Theo đó, buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả nói chung và đối với nhóm mặt hàng dược phẩm, mỹ phẩm, TPCN nói riêng là một trong những vấn nạn của xã hội, hậu quả đã ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến kinh tế, sức khỏe, tính mạng của người dân, lợi ích người tiêu dùng, uy tín thương hiệu của tổ chức cá nhân sản xuất, kinh doanh chính đáng gây thất thu ngân sách, tác động tiêu cực đến sự phát triển ổn định, lành mạnh môi trường kinh doanh và an ninh trật tự.
Để xử lý vấn nạn này, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách và những chỉ đạo, định hướng đặc biệt là sau khi Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (gọi tắt là BCĐ 389 Quốc gia) và ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 19/6/2018, về tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng thuộc nhóm hàng dược phẩm, mỹ phẩm, TPCN, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền.
Cụ thể, các bộ ngành, địa phương và lực lượng chức năng đã vào cuộc rất quyết liệt, tích cực phối hợp và triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, cùng với sự đồng thuận, ủng hộ cùa người tiêu dùng, cộng đồng doanh nghiệp lên án, tẩy chay, tố giác các hành vi vi phạm, đã phát hiện và xử lý hàng chục ngàn vụ việc vi phạm, tạo chuyển biến tích cực từ nhận thức, triển khai hành động và kết quả thực hiện.
Trong 4 năm sau khi Chỉ thị 17/CT- TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đối với nhóm mặt hàng dược phẩm, mỹ phẩm, TPCN đã đạt được những kết quả nhất định.
Theo số liệu tổng hợp kết quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đối với nhóm mặt hàng dược phẩm, mỹ phẩm, TPCN… của các cơ quan, tổ chức, lực lượng chức năng trên phạm vi toàn quốc cho thấy: năm 2019; các cơ quan, lực lượng chức năng trong cả nước phát hiện 8.479 vụ vi phạm. Trong đó có 2.201 vụ kinh doanh hàng lậu, 5.800 vụ gian lận thương mại, 478 vụ hàng giả , vi phạm sở hữu trí tuệ, nhóm mặt hàng Dược phẩm là 4.096 vụ, Mỹ phẩm 3262 vụ, TPCN 663 vụ; xử lý hành chính 8.347 vụ, khởi tố 42 vụ án.
Tiếp đó, trong năm 2020; lực lượng chức năng phát hiện 5.723 vụ (giảm 32,5%) trong đó có 1.751 vụ kinh doanh hàng nhập lậu (giảm 20.5%); 3.643 vụ gian lận thương mại (giảm 31,18%); 329 vụ hàng giả vi phạm sở hữu trí tuệ (giảm 31,17%); Nhóm hàng dược phẩm 2.671 vụ (giảm 34,79%); Mỹ phẩm 2.477 vụ (giảm 20,06%); Thực phẩm chức năng 380 vụ (giảm 42,68%); Xử lý hành chính 5.222 vụ, khởi tố 13 vụ án.
Đối với năm 2021, lực lượng chức năng đã phát hiện xử lý 4.094 vụ vi phạm (giảm 28,46%) trong đó có 1.027 vụ kinh danh hàng lậu (giảm 41,34%); 2.867 vụ gian lận thương mại (giảm 21,28%); 200 vụ hàng giả vi pham sở hữu trí tuệ (giảm 39,2%); Nhóm hàng Dược phẩm 1.878 vụ (giảm 29,68%); Mỹ phẩm 1846 vụ (giảm 25,47%); Thực phẩm chức năng 332 vụ (giảm 12,63%). Xử lý hành chính 4.082 vụ, khởi tố 12 vụ án.
Năm 2022, lực lượng chức năng phhát hiện xử lý 3.527 vụ (giảm 13%) gồm: 807 vụ kinh doanh hàng lậu (giảm 21%); 2491 vụ gian lận thương mại (giảm 13%); 229 vụ hàng giả, vi pham sở hữu trí tuệ (tăng 14,5%); về nhóm mặt hàng: Dược phẩm 1009 vụ (giảm 46%); Mỹ phẩm 1.618 vụ (giảm 12%); Thực phẩm chức năng 822 vụ (tăng 147,5%); xử lý hành chính 3510 vụ việc, khởi tố 17 vụ án.
Dự báo buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả nói chung và đối với nhóm mặt hàng dược phẩm, mỹ phẩm, TPCN nói riêng tuy có giảm dần trong những năm gần đây song còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp trở lại sau khi kiểm soát được dịch COVID-19, mọi hoạt động xã hội trở lại bình thường; xu hướng cạnh tranh và bảo hộ mậu dịch giữa các quốc gia, áp lực lạm phát gia tăng, nhu cầu phát triển sản xuất, tiêu dùng tăng cao;…
Bên cạnh đó, biến động chênh lệch giá hàng hóa giữa các khu vực, vùng miền trong và ngoài nước còn lớn, đặc biệt là sự khan hiếm cục bộ và tăng giá đột biến một số mặt hàng trọng điểm thiết yếu là động cơ nguyên nhân dẫn đến buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Những vấn đề nói trên đặt ra thách thức cho các cấp, các ngành, và các cơ quan, lực lượng chức năng thực thi về công tác này.
Trước tình hình đó, cần thiết phải tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và các chỉ đạo của Trưởng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, nhằm kiểm soát tốt hơn trong quản lý nhà nước và nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng đối với nhóm mặt dược phẩm, mỹ phẩm và TPCN, Văn phòng Thường trực đã tổ chức Hội thảo “Chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đối với nhóm mặt hàng: Dược phẩm, Mỹ phẩm và TPCN: Thực trạng và giải pháp” để trao đổi, thảo luận đánh giá đúng thực trạng, dự báo đúng tình hình, đưa ra các giải pháp sát hợp nhất, căn cơ nhất, hiệu quả nhất cho công tác này.
Hội thảo có sự tham dự của Các đơn vị trực thuộc Bộ/ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Cục Quản lý Dược, Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế; Tổng cục Quản lý thị trường - Bộ Công Thương; Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu - Bộ Công an; Tổng cục Hải quan - Bộ Tài chính; Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ; Vụ I - Văn phòng Chính phủ; Ban Chỉ đạo 389 của 30 tỉnh thành phố cùng Hiệp hội chống hàng giả, bảo vệ Thương hiệu Việt Nam; Quỹ chống hàng giả; các Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh dược, mỹ phẩm,TPCN.
