Thiên thạch niên đại hơn 4,1 tỷ năm tại sa mạc Sahara hé lộ lịch sử hành tinh Đỏ

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Một thiên thạch có nguồn gốc từ Sao Hỏa, được phát hiện tại khu vực sa mạc Sahara thuộc lãnh thổ Mali năm 2022, được xác định hình thành cách đây hơn 4,1 tỷ năm, trở thành một trong những mẫu thiên thạch cổ nhất có nguồn gốc từ hành tinh Đỏ từng được tìm thấy trên Trái Đất. Phát hiện này mở ra thêm những manh mối quan trọng về lịch sử hình thành lớp vỏ, hoạt động địa chất và sự hiện diện của nước trên Sao Hỏa thời kỳ sơ khai.
Thiên thạch niên đại hơn 4,1 tỷ năm tại sa mạc Sahara hé lộ lịch sử hành tinh Đỏ

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), mẫu thiên thạch có tên Teghaza 001, nặng khoảng 800 gram, được đặt theo tên vùng đồng muối Teghaza, nơi phát hiện mẫu vật. Kết quả nghiên cứu do các nhà khoa học được NASA tài trợ thực hiện đã được công bố ngày 29/10 trên tạp chí khoa học Science.

Teghaza 001 nằm trong số khoảng 435 thiên thạch có nguồn gốc từ Sao Hỏa được biết đến trên Trái Đất và thuộc nhóm 3 mẫu cổ nhất. Điểm đặc biệt của mẫu vật này là sự kết hợp các khoáng chất có nguồn gốc từ hoạt động magma, giúp các nhà khoa học tìm hiểu quá trình lớp vỏ Sao Hỏa hình thành khi magma nguội đi, sau đó chịu tác động của nước dưới lòng đất.

Ban đầu, các nhà nghiên cứu tại Đại học New Mexico (Mỹ) xác định nguồn gốc Sao Hỏa của thiên thạch thông qua phân tích đồng vị oxy. Tuy nhiên, những cấu trúc và thành phần khoáng chất bất thường đã thúc đẩy nhóm nghiên cứu tiến hành khảo sát sâu hơn. Các nhà khoa học sau đó phát hiện những tinh thể zircon có khả năng lưu giữ dấu vết về quá trình hình thành và tuổi địa chất của đá.

Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp định tuổi rubidi-stronti tại chỗ, phân tích từng hạt khoáng chất bằng một mảnh mẫu vật nhỏ hơn móng tay. Kỹ thuật này cho phép xác định tuổi với độ chính xác cao mà vẫn bảo tồn phần lớn mẫu thiên thạch quý hiếm để phục vụ những nghiên cứu tiếp theo.

Kết quả cho thấy đá đã chịu tác động của nước trên Sao Hỏa vào khoảng 4,1 tỷ năm trước, đồng nghĩa với việc vật chất cấu thành mẫu thiên thạch hình thành sớm hơn thời điểm đó. Thành phần đồng vị oxy, cấu trúc và đặc điểm hóa học của mẫu vật cũng cung cấp bằng chứng về chu trình nước tương đối năng động trên Sao Hỏa thời kỳ đầu.

Theo các nhà khoa học, những nghiên cứu tiếp theo đối với Teghaza 001 có thể giúp làm sáng tỏ cách nước tương tác với đá, cũng như quá trình biến đổi địa chất và khí hậu của Sao Hỏa trong giai đoạn đầu lịch sử hành tinh này. Phát hiện cũng bổ sung bằng chứng cho giả thuyết Sao Hỏa từng có môi trường ấm và ẩm ướt hơn hiện nay, dù chưa đủ cơ sở để khẳng định từng tồn tại sự sống trên hành tinh này.

Trưng bày thu hút sự quan tâm của người yêu mỹ thuật - Ảnh: Minh Khang
Tác phẩm của các danh họa mỹ thuật Đông Dương và Gia Định đến với công chúng
(Ngày Nay) -Người yêu thích mỹ thuật Đông Dương và mỹ thuật Gia Định đã có thể thường xuyên ngắm những Hải quỳ của họa sĩ Lê Phổ, Phụ nữ Bắc vấn tóc trần của Vũ Cao Đàm, Tuồng đời của Bùi Xuân Phái, Thiên thai của Phạm Tăng… tại nơi trưng bày tầng 3, Nhà 1 Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM (97A Phó Đức Chính, phường Bến Thành).
Rực rỡ trang phục phụ nữ Hà Nhì mùa Tết Hồ Sự Chà
Rực rỡ trang phục phụ nữ Hà Nhì mùa Tết Hồ Sự Chà
(Ngày Nay) - Giữa những nếp nhà trình tường còn mờ sương, những đường thêu đỏ, vàng, xanh nổi lên trên nền áo chàm của phụ nữ Hà Nhì. Ở Mù Cả, các bà, các mẹ sửa soạn xà cạp, dây lưng bằng những mũi thêu cuối cùng. Ở Thu Lũm, những tà váy chàm lay động theo nhịp vòng xòe trong ngày Tết Hồ Sự Chà.
Viettel đặt ra lộ trình tới năm 2030 đưa toàn bộ mạng lưới đạt mức tự trị Cấp độ 4 và tiến tới Cấp độ 5 ở những lĩnh vực phù hợp.
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cao nhất thế giới
(Ngày Nay) - Ngày 19/11, tại Innovate Asia 2026 diễn ra ở Bangkok (Thái Lan), Hiệp hội viễn thông quốc tế (TM Forum) chính thức vinh danh Viettel là nhà mạng đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận Mạng tự trị Cấp độ 4, mức cao nhất được cấp trên thế giới hiện nay. Kết quả được xác lập bằng các giải pháp do đội ngũ kỹ sư Viettel tự nghiên cứu, phát triển và đang vận hành thương mại, đưa Viettel vào nhóm nhà mạng dẫn đầu toàn cầu về năng lực mạng tự trị.
Trung tâm Hội nghị APEC
Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027: Phú Quốc chuẩn bị ra sao cho sự kiện lớn bậc nhất hành tinh?
(Ngày Nay) - Ngày 19/11, tại Thâm Quyến (Trung Quốc), Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027. Tại Phú Quốc (An Giang), nơi diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, 21 dự án với tổng vốn sơ bộ hơn 137.000 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ, trong đó Sun Group là nhà đầu tư chủ lực của chuỗi công trình từ sân bay, giao thông đến hội nghị và lưu trú.
Lũ lụt hoành hành tại Nam Mỹ do tác động từ El Nino
Lũ lụt hoành hành tại Nam Mỹ do tác động từ El Nino
(Ngày Nay) - Mưa lớn kéo dài do hiện tượng khí hậu El Nino cường độ mạnh đang gây lũ lụt nghiêm trọng tại nhiều quốc gia Nam Mỹ, khiến ít nhất 14 người thiệt mạng ở Ecuador và buộc hàng nghìn người tại Argentina, Paraguay và Brazil phải rời bỏ nhà cửa, trong khi đỉnh lũ và mùa mưa cao điểm vẫn còn ở phía trước.