Ngày 22/10, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức Diễn đàn “Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới”, với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế và lãnh đạo doanh nghiệp.
Theo ban tổ chức, năm 2026, kinh tế thế giới đối mặt với cạnh tranh địa chính trị, biến động chuỗi cung ứng, áp lực công nghệ và các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Trong khi đó, Việt Nam ghi nhận tăng trưởng GDP quý III/2026 ước đạt 9,95%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%. Kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 888 tỷ USD, thu ngân sách nhà nước vượt 2 triệu tỷ đồng, tăng hơn 14% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn đối mặt nhiều thách thức. Tính đến tháng 8/2026, trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa khoảng 375 tỷ USD, khối doanh nghiệp FDI đóng góp 80,1%, còn khu vực kinh tế trong nước chiếm 19,9%. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn tập trung vào các khâu gia công, lắp ráp có giá trị gia tăng thấp, trong khi một bộ phận phải tạm ngừng hoạt động hoặc giải thể.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, nhấn mạnh doanh nghiệp không thể chỉ tập trung duy trì hoạt động như trước mà cần chủ động tái cấu trúc, nâng cao năng lực thích ứng và xây dựng mô hình phát triển có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động.
Theo ông, quá trình này cần tập trung vào ba trụ cột. Thứ nhất, tái cấu trúc chiến lược và mô hình kinh doanh, rà soát danh mục sản phẩm, loại bỏ những bộ phận kém hiệu quả và xác định vị trí phù hợp trong chuỗi giá trị toàn cầu nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa.
Thứ hai, nâng cao năng lực quản trị và tài chính, kiểm soát dòng tiền, minh bạch hoạt động và cải thiện khả năng tiếp cận vốn. Các ngân hàng cần đổi mới phương thức đánh giá doanh nghiệp, không chỉ dựa vào tài sản thế chấp mà còn xem xét chất lượng quản trị, dòng tiền và triển vọng ngành. Trong đó, nâng cao năng lực quản trị tài chính và tín nhiệm được xem là yếu tố quan trọng để khơi thông nguồn vốn, bao gồm tín dụng ưu đãi.
Thứ ba, tái cấu trúc công nghệ và nguồn nhân lực. Chuyển đổi số cần gắn với đổi mới phương thức quản trị, tối ưu hóa vận hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Đồng thời, doanh nghiệp cần phát triển đội ngũ có năng lực quản trị rủi ro, hiểu biết thị trường quốc tế và tư duy dữ liệu.
Tại phiên hai với chủ đề “Không gian phát triển và kết nối doanh nghiệp”, các diễn giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI và các tập đoàn lớn. Sự kết nối này không chỉ tạo điều kiện chia sẻ công nghệ, dữ liệu và nhân lực mà còn giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG.
Các đại diện địa phương, hiệp hội cũng đưa ra kiến nghị nhằm phát triển khu vực kinh tế tư nhân và tháo gỡ khó khăn cho các ngành trọng điểm.
Theo VCCI, bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, cải cách thể chế và xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo là điều kiện quan trọng để quá trình tái cấu trúc đạt hiệu quả. Những vướng mắc về thủ tục và quy định chồng chéo cần được tháo gỡ nhằm giảm chi phí tuân thủ, tạo động lực đổi mới.
Từ gần 900 phản ánh của doanh nghiệp trong tháng 7/2026, VCCI đã tổng hợp thành 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực để báo cáo Chính phủ, trong đó nhiều vấn đề đã được giải quyết.
VCCI khẳng định sẽ tiếp tục làm cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
