Venice chật vật chống nước biển dâng và quá tải du lịch để bảo tồn bản sắc

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Thành phố Venice (Italy) đang đối mặt với hai sức ép ngày càng lớn: nước biển dâng đe dọa những công trình lịch sử hàng trăm năm tuổi, trong khi lượng khách du lịch đông đảo gây áp lực lên hạ tầng và đời sống người dân. Bài toán đặt ra là làm thế nào để bảo vệ thành phố trước biến đổi khí hậu mà vẫn giữ được bản sắc vốn có.
Venice chật vật chống nước biển dâng và quá tải du lịch để bảo tồn bản sắc

Trong nhiều thế kỷ, Venice, thành phố nằm ở đông bắc Italy, đã quen với nhịp lên xuống của thủy triều. Tuy nhiên, tình trạng nước biển dâng do biến đổi khí hậu đang khiến tương lai của đô thị nổi tiếng với những dòng kênh và công trình kiến trúc cổ trở nên khó đoán định.

Không chỉ đối mặt với nguy cơ ngập lụt, Venice còn phải giải quyết một vấn đề khác: du lịch đại chúng. Mỗi năm, hàng triệu lượt khách đổ về thành phố được UNESCO công nhận là Di sản thế giới này, mang lại nguồn thu quan trọng nhưng đồng thời tạo sức ép ngày càng lớn lên hệ thống hạ tầng và cuộc sống của cư dân địa phương.

Tìm cách kéo dài thời gian trước nguy cơ nước biển dâng

Biện pháp phòng chống ngập lụt chủ yếu của Venice hiện nay là hệ thống MOSE (Modulo Sperimentale Elettromeccanico). Đây là tổ hợp các đê chắn sóng di động quy mô lớn, có khả năng nâng lên để tạm thời ngăn cách đầm phá Venice với biển Adriatic khi thủy triều dâng cao bất thường. Hệ thống được thiết kế nhằm bảo vệ thành phố có địa hình thấp trước nguy cơ ngập lụt, đồng thời tạo thêm thời gian để chính quyền nghiên cứu những giải pháp lâu dài.

Theo Alvise Papa, người đứng đầu Trung tâm Dự báo và Cảnh báo Thủy triều Venice - đơn vị theo dõi mực nước và cảnh báo nguy cơ ngập lụt, việc vận hành hệ thống đê chắn sóng giúp thành phố có thêm khoảng 50-70 năm để tính toán phương án bảo vệ lâu dài.

Các nhà khoa học và giới nghiên cứu đã xem xét nhiều giải pháp khác nhau cho tương lai Venice. Trong đó có phương án xây dựng hệ thống đê bao quanh thành phố, lắp đặt thêm các rào chắn ngăn nước hoặc thậm chí di dời cư dân đến những khu vực có địa hình cao hơn. Tuy nhiên, khả năng duy trì hiệu quả của các công trình phòng chống ngập hiện tại vẫn là dấu hỏi lớn, nhất là khi mực nước biển tiếp tục tăng.

Robert Nicholls, giáo sư về thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đại học East Anglia (Anh), cho rằng không nơi nào có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ thiên tai. Dù vậy, rủi ro vẫn có thể được kiểm soát nếu có những biện pháp phù hợp. Theo ông, thách thức lớn nhất nằm ở tương lai xa hơn, khi nước biển tiếp tục dâng và chính những công trình phòng thủ hiện nay cũng có thể bị đe dọa.

Venice không phải thành phố duy nhất ở châu Âu đối mặt với nguy cơ này. Rotterdam và Amsterdam (Hà Lan), Hamburg (Đức) cùng nhiều đô thị ven biển có địa hình thấp cũng đang phải tìm cách thích ứng với tình trạng nước biển dâng và ngập lụt.

Để ứng phó, Venice đang chia sẻ kinh nghiệm với các thành phố có điều kiện tương đồng, trong đó có nhiều địa phương tại châu Á. Alvise Papa cho biết Venice đã xây dựng quan hệ hợp tác với một số thành phố và chính quyền địa phương của Nhật Bản. Những khu vực này cũng chịu tác động từ bão, nước biển dâng và nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan khác. Theo ông, việc trao đổi kiến thức và kinh nghiệm giữa các thành phố đóng vai trò quan trọng, bởi những thách thức về môi trường trong thời gian tới sẽ ngày càng phức tạp.

Du lịch mang lại nguồn thu nhưng gây áp lực lên cư dân

Bên cạnh biến đổi khí hậu, du lịch quá tải đang trở thành vấn đề lớn đối với Venice. Du lịch là một trong những trụ cột kinh tế của thành phố, tạo việc làm và thu nhập cho các khách sạn, nhà hàng, dịch vụ taxi đường thủy và những người chèo thuyền gondola đưa khách tham quan các kênh đào.

Tại Venice, hệ thống kênh rạch đóng vai trò như những tuyến đường giao thông. Thuyền không chỉ chở khách du lịch mà còn phục vụ xe cấp cứu đường thủy, taxi và hoạt động vận chuyển hàng hóa đến các khách sạn, nhà hàng.

Tuy nhiên, hoạt động đi lại liên tục của các loại thuyền tạo ra sóng, tác động đến nền móng và những công trình kiến trúc có tuổi đời hàng trăm năm. Đây là vấn đề đáng lo ngại đối với một thành phố vốn đã phải chống chọi với tình trạng ngập lụt và sự xuống cấp của các công trình lịch sử.

Lượng khách tăng mạnh cũng khiến giá nhà ở và nhu cầu thuê nhà ngắn hạn leo thang. Nhiều căn hộ được chuyển đổi thành nơi lưu trú phục vụ khách du lịch, khiến người dân địa phương ngày càng khó tìm được chỗ ở phù hợp để tiếp tục sinh sống tại thành phố.

Một sinh viên sống ở Venice bày tỏ lo ngại thành phố đang dần trở thành một lớp vỏ rỗng, đánh mất những giá trị cốt lõi. Theo người này, Venice ngày càng giống một sản phẩm được đóng gói hoàn chỉnh để bán cho khách du lịch hơn là một đô thị có đời sống cộng đồng thực sự. Một nữ cư dân khác cho biết tình trạng đông đúc khiến những hoạt động thường ngày trở nên khó khăn. Việc đi mua bánh mì, mua thực phẩm hay sử dụng phương tiện giao thông công cộng đều bị ảnh hưởng bởi dòng người đông đúc trên các tuyến phố.

Dù vậy, không phải người dân nào cũng nhìn nhận du lịch theo hướng tiêu cực. Một số cư dân cho rằng đây vẫn là nguồn thu thiết yếu, tạo công ăn việc làm cho hàng loạt ngành nghề như nhà hàng, khách sạn, dịch vụ gondola, taxi và vận tải. Về thị trường khách quốc tế, du khách Mỹ và châu Âu vẫn là nhóm chủ lực của ngành du lịch Venice. Tuy nhiên, lượng khách từ châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, đang tăng nhanh.

Daniele Minotto, Phó giám đốc Hiệp hội Khách sạn Venice, cho biết Trung Quốc đã vươn từ một trong những thị trường khách nhỏ trở thành thị trường lớn thứ sáu của thành phố. Sự tăng trưởng này một phần đến từ việc mở thêm các đường bay thẳng kết nối Venice với những thành phố lớn của Trung Quốc như Thượng Hải và Bắc Kinh.

Thu phí khách tham quan để giảm áp lực cho thành phố

Trước sức ép từ du lịch đại chúng, chính quyền Venice bắt đầu triển khai chương trình thu phí khách tham quan trong ngày từ năm 2024. Mục tiêu là kiểm soát lượng khách, giảm tình trạng quá tải và tạo thêm nguồn kinh phí phục vụ công tác bảo tồn thành phố. Theo chính quyền địa phương, khoản thu này được sử dụng để hỗ trợ duy tu, bảo dưỡng các công trình và hạ tầng lịch sử. Chi phí bảo trì thành phố mỗi năm ước tính vượt 100 triệu USD.

Chính sách thu phí tiếp tục được mở rộng. Trong năm 2026, Venice áp dụng phí vào 60 ngày được lựa chọn trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 7, tăng so với 54 ngày của năm 2025. Du khách đến tham quan trong ngày nếu thanh toán trước ít nhất 4 ngày sẽ phải trả 5 euro (khoảng 5,8 USD). Những người đăng ký sát ngày tham quan phải trả 10 euro.

Tuy nhiên, mức phí hiện tại vẫn bị đánh giá là chưa đủ sức hạn chế lượng khách. Tháng 9 vừa qua, Michele Zuin, ủy viên phụ trách ngân sách của thành phố, cho rằng khoản thu này còn quá thấp để tạo ra tác động đáng kể đối với quyết định của du khách. Chính quyền Venice đang cân nhắc nâng mức phí lên tối đa 30 euro. Tuy nhiên, mọi điều chỉnh đều cần được thảo luận và thống nhất với Chính phủ Italy trước khi triển khai.

Cuộc chiến bảo vệ Venice vì thế không chỉ là câu chuyện xây dựng những công trình ngăn nước biển hay kiểm soát lượng khách tham quan. Thành phố còn phải tìm cách duy trì một môi trường sống thực sự cho cư dân, bảo vệ các di sản kiến trúc và giữ gìn những giá trị văn hóa đã làm nên sức hấp dẫn riêng.

Thách thức lớn nhất của Venice là tìm được sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo tồn di sản và thích ứng với biến đổi khí hậu. Bởi nếu chỉ còn là điểm đến phục vụ du khách mà thiếu vắng đời sống cộng đồng, thành phố có thể giữ được vẻ đẹp bên ngoài nhưng dần đánh mất chính bản sắc đã làm nên tên tuổi của mình.

Trưng bày thu hút sự quan tâm của người yêu mỹ thuật - Ảnh: Minh Khang
Tác phẩm của các danh họa mỹ thuật Đông Dương và Gia Định đến với công chúng
(Ngày Nay) -Người yêu thích mỹ thuật Đông Dương và mỹ thuật Gia Định đã có thể thường xuyên ngắm những Hải quỳ của họa sĩ Lê Phổ, Phụ nữ Bắc vấn tóc trần của Vũ Cao Đàm, Tuồng đời của Bùi Xuân Phái, Thiên thai của Phạm Tăng… tại nơi trưng bày tầng 3, Nhà 1 Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM (97A Phó Đức Chính, phường Bến Thành).
Rực rỡ trang phục phụ nữ Hà Nhì mùa Tết Hồ Sự Chà
Rực rỡ trang phục phụ nữ Hà Nhì mùa Tết Hồ Sự Chà
(Ngày Nay) - Giữa những nếp nhà trình tường còn mờ sương, những đường thêu đỏ, vàng, xanh nổi lên trên nền áo chàm của phụ nữ Hà Nhì. Ở Mù Cả, các bà, các mẹ sửa soạn xà cạp, dây lưng bằng những mũi thêu cuối cùng. Ở Thu Lũm, những tà váy chàm lay động theo nhịp vòng xòe trong ngày Tết Hồ Sự Chà.
Viettel đặt ra lộ trình tới năm 2030 đưa toàn bộ mạng lưới đạt mức tự trị Cấp độ 4 và tiến tới Cấp độ 5 ở những lĩnh vực phù hợp.
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cao nhất thế giới
(Ngày Nay) - Ngày 19/11, tại Innovate Asia 2026 diễn ra ở Bangkok (Thái Lan), Hiệp hội viễn thông quốc tế (TM Forum) chính thức vinh danh Viettel là nhà mạng đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận Mạng tự trị Cấp độ 4, mức cao nhất được cấp trên thế giới hiện nay. Kết quả được xác lập bằng các giải pháp do đội ngũ kỹ sư Viettel tự nghiên cứu, phát triển và đang vận hành thương mại, đưa Viettel vào nhóm nhà mạng dẫn đầu toàn cầu về năng lực mạng tự trị.
Trung tâm Hội nghị APEC
Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027: Phú Quốc chuẩn bị ra sao cho sự kiện lớn bậc nhất hành tinh?
(Ngày Nay) - Ngày 19/11, tại Thâm Quyến (Trung Quốc), Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027. Tại Phú Quốc (An Giang), nơi diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, 21 dự án với tổng vốn sơ bộ hơn 137.000 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ, trong đó Sun Group là nhà đầu tư chủ lực của chuỗi công trình từ sân bay, giao thông đến hội nghị và lưu trú.
Lũ lụt hoành hành tại Nam Mỹ do tác động từ El Nino
Lũ lụt hoành hành tại Nam Mỹ do tác động từ El Nino
(Ngày Nay) - Mưa lớn kéo dài do hiện tượng khí hậu El Nino cường độ mạnh đang gây lũ lụt nghiêm trọng tại nhiều quốc gia Nam Mỹ, khiến ít nhất 14 người thiệt mạng ở Ecuador và buộc hàng nghìn người tại Argentina, Paraguay và Brazil phải rời bỏ nhà cửa, trong khi đỉnh lũ và mùa mưa cao điểm vẫn còn ở phía trước.