Theo một phân tích mới nhất, London, San Francisco và Bắc Kinh nằm trong nhóm 19 thành phố trên thế giới đạt được mức "giảm thiểu đáng kể" về ô nhiễm không khí. Kể từ năm 2010, các đô thị này đã cắt giảm hơn 20% nồng độ của hai loại chất gây ô nhiễm đường hô hấp chính.
Báo cáo cho thấy, kết quả cải thiện chất lượng không khí đến từ các giải pháp như ưu tiên làn đường cho xe đạp, thúc đẩy xe điện và 'mạnh tay' với các phương tiện gây ô nhiễm.
Cụ thể, Bắc Kinh và Warsaw dẫn đầu về nỗ lực giảm nồng độ bụi mịn PM2.5 với mức giảm hơn 45%. Trong khi đó, Amsterdam và Rotterdam ghi nhận mức cải thiện NO2 đáng kể với mức giảm hơn 40%. San Francisco là thành phố duy nhất của Mỹ cắt giảm thành công cả hai loại chất ô nhiễm này ở mức trên 20%. Đáng chú ý, 9 trong số 19 thành phố dẫn đầu thuộc về Trung Quốc, và phần còn lại là các đô thị châu Âu.
Bà Cecilia Vaca Jones, Giám đốc điều hành của Breathe Cities, khẳng định: “Báo cáo cho thấy các thành phố hoàn toàn có thể làm được những điều từng bị coi là bất khả thi: cắt giảm 20 đến 45% lượng khí độc hại chỉ trong hơn một thập kỷ. Từ Warsaw đến Bangkok, chúng ta đang chứng minh rằng nhân loại đã có đủ năng lực để giải quyết cuộc khủng hoảng này ngay bây giờ”.
Việc đốt nhiên liệu hóa thạch giải phóng khí độc và bụi mịn được xem là những mối đe dọa hàng đầu đối với sức khỏe con người. Các hạt bụi siêu nhỏ có khả năng xâm nhập vào mạch máu, gây tổn thương các cơ quan từ não bộ đến cơ quan sinh dục. Trong khi đó, NO2 tàn phá đường hô hấp và là tác nhân gây mưa axit.
Trong một báo cáo được công bố gần đây, khảo sát chất lượng không khí tại các thành phố thuộc mạng lưới C40 và Breathe Cities cho thấy các biện pháp siết chặt, quyết liệt có thể mang lại những bước tiến đột phá trong vòng 15 năm.
Các đô thị kể trên đã triển khai hàng loạt các biện pháp thực tiễn. Chính phủ Trung Quốc yêu cầu chuyển đổi thần tốc từ xe động cơ đốt trong sang xe điện. Các nước châu Âu mở rộng hạ tầng xe đạp tại các đô thị có mật độ dân cư cao. London hiện áp đặt các lệnh hạn chế nghiêm ngặt đối với phương tiện gây ô nhiễm. Trong khi đó, thành phố Warsaw cũng quyết liệt loại bỏ việc sưởi ấm trong các hộ gia đình bằng than và gỗ.
Tiến sĩ Gary Fuller, chuyên gia tại Đại học Hoàng gia London, nhận định: “Ô nhiễm không khí thường bị coi là bài toán khó giải và thiếu sự ủng hộ về mặt chính trị. Tuy nhiên, kết quả này cho thấy những chính sách kiểm soát khí thải nghiêm ngặt có thể đạt được những tác động và thay đổi trực tiếp.”
Trong năm 2025, dữ liệu từ IQAir cho thấy hầu hết mọi quốc gia trên thế giới đều có chất lượng không khí thấp hơn mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), theo đó chỉ có 7 nước đạt tiêu chuẩn an toàn về nồng độ bụi mịn PM2.5.
Dù không có "ngưỡng an toàn" tuyệt đối cho bụi mịn, các bác sĩ ước tính hàng triệu sinh mạng có thể được cứu sống mỗi năm nếu tuân thủ các quy định hiện tại. Tiến sĩ Fuller nhấn mạnh thêm, ô nhiễm không khí có thể gây hệ lụy suốt vòng đời của một người: từ trẻ sơ sinh nhẹ cân, trẻ em hen suyễn đến ung thư, bệnh tim và mất trí nhớ ở người già. “Những căn bệnh này không chỉ là nỗi đau của các gia đình mà còn kìm hãm kinh tế và gây áp lực khổng lồ lên hệ thống y tế. Điều quan trọng nhất là tất cả đều có thể phòng ngừa được”, ông kết luận.
