Phát hiện được đánh giá là một trong những bằng chứng hiếm hoi còn sót lại về cuộc tàn phá Jerusalem dưới thời Đền thờ Thứ nhất vào năm 586 trước Công nguyên.
Những thanh dầm được tìm thấy trong quá trình khai quật tại khu bãi đỗ xe Givati, do Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) phối hợp với Đại học Tel Aviv thực hiện trong khuôn viên Công viên Quốc gia Tường thành Jerusalem. Theo các nhà khảo cổ, đây là phần mái che của một sân trong thuộc một công trình xây dựng từ thời Đền thờ Thứ nhất.
Bà Efrat Bocher, đồng Giám đốc cuộc khai quật, cho biết các thanh dầm đã sụp xuống nền nhà khi tòa nhà bị thiêu rụi trong trận hỏa hoạn dữ dội xảy ra trong cuộc chinh phạt Jerusalem của Đế quốc Babylon. Điều đặc biệt là lớp vữa trát tường của công trình đã bị sức nóng làm nóng chảy, phủ kín các thanh gỗ cháy, tạo thành một lớp bảo vệ tự nhiên giúp chúng được bảo tồn gần như nguyên vẹn suốt khoảng 26 thế kỷ.
Theo Tiến sĩ Johanna Regev thuộc Cơ quan Cổ vật Israel, việc phát hiện những khúc gỗ lớn với số lượng vòng sinh trưởng dày đặc là rất hiếm tại Israel. Các vòng sinh trưởng này mang lại giá trị khoa học đặc biệt, cho phép các nhà nghiên cứu xác định niên đại với độ chính xác cao hơn nhiều so với trước đây.
Bà Regev cho biết: "Nếu trước đây chúng tôi chỉ có thể xác định niên đại của hiện vật trong khoảng sai số hàng trăm năm thì với các mẫu gỗ này, phạm vi có thể được thu hẹp xuống chỉ còn khoảng 10 năm". Điều này được kỳ vọng sẽ giúp làm sáng tỏ hơn diễn biến lịch sử của Jerusalem trong giai đoạn cuối của Vương quốc Judah trước khi thành phố bị Babylon phá hủy.
Các nhà khảo cổ cũng đưa ra giả thuyết rằng những cư dân Do Thái trở về Jerusalem sau thời kỳ lưu đày ở Babylon có thể đã cố ý giữ lại các tàn tích thay vì dọn sạch hoàn toàn để lưu giữ ký ức về thảm họa từng xảy ra.
Tiến sĩ Yiftah Shalev, đồng Giám đốc cuộc khai quật cùng Giáo sư Yuval Gadot của Đại học Tel Aviv, cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho khái niệm "cảnh quan ký ức" - việc con người chủ động bảo tồn những dấu tích lịch sử nhằm lưu giữ ký ức tập thể về một biến cố quan trọng. Theo ông, thay vì xóa bỏ hoàn toàn đống đổ nát, cư dân thời đó đã xây dựng lớp kiến trúc mới ngay phía trên các tàn tích cũ, biến chúng thành chứng tích cho sự hủy diệt của Jerusalem.
Phát hiện được công bố ngay trước dịp Tisha B'Av - ngày lễ tưởng niệm việc Đền thờ Thứ nhất và Đền thờ Thứ hai của người Do Thái bị phá hủy. Bà Bocher cho rằng những thanh dầm cháy khiến các nhà khảo cổ có cảm giác như đang chứng kiến chính khoảnh khắc thành phố bị thiêu rụi cách đây hơn hai thiên niên kỷ.
Bộ trưởng Di sản Israel Amichai Eliyahu nhận định phát hiện mới tiếp tục cung cấp những bằng chứng khảo cổ hữu hình về lịch sử lâu đời của Jerusalem. Theo ông, các thanh dầm cháy là lời nhắc nhở mạnh mẽ về sự hiện diện của người Do Thái tại Jerusalem từ khoảng 2.600 năm trước, đồng thời khẳng định mối liên hệ giữa người Do Thái với thành phố này không chỉ dựa trên tín ngưỡng mà còn được củng cố bởi lịch sử, khảo cổ học và ký ức tập thể.
