Blue Umbrella Café (Tiệm cà phê Chiếc ô Xanh), cái tên gợi lên niềm hy vọng, hòa bình, sự bảo vệ và hỗ trợ, là một sáng kiến của Văn phòng UNESCO Costa Rica nhằm giúp các nhà báo tị nạn vượt qua những thách thức, khó khăn về sức khỏe tâm thần và xã hội.
Hàng tháng, các nhà báo tị nạn và gia đình mình có thể tới để kể về những câu chuyện và tâm tư của bản thân thông qua nghệ thuật và âm nhạc, chia sẻ với nhau một ly cà phê nóng, trong khi tạo nên một mạng lưới kết nối hỗ trợ lẫn nhau một cách ấm cúng và thoải mái.
 |
Những buổi cà phê có thể giúp họ thiết lập mối quan hệ bằng hữu, cũng như nhận hỗ trợ tâm lý nhóm từ các chuyên gia sức khỏe tâm thần, những nhà tâm lý học. |
Lorenzo*, một nhà báo tị nạn đã chia sẻ rằng Blue Umbrella Café là một nguồn hỗ trợ và an ủi dành cho các nhà báo tị nạn như anh. Với anh, việc phải chuyển đến tị nạn tại Costa Rica thực sự là một quyết định rất khó khăn. Anh nhớ lại: “Tôi chưa bao giờ nghĩ điều này sẽ xảy ra với mình. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng cuộc đời mình sẽ rạn nứt như năm 2018. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ phải rời xa gia đình… Và bỏ lại mẹ mình (ở lại quê nhà) là điều khó khăn nhất từng xảy ra với tôi. Tôi đã trải qua giai đoạn trầm cảm khi đến Costa Rica. Tôi đã nhốt mình suốt 3 tháng trong phòng và chỉ khóc. Tôi không biết phải làm gì… Nhưng với sức mạnh mà tôi nghĩ rằng mẹ đã truyền cho tôi, tôi đang dần trở lại tiếp tục sự nghiệp của mình, mặc dù tôi phải bắt đầu từ con số không."
Lorenzo tin rằng Blue Umbrella Café là một sáng kiến quan trọng, giúp củng cố tinh thần các nhà báo, để "chúng tôi không cảm thấy đơn độc". Khía cạnh cơ bản nhất của sáng kiến này là hỗ trợ các nhà báo tị nạn và gia đình trong việc bình ổn cảm xúc, cho họ một không gian để có thể cùng cười cùng khóc, ôm nhau và chia sẻ câu chuyện, kinh nghiệm của mình với những người cùng cảnh.
Josefina*, một nhà báo tị nạn khác, đã từng phải thu dọn hành lý và đến sân bay ngay sau khi nhận được cuộc gọi dọa giết. Cô coi Blue Umbrella Café là chốn có thể giúp các nhà báo tị nạn như mình thay đổi cuộc sống và vượt qua những ký ức đau buồn. "Tôi không thể quên được khoảnh khắc ấy. Tôi nhận được một cuộc gọi lúc 2 giờ sáng. Giọng nói ở đầu dây bên kia hằn học, đe dọa rằng tôi sẽ tìm thấy con trai mình với cái miệng đầy ruồi."
Với Josefina, buổi cà phê đầu tiên với Blue Umbrella chính là “một khoảnh khắc bình yên". Cô đã có thể ngừng dòng suy nghĩ tiêu cực tới ồ ạt trong đầu: "Sự kiện này làm thay 180 độ tâm trạng của tôi, mới tuần trước cả cuộc đời tôi chỉ toàn là những khó khăn”.
 |
Với tư cách là Cơ quan của Liên hợp quốc có nhiệm vụ thúc đẩy tự do báo chí và tự do ngôn luận, UNESCO có vai trò điều phối thực hiện Kế hoạch hành động của Liên hợp quốc về an toàn nhà báo và vấn đề về sự trừng phạt. Sáng kiến Blue Umbrella Café của UNESCO được đưa ra vào thứ Bảy ngày 13/11 với sự hỗ trợ của Chính phủ Costa Rica trong khuôn khổ Ngày Quốc tế chấm dứt quyền miễn trừ đối với tội ác chống lại các nhà báo 2/11.
Blue Umbrella Café là một trong số các sáng kiến của Văn phòng UNESCO Costa Rica tập trung vào việc cải thiện cuộc sống của các nhà báo ở Costa Rica, những người bị buộc phải rời khỏi đất nước của mình do bị trừng phạt, tấn công trực tiếp và trên mạng, phải chịu áp lực từ những hành động cực đoan hòng bịt miệng và bóp nghẹt quyền tự do báo chí của họ.
* Tên đã được thay đổi để bảo vệ danh tính của các nhà báo.
