Thực hiện quyết định thanh tra của Cục Đường sắt Việt Nam (ĐSVN), từ 22/7 – 29/8/2024, Đoàn Thanh tra Cục đường sắt Việt Nam đã thực hiện thanh tra tại Trung tâm Điều hành vận tải đường sắt và Công ty Cổ phần vận tải đường sắt Hà Nội.
Kết quả thanh tra cho biết, các đơn vị được thanh tra trên cơ bản đảm bảo được đội ngũ nhân sự, công tác điều hành, tổ chức chạy tàu. Tuy nhiên, về trang thiết bị phục vụ hành khách, thiết bị an toàn trên phương tiện đường sắt vẫn còn nhiều thiếu sót, bất cập.
Cụ thể, tại Công ty Cổ phần vận tải Đường sắt Hà Nội (Haraco), theo báo cáo của công ty, hiện nay các công trình, thiết bị phục vụ vận tải như diện tích kho, bãi hàng, chiều đàng đường xết dỡ tại các trọng điểm hàng hóa (Đồng Đăng, Lào Cai, Yên Viên…) còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu vận tải, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng phục vụ khác hàng khi sử dụng phương tiện vận tải đường sắt.
Công ty hiện tại đang quản lý, khai thác 3.024 toa xe, 5 cẩu chuyên dùng và 2 đầu máy được bàn giao từ Tổng Công ty ĐSVN. Trong đó, có 31 toa xe chưa đăng ký.
Trong đó 2 đầu máy đến nay chưa được đăng lý, đăng kiểm do không đủ điều kiện. 1 đầu máy bàn giao từ năm 2004 đang dồn dịch trong nhà máy ở Yên Viên, 1 đầu máy được bàn giao năm 2015 đang dồn dịch trong Phân xưởng toa xe Vinh (theo báo cáo đầu máy này đã hỏng từ lâu, dừng vận dụng).
Trong 3 năm vừa qua, Công ty không đóng mới toa xe nào, thanh lý 133 toa xe (năm 2023: 59 toa, 6 tháng đầu năm 2024: 74 toa); hóan cải 4 toa xe (năm 2023 hoán cải 1 toa xe, 6 tháng đầu năm 2024 hoán cải 3 toa xe phát điện thành toa xe trưởng tàu, đang làm thủ tục cấp giấy chứng nhận).
Tất cả phương tiện giao thông đường sắt mà công ty khai thác, quản lý còn niên hạn sử dụng theo quy định tại Nghị định số 91/2023/NĐ-Cp.
Tuy nhiên, Thanh tra ĐSVN phát hiện có toa xe N 53144 sản xất năm 2006, đăng kiểm ngày 7/3/2024 chưa có giấy chứng nhận đăng ký theo quy định, nhưng vấn được công ty khai thác, vận dụng trên dường sắt.
Về công tác đăng kiểm, số lượng phương tiện của công ty được Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp giấy chứng nhận là 2.129 toa xe (1.721 toa hàng, 408 toa khách) đang vận dụng. 895 tòa xe (815 toa hàng và 80 toa khách) có giấy chứng chứng nhận chất lượng, an toàn, kỹ thuật và bảo vệ môi trường hết hiệu lực, đa số các toa xe này đang trong quá trình sửa chữa, chờ sữa chữa, chờ thanh lý…
Qua kiểm tra hồ sơ đăng kiểm, Đoàn thanh tra cũng đã phát hiện 6 toa xe có bình chứa không khí nén (thùng gió phụ toa xe) đã hết hạn kiểm định nhưng vẫn được sử dụng, dù theo quy định, cả 6 toa xe trên không được sử dụng nếu chưa được kiểm định.
Đồng thời, trong quá trình khám chữa, các trạm khám chữa toa xe Vinh, Đồng Hới cũng không phát hiện hạn kiểm định của các thùng gió phụ trên 2 toa xe…
Ngoài ra, đoàn thanh tra còn phát hiện các trường hợp khám sức khỏe chưa tuân thủ đúng yêu cầu, có trường hợp cán bộ được đánh giá không đủ sức khỏe nhưng vẫn đảm nhiệm chức vụ. Đoàn Thanh tra đã yêu cầu Trung tâm điều hành vận tải và Haraco khi thực hiện ký hợp đồng với các cơ sở y tế khám sức khỏe cho nhân viên phải tuân thủ theo quy định…
Năm 2022, Công ty Cổ phần vận tải Đường sắt Hà Nội đã vận tải dược hơn 3,7 triệu tấn hàng hóa, thu hơn 1.254 tỷ đồng; và hơn 2,4 triệu lượt khác, thu hơn 711 tỷ đồng.
Năm 2023 vận tải hơn 3,1 triệu tấn hàng hóa, thu hơn 1.000 tỷ đồng; và hơn 3,5 triệu lượt khách, thu gần 1.100 tỷ đồng.
6 tháng đầu năm 2024 vận tải được hơn 1,7 triệu tấn hàng hóa, thu hơn 542 tỷ đồng; và hơn 2,1 triệu lượt khách, thu hơn 768 tỷ đồng.
