Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Thể dục thể thao như một giải pháp đột phá, chuyển dịch từ tư duy "chữa bệnh" sang "chủ động bảo vệ và nâng cao sức khỏe," như chiếc chìa khóa vàng giúp nâng tầm thể lực và sức khỏe người Việt.
Đây chính là động lực mạnh mẽ để phong trào Thể dục thể thao phát triển sâu rộng, hướng tới mục tiêu xây dựng một quốc gia khỏe mạnh, năng động và bền vững.
Chiến lược lâu dài vì một Việt Nam khỏe mạnh
Mục tiêu xuyên suốt của Nghị quyết 72 là đặt người dân vào vị trí trung tâm. Sức khỏe được khẳng định là nền tảng của phát triển kinh tế-xã hội, là trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị và mỗi cá nhân.
Nghị quyết 72 đặt ra mục tiêu đến năm 2030, tăng chiều cao trung bình của trẻ em và thanh, thiếu niên từ 1-18 tuổi thêm tối thiểu 1,5cm; tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, trong đó số năm sống khỏe mạnh đạt tối thiểu 68 năm. Giảm gánh nặng bệnh tật và kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Tỷ lệ tiêm chủng các vắc-xin trong Chương trình tiêm chủng thiết yếu đạt trên 95%. Tỷ lệ người dân thường xuyên tham gia hoạt động thể chất tăng thêm 10%. Tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe như rượu, bia, thuốc lá và từ môi trường đất, nước, không khí... Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần, được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời, từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế.
Đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình. 100% trạm y tế cấp xã được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị y tế, nhân lực theo chức năng, nhiệm vụ; đến năm 2027 có ít nhất từ 4-5 bác sỹ.
Tăng tỷ lệ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm y tế cấp xã lên trên 20%. Đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số, đến năm 2030 đạt bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân; phát triển các loại hình bảo hiểm sức khỏe.
Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu có môi trường sống chất lượng tốt; các chỉ số sức khỏe của người dân, chỉ số bao phủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu ngang tầm các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Người dân có tuổi thọ trung bình đạt trên 80 tuổi, trong đó số năm sống khoẻ mạnh tăng lên trên 71 tuổi, tầm vóc, thể lực, chiều cao trung bình của thanh niên tương đương các quốc gia có cùng mức phát triển.
Hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, bền vững, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao và đa dạng của nhân dân.
Theo thống kê đến năm 2025 của Cục Thể dục thể thao Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), hơn 38% dân số thường xuyên tập luyện thể thao, trên 28% hộ gia đình đạt tiêu chuẩn "gia đình thể thao," là minh chứng cho sự đồng thuận và hưởng ứng tích cực từ xã hội.
Đây là nền tảng vững chắc để các phong trào như "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại," Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân… đi vào thực chất hơn.
Bên cạnh đó, việc Nghị quyết 72 thống nhất chọn ngày 7/4 hàng năm (Ngày Sức khỏe Thế giới) làm "Ngày Sức khỏe toàn dân" không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn là lời nhắc nhở thường trực về tầm quan trọng của việc rèn luyện thân thể, là chiến lược lâu dài để xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, nâng cao chất lượng tổng thể nguồn nhân lực.
Phát biểu tại Lễ phát động Ngày sức khỏe toàn dân năm 2026, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh: Ngày Sức khỏe toàn dân có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước chuyển trong tư duy và hành động chăm sóc sức khỏe theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị: từ chữa bệnh là chính sang chủ động phòng bệnh. Ngành y tế đang đối mặt nhiều thách thức như bệnh không lây nhiễm gia tăng, già hóa dân số, biến đổi khí hậu, nguy cơ dịch bệnh mới và vấn đề sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng.
Bộ trưởng Y tế khẳng định, phòng bệnh là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó người dân là chủ thể. Mỗi người cần chủ động bảo vệ sức khỏe bằng lối sống khoa học, dinh dưỡng hợp lý, bảo đảm an toàn thực phẩm, hạn chế rượu bia, thuốc lá, rèn luyện thể thao thường xuyên và giữ gìn môi trường sống xanh, sạch.
Giải pháp đột phá cho phong trào thể dục thể thao
Nghị quyết 72 không chỉ đưa ra định hướng mà còn mở ra những giải pháp thiết thực để "bình dân hóa" thể dục thể thao. Một trong những trọng tâm là quy hoạch và nâng cao hiệu quả các thiết chế văn hóa, thể thao công cộng. Khi không gian tập luyện từ công viên, nhà văn hóa đến sân bãi địa phương trở nên dễ tiếp cận, thói quen vận động sẽ dần trở thành một phần không thể thiếu trong nếp sống hàng ngày của mỗi người dân.
Không dừng lại ở thể thao phong trào, Nghị quyết 72 còn đặt yêu cầu cao về công tác giáo dục thể chất trong nhà trường. Việc lồng ghép nội dung dinh dưỡng và vận động vào chương trình học giúp thế hệ trẻ xây dựng nền tảng thể lực và tầm vóc từ sớm.
Sự phối hợp giữa ngành giáo dục và y tế, cùng với sự tư vấn chuyên môn từ các chuyên gia thể thao, đang tạo nên một quy trình tập luyện khoa học, an toàn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và thể trạng của người Việt.
Theo Tiến sỹ, bác sỹ Nguyễn Mạnh Thắng, Chủ tịch Hội Y học thể thao Việt Nam, Y học thể thao đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao thành tích bằng cách tối ưu hóa dinh dưỡng, phục hồi và theo dõi sức khỏe vận động viên; phòng ngừa chấn thương qua đánh giá rủi ro, huấn luyện đúng kỹ thuật và phục hồi kịp thời.
Đối với người dân, nó mang lại lợi ích như hướng dẫn tập luyện khoa học, giảm nguy cơ chấn thương, cải thiện sức khỏe tổng thể và khuyến khích hoạt động thể chất hàng ngày. Nghị quyết 72 ra đời sẽ giúp người dân nâng cao ý thức tập luyện thể dục thể thao, chủ động kết hợp dinh dưỡng và vận động để bảo vệ và rèn luyện sức khỏe bản thân.
Kỳ vọng về một tương lai thịnh vượng
Thực hiện Nghị quyết 72 chính là quá trình hiện thực hóa khát vọng "Dân cường thì nước thịnh." Trong tương lai gần, kỳ vọng lớn nhất là sự kết nối chặt chẽ giữa Y tế dự phòng và Thể dục thể thao.
Các mô hình như y học thể thao sẽ đóng vai trò tư vấn, giúp người dân tầm soát nguy cơ chấn thương và lựa chọn phương pháp vận động tối ưu. Điều này không chỉ giảm tải cho hệ thống y tế mà còn giúp mỗi gia đình tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Phong trào thể thao quần chúng rộng khắp cũng tạo ra cơ hội phát hiện tài năng cho các môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian được khôi phục và phát triển. Nhiều vận động viên trẻ đã được chọn lọc từ các giải đấu địa phương để tham gia các đội tuyển thành phố, tỉnh và quốc gia, góp phần nâng cao thành tích thể thao thành tích cao Việt Nam trên đấu trường quốc tế.
Nhà báo thể thao Nguyễn Việt Anh (Kênh VOV2, Đài Tiếng nói Việt Nam) chia sẻ: Cùng với những tác động tích cực, Nghị quyết 72 yêu cầu các cấp chính quyền quy hoạch, đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao công cộng.
Thực tế cho thấy, ngoài tổ chức các giải đấu thể thao chuyên nghiệp, nhiều địa phương đã đầu tư xây dựng sân thể thao, đường đi bộ, khu tập luyện dưỡng sinh tại công viên và nhà văn hóa xã.
Từ đó, các giải đấu phong trào, như bóng đá, cầu lông, bóng bàn, bóng chuyền hơi đến các bộ môn thể thao mới như pickleball, không chỉ tạo sân chơi lành mạnh giúp thanh thiếu niên tránh xa tệ nạn, mà còn thúc đẩy tinh thần đoàn kết, giảm bớt căng thẳng sau những giờ lao động, học tập.
Nghị quyết 72-NQ/TW thực sự là "cú hích" cần thiết để nâng tầm vị thế thể chất người Việt trên bản đồ quốc tế. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền và sự tự giác từ cộng đồng, phong trào thể dục thể thao sẽ tiếp tục lan tỏa, tạo nên làn sóng sống khỏe, sống năng động, đóng góp thiết thực vào sự phồn vinh chung của đất nước.
