"Lá phổi xanh" biến thành ao nước thải
Thay vì được hít thở không khí trong lành, mát mẻ và chiêm ngưỡng cảnh quan thiên nhiên, người dân sống xung quanh những hồ điều hoà trên địa bàn tỉnh Nghệ An lại phải chịu đựng tình trạng ô nhiễm nặng nề do nước thải sinh hoạt.
Từng được coi là "lá phổi xanh" giúp điều tiết khí hậu và thoát nước cho địa phương, những gì còn lại của hồ điều hoà Vinh Tân (phường Vinh Tân, TP Vinh, Nghệ An) chỉ là màu nước đen kịt cùng mùi hôi thối nồng nặc. Với vị trí lọt thỏm giữa khu đô thị Hadico Vinh Tân, hồ điều hoà Vinh Tân đã "tra tấn" cư dân khu đô thị từ năm 2020 đến nay.
Nguyên nhân được người dân đưa ra chính là hệ thống nước thải không qua xử lý từ mương Hồng Bàng và mương Nguyễn Sơn xả thẳng ra hồ, gây ô nhiễm trầm trọng.
“Trước đây, hồ không bị ô nhiễm, là nơi người dân đi tập thể dục, thư giãn, hóng mát. Nhưng hơn một năm nay, hồ nước bắt đầu chuyển màu, bốc mùi hôi thối, người dân đã gửi đơn lên nhiều cấp nhưng tình trạng này vẫn không được khắc phục. Chỉ sợ tình trạng ô nhiễm này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ”, một người dân sống gần hồ điều hoà Vinh Tân chia sẻ.
Đồng cảnh ngộ với cư dân khu đô thị Hadico Vinh Tân là người dân sống xung quanh hồ điều hòa xã Hưng Lộc. Được đầu tư xây dựng trên diện tích đất 53 ha, diện tích mặt nước 40 ha, đây là hồ điều hoà lớn nhất TP Vinh. Vì vậy, khi nguồn nước bắt đầu bị ô nhiễm, mùi hôi thối toả ra từ đây cũng vô cùng khủng khiếp, có thể ngửi thấy từ khoảng cách xa hàng trăm mét.
“Mùi hôi nặng nhất là vào mùa gió nam, không những người dân sống gần đó, mà những người ra hồ tập thể dục cũng kinh hoàng với việc ô nhiễm. Tình trạng ô nhiễm quá mức khiến cá trong hồ cũng không sống nổi”- một người dân cho biết.
 |
| Cá chết khắp mặt hồ, bốc mùi hôi tanh nồng nặc tại hồ điều hoà xã Hưng Lộc. Ảnh: Báo Nghệ An |
 |
Xác cá cùng vỏ chai nhựa nằm la liệt tại bậc thang dẫn xuống hồ. (Ảnh: Báo Nghệ An) |
Ngoài hai khu vực trên, hệ thống hồ điều hoà tại thành cổ Vinh cũng là một "nỗi ám ảnh" với người dân thành Vinh. Đây được coi là điểm ô nhiễm nghiêm trọng nhất nội thành thành phố. Hồ điều hoà thành Vinh nổi tiếng từ tháng 1/2019, sau sự kiện cá chết hàng loạt, phủ kín đặc con kênh dẫn vào hồ. Tuy nhiên, đến nay tình trạng ô nhiễm vẫn chưa được cải thiện.
 |
| Hồ điều hòa ô nhiễm nặng chảy qua cổng Thành Cổ Vinh. (Ảnh: VOV) |
 |
Cá chết hàng loạt, phủ kín đặc con kênh dẫn vào hồ điều hoà Thành cổ Vinh. (Ảnh: VOV) |
"Màu nước này như mực, bốc mùi hôi thối mà dân đây không chịu được. Ở đây chúng tôi chỉ đề xuất lên phường thôi, còn Phường đề xuất lên thành phố chứ, báo chí người ta cũng đã nói rồi”, ông Đồng, cư dân trú tại Khối 2, phường Cửa Nam, Quang Trung, Đội Cung, TP Vinh vừa bịt mũi, vừa chỉ tay ra hồ nói.
Một số nơi vẫn chưa có biện pháp khắc phục hiệu quả
Với trường hợp tại hồ điều hoà Vinh Tân, người dân cho rằng chính hệ thống nước thải từ mương Hồng Bàng và mương Nguyễn Sơn xả thẳng ra hồ là nguyên nhân chính. Thậm chí, họ còn “tố” Công ty Hạ tầng đô thị Vinh đã "góp phần" bơm nước thải từ Cửa Nam qua mương Hồng Bàng, khiến tình trạng ô nhiễm thêm trầm trọng.
Ông Nguyễn Văn Ngọc, Trưởng Phòng TNTM thuộc UBND thành phố Vinh xác nhận: "Việc ô nhiễm tại các hồ điều hòa là có. Lâu nay, để khắc phục một phần ô nhiễm, biện pháp nạo vét được đưa lên hàng đầu. Tiếp đó là các cửa phai, cửa xả phải được vận hành theo đúng quy trình. Riêng hồ điều hòa Vinh Tân do chủ đầu tư chưa bàn giao cho chính quyền nên chưa thể vận hành, xử lý."
 |
| Giếng tách nước thải của hệ thống mương Hồng Bàng và mương Hồng Sơn đổ về tại hồ điều hòa Vinh Tân. (Ảnh: Phụ nữ Việt Nam) |
Vào ngày 2/3 vừa qua, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành công văn số 1034/UBND-CN về việc xử lý thoát nước khu vực xung quanh hồ điều hòa Vinh Tân. Trong đó, UBND tỉnh đồng ý đấu nối trực tiếp hệ thống thoát nước dọc phía Đông đường Nguyễn Sơn vào hồ điều hòa Vinh Tân. Đồng thời, thống nhất việc Công ty cổ phần Đầu tư phát triển đô thị Haddico - Vinh Tân bàn giao hồ điều hòa Vinh Tân và một số hạng mục khác về cho UBND thành phố Vinh quản lý vận hành.
Tuy vậy, tại hồ điều hoà Hưng Lộc và hồ điều hoà Thành cổ Vinh, hiện vẫn chưa có thông tin mới nào cho thấy lãnh đạo ngành, địa phương đã chuẩn bị những phương án hiệu quả để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm.
 |
| Các ngành chức năng đang " đau đầu" với phương án xử lý ô nhiễm và bồi lấp tại hào thành cổ Vinh và kênh Bắc. (Ảnh: Báo Tài nguyên & Môi trường) |
Nhiều nguyên nhân được cơ quan chức năng đưa ra, như hiện tượng bồi lấp ở các con kênh gây cản trở dòng chảy, hệ thống xử lý nước thải chưa đạt yêu cầu, hay ý thức bảo vệ môi trường của người dân còn chưa cao... Nhưng hiện nay, các cơ quan chức năng vẫn đang đau đầu tìm ra giải pháp hữu hiệu để giải quyết những vấn đề này.
Tháng 9/2020, trong cuộc tiếp xúc cử tri của đoàn Đại biểu Quốc hội TP Vinh, ông Hồ Đức Phớc - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An đã đề nghị thành phố Vinh phải tiếp thu kiến nghị của cử tri, kiểm tra, xử lý khắc phục ô nhiễm môi trường, hệ thống xử lý nước thải, đảm bảo môi trường sống cho người dân.
 |
| Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc trả lời các kiến nghị của cử tri thành phố Vinh. Ảnh: Thanh Lê |
