnh công tác thu, chi trong trường học
(Ngày Nay) - Sau thông tin về công tác thu đầu năm học tại một số trường học gây bức xúc trong dư luận, Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh vừa có văn bản yêu cầu lãnh đạo các Phòng Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục chấn chỉnh công tác quản lý thu, chi đầu năm học.
Barca lâm nguy. Ảnh: Eurosports
Champions League 2022 - 2023: Barcelona đối mặt nguy cơ bị loại sớm
(Ngày Nay) - Barcelona được đánh giá cao hơn, nhưng rốt cuộc lại phải rời sân Giuseppe Meazza với 2 bàn tay trắng khi để thua Inter Milan 0 - 1 ở lượt trận thứ 3 vòng bảng Champions League 2022 - 2023. Gã khổng lồ xứ Catalunya bị đẩy xuống thứ 3 bảng C sau 2 thất bại liên tiếp và đối mặt nguy cơ bị loại sớm.
Hàn Quốc: Dự trữ ngoại hối giảm nhanh nhất trong vòng 14 năm
Hàn Quốc: Dự trữ ngoại hối giảm nhanh nhất trong vòng 14 năm
(Ngày Nay) - Dự trữ ngoại hối của Hàn Quốc trong tháng 9 đã giảm với tốc độ nhanh nhất trong vòng 14 năm. Nguyên nhân chính là do nhà chức trách nước này đang nỗ lực "bơm" ngoại tệ để chặn đà trượt giá quá mức của đồng won trước đồng USD.
Sách giáo khoa mới vẫn còn hạn chế
Sách giáo khoa mới vẫn còn hạn chế
(Ngày Nay) - Sách giáo khoa theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã được sử dụng trong 3 năm qua. Những bất cập và hạn chế dần xuất hiện, buộc Giáo dục và Đào tạo phải nhìn nhận và đưa các giải pháp.
Vụ án Công ty Alibaba: Công an, Viện Kiểm sát tiếp tục ghi nhận lời khai của các bị hại mới
Vụ án Công ty Alibaba: Công an, Viện Kiểm sát tiếp tục ghi nhận lời khai của các bị hại mới
(Ngày Nay) - Ngày 6/10, Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, cơ quan này đang nghiên cứu hồ sơ vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền” xảy ra tại Công ty Cổ phần Địa ốc Alibaba (gọi tắt là Công ty Alibaba), sau khi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh hoàn tất kết luận điều tra bổ sung lần thứ 5 vào ngày 3/10 và chuyển Viện Kiểm sát.
Mỹ - Nhật - Hàn tập trận chung
Mỹ - Nhật - Hàn tập trận chung
(Ngày Nay) - Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc ngày 6/10 cho biết nước này cùng với Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành thêm một cuộc tập trận hải quân chung ở vùng biển phía Đông Bán đảo Triều Tiên. Cuộc tập trận được thực hiện vài giờ sau khi Triều Tiên tiếp tục phóng tên lửa đạn đạo, chỉ hai ngày sau vụ phóng một tên lửa đạn đạo tầm trung bay qua lãnh thổ Nhật Bản.
Ảnh minh hoạ.
Hà Nội - 68 năm chuyển mình mạnh mẽ
(Ngày Nay) - Nhìn lại chặng đường đã qua, Thủ đô Hà Nội có thể tự hào khi đạt được những thành tựu rất to lớn và có ý nghĩa lịch sử, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp chung của cả nước.
Bị cáo Dương Thị Bạch Diệp được bác sĩ thăm khám sức khỏe tại tòa ngày 5/10. - Ảnh: Thanh Niên
VKS đề nghị bác kháng cáo kêu oan của bị cáo Dương Thị Bạch Diệp
(Ngày Nay) - Ngày 6/10, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án sai phạm trong hoán đổi nhà đất số 57 Cao Thắng lấy đất nhà nước số 185 Hai Bà Trưng. Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đề nghị bác kháng cáo kêu oan của bị cáo Dương Thị Bạch Diệp - Giám đốc Công ty Diệp Bạch Dương.