Theo Đại tá Phan Đình Mừng, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175, đây là ca đại phẫu mở ngực đầu tiên thực hiện ngay tại Bệnh xá đảo Trường Sa, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về gây mê, truyền máu, hồi sức trong điều kiện xa đất liền, thiếu thốn trang thiết bị. Thành công của ca mổ thể hiện sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bộ Quốc phòng, Binh đoàn 18 và Bệnh viện Quân y 175, chứng minh năng lực y học hàng không quân sự Việt Nam đã tiệm cận trình độ quốc tế, đồng thời củng cố niềm tin của bộ đội và ngư dân nơi đảo xa vào sự hiện diện của lực lượng quân, dân y.
Khoảng 14 giờ ngày 8/11, bệnh nhân là anh H.N.K. (35 tuổi, quê Đà Nẵng), công nhân Công ty TCDG, trong lúc lặn sâu khoảng 11 m tại khu vực Trường Sa bất ngờ xuất hiện đau ngực trái, khó thở dữ dội. Bệnh nhân được đưa vào bệnh xá đảo Trường Sa Lớn trong tình trạng tỉnh, mạch nhanh, huyết áp tụt. Kết quả X-quang cho thấy, tràn khí và tràn máu khoang màng phổi trái lượng nhiều.
Sau khi phẫu thuật dẫn lưu màng phổi, bệnh nhân bắt đầu có dấu hiệu sốc mất máu, tụt huyết áp, nguy cơ tử vong cao. Ngay lập tức, hệ thống Telemedicine được kích hoạt, kết nối bệnh xá đảo với Bệnh viện Quân y 175. Dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia từ đất liền, đội ngũ y bác sĩ trên đảo tiến hành hồi sức tích cực, truyền dịch, sử dụng thuốc vận mạch, đồng thời huy động nguồn máu tại chỗ để cứu bệnh nhân.
Trong đêm, các y bác sĩ Trung tâm y tế Trường Sa đã lấy máu trực tiếp từ các chiến sĩ tự nguyện trên đảo, thu được 1.750ml máu toàn phần truyền cho bệnh nhân. Lượng máu này giúp duy trì tuần hoàn, kéo dài “thời gian vàng” trước khi kíp cấp cứu đường không đến nơi.
Đến 7 giờ ngày 9/11, sau hội chẩn trực tuyến, các bác sĩ Bệnh viện Quân y 175 kết luận, bệnh nhân bị sốc mất máu do tràn khí, tràn máu màng phổi trái, nghi tổn thương nhu mô phổi do thay đổi áp lực khi lặn sâu. Tình trạng tiên lượng rất nặng, bệnh nhân cần được vận chuyển bằng đường không khẩn cấp. Do đó, Ban Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 quyết định cử tổ phẫu thuật, gây mê hồi sức phối hợp tổ cấp cứu đường không trực tiếp đến đảo.
Thiếu tá, bác sĩ Nguyễn Việt Cường, Khoa Phẫu thuật lồng ngực, Bệnh viện Quân y 175 chia sẻ: “Kíp chúng tôi đi ra đảo bằng trực thăng, khó khăn nhất là ngoài đảo trang thiết bị không đầy đủ, nên phải mang toàn bộ dụng cụ phẫu thuật mở, cắt phổi, stapler và vật tư kèm theo. Chúng tôi xác định ra đảo là phải phẫu thuật mở tại chỗ, vì bệnh nhân không thể đảm bảo vận chuyển được về đất liền”.
Khi tới Trường Sa, các bác sĩ nhận thấy lượng máu dẫn lưu đã lên tới hơn 3l, bệnh nhân suy kiệt nhanh, mạch yếu dần. Không thể chờ thêm, ca phẫu thuật mở ngực khẩn cấp được tiến hành ngay tại phòng mổ dã chiến.
Trung tá, bác sĩ Phạm Trường Thanh, kíp trưởng Tổ cấp cứu đường không, Bệnh viện Quân y 175 cho biết, khó khăn lớn nhất là đảm bảo an toàn gây mê và hồi sức cho bệnh nhân trong điều kiện thiếu thốn. Các bác sĩ phải thực hiện hàng loạt kỹ thuật hồi sức nâng cao như, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm, theo dõi huyết áp động mạch xâm lấn, duy trì thông khí một phổi để phẫu thuật viên có thể thám sát phổi, xác định vị trí chảy máu. Sau gần 2 giờ phẫu thuật liên tục, ca mổ hoàn tất, bệnh nhân được dẫn lưu khoang màng phổi, sinh hiệu ổn định và sẵn sàng vận chuyển khẩn cấp về đất liền.
Trong quá trình bay đêm kéo dài hơn ba giờ, ê-kíp duy trì thở máy, chống sốc, an thần và theo dõi sát các chỉ số sinh tồn từng phút, bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Nhờ kinh nghiệm qua nhiều lần vận chuyển bệnh nhân trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm, ê kíp đã đảm bảo bàn giao bệnh nhân an toàn tại Bệnh viện Quân y 175 lúc 1 giờ 45 phút sáng 10/11 để tiếp tục điều trị chuyên sâu, Trung tá Phạm Trường Thanh cho biết.
