Bài 1: Người rầu rĩ, người trông mong
Cuối tháng 7/2026, Uỷ ban Nhân dân hai xã bắt đầu niêm yết công khai hồ sơ về 3 đồ án quy hoạch liên quan, đồng thời tổ chức họp và lấy ý kiến cộng đồng dân cư trong vòng 22 ngày về dự án dự kiến có phạm vi ảnh hưởng lên đến hàng ngàn hộ dân địa phương.
 |
Người dân ở hai xã Hưng Long và Bình Chánh bàn tán xôn xao về câu chuyện quy hoạch Khu đô thị Hưng Long. |
“Tui rầu lắm”
Vài ngày sau khi trở về từ buổi họp lấy ý kiến với chính quyền xã, bà Ngô Thị Bắn ở tuổi thất thập cho biết bản thân không hiểu họ nói gì. Bà thấy người ta mang bản đồ ra nói này nói kia, và điều duy nhất bà biết là mảnh đất của gia đình rộng khoảng bảy công (7.000 mét vuông) nằm gọn trong vùng đang được nghiên cứu quy hoạch.
Các con hay tin, sợ bà lo lắng quá mà sinh bệnh nên an ủi mãi và dặn có chuyện gì thì gọi điện thoại để họ chạy về sắp xếp, lo liệu. Bà sợ các con lo nên đồng ý rằng chuyện tới đâu hay tới đó, người ta sao thì mình vậy, nhưng nói thì nói thế thôi chứ làm sao mà bà không lo cho được…
Bà kể bản thân sinh ra và lớn lên ở vùng đất này và tròn nửa thế kỷ về làm dâu tại xã Hưng Long hiện tại. Bà với ông có với nhau năm mặt con nhưng đứa lớn không may qua đời nhiều năm trước, con dâu đi thêm bước nữa, để lại đứa cháu nội cho bà chăm sóc đến nay.
Những người con còn lại cũng đã bốn mươi mấy đến ngoài năm mươi tuổi, có người đi làm xa lâu lâu mới về, có người cơi nới sống tạm bên cạnh, có người lập gia đình rồi ra riêng nên căn nhà cũ chỉ có hai bà cháu nương tựa lẫn nhau.
Căn nhà cấp bốn mang dáng vẻ xưa, cột nhỏ, trần cao và lợp mái ngói. Nhà thấp dần từ trước ra sau, từ cửa chính nhìn vào là mấy gian thờ, chân đèn, lư đồng và vài tấm liễn cũ kỹ. Không gian vắng bóng người mang một nỗi buồn hiu hắt.
Bà loay hoay chặt trái dừa tươi đổ nước vào túi nilon bán cho người hàng xóm trạc tuổi con bà, giá 15.000 đồng. Bà đưa nước dừa còn dư trong ca nhựa mời hàng xóm uống cho mát, dặn không nên bỏ mà uổng ra. Khách vừa rời đi, bà lại bước ra đầu ngõ lấy ly đá lạnh và chai nước ngọt bán cho hai đứa con nít, thêm mấy nghìn đồng nữa.
 |
Bà già cả rồi, chân tay yếu ớt, đi lại khó khăn, lên xuống trên cao thật tình là không thuận tiện. |
Mỗi ngày bà đều bán buôn như vậy, vừa có đồng ra đồng vô, vừa là đỡ buồn kể từ khi chồng bà khuất núi. Kế sinh nhai đó là của cháu nội bà “nhượng lại” sau một thời gian mở quán buôn bán mà tiền lời không bù nổi tiền vốn, để chuyển qua chạy xe ôm công nghệ. Quán hết khách, bà quay lại ngồi trên cái ghế bố ở hàng hiên, thủ thỉ tiếp câu chuyện quy hoạch lắm những tâm tư mà bà đang gặp.
“Nhà nước làm thì mình chịu chứ trong lòng không có muốn…”, bà không nỡ rời đi. Bà đã quen nhà cửa rộng rãi thoải mái, quen với ruộng đồng, vườn cây, quen người quen cảnh như vậy. Bây giờ, bà nghe nói tái định cư sẽ phải vào ở chung cư nên mỗi lần nghĩ đến thôi là đã cảm thấy bức bối trong người. Bà già cả rồi, chân tay yếu ớt, đi lại khó khăn, lên xuống trên cao thật tình là không thuận tiện.
Bà dặn các con, nếu nhà nước thu hồi đất thì tìm cho bà căn nhà ở mặt đất. Bà cũng từng dự định chuyển về mảnh đất bên ngoại để sống tạm cho đến hết quãng đời còn lại nhưng bên ấy cũng nằm trong vùng quy hoạch lần này luôn. “Tui rầu lắm, bên đó còn mồ mả cha mẹ nữa, ông anh cũng vừa được đưa về. Ba cái mả chưa biết tính sao”, giọng bà nghèn nghẹn lúc rõ khi không, hai bàn tay theo thói quen khép hờ, thi thoảng đan xen vào nhau rồi lại mở, bà lo lắng không yên nghĩ về quãng sắp tới.
 |
Phần lớn diện tích đang lấy ý kiến quy hoạch thuộc xã Hưng Long. |
“Quan trọng là cái đền bù…”
Đường xá trong vùng dự kiến quy hoạch Khu đô thị Hưng Long chưa được phát triển, dân cư đông đúc nằm dọc hai ba tuyến chính gần Rạch Gia và phía đường Liên ấp 4-5 bên kia sông Cần Giuộc. Bên trong vùng lõi đa số là ruộng đồng, vườn cây ăn trái, hồ cá và ao sen… Đường bê tông nông thôn rộng chừng hai ba mét chạy dọc ngang vẫn là đa số ở đây.
Trời cuối tuần mây giông kéo đến bất chợt, cả một vùng đang sáng bỗng tối đen rồi mưa như trút nước xuống mái tôn căn nhà nhỏ, tiếng lộp độp vang lên chát chúa. Nghe tiếng vợ gọi, ông Trần Kế Hùng vội chạy ra phía sau gom mớ quần áo đang phơi trên sào mang vào nhà kẻo ướt. Mấy hàng bông trước nhà phất phơ và đám lúa bên hông ngả nghiêng theo gió.
Nhiều năm trước, mảnh đất rộng hơn một mẫu bảy (1,7 ha) của gia đình ông nằm trong diện quy hoạch Làng Đại học Hưng Long. Thế nhưng đông qua xuân lại, năm tháng nối tiếp nhau đến rồi đi, căn nhà từ lúc mới xây tới khi nước sơn bạc màu rồi mà dự án vẫn chưa hề nhúc nhích.
Hôm rồi, ông không thể ra dự họp lấy ý kiến cộng đồng nhưng vẫn nắm lại tình hình từ người thân. Lần này, quy hoạch rục rịch khởi động với diện tích nghiên cứu rộng lớn hơn trước rất nhiều làm vợ chồng ông cảm thấy vừa mừng mà cũng vừa lo. Ông hy vọng không còn phải sống trong quy hoạch treo với lắm điều phiền phức nữa, còn bà thì lo lắng không biết giá cả đền bù ra sao, có được thoả đáng hay sẽ như thế nào?
Ông năm nay bảy mươi, lớn hơn bà một tuổi, vốn cùng quê ở xã Đa Phước, quen nhau từ lúc xuân thì rồi sau này đùm túm về mảnh đất tổ tiên của bà để lại ở xã Hưng Long sinh sống, lập nghiệp. Ngày còn trẻ, ông bà cùng làm ruộng. Đất đai gần sông Cần Giuộc nên việc trồng trọt cũng tương đối thuận lợi, thu nhập từ lúa không khá giả gì nhưng được cái không lo bị đói.
Mảnh đất hơn một mẫu bảy ấy là tài sản chung, một người đại diện cho bảy tám anh em phía vợ đứng tên trên sổ để lo liệu những việc giấy tờ. Bây giờ ông bà lớn tuổi, không kham nổi công việc đồng áng suốt ngày bán mặt cho đất bán lưng cho trời nữa nên đất đai nhiều lúc để trống. Thấy tiếc, mấy anh em trong nhà thay phiên nhau làm, ai rảnh lúc nào thì làm lúc ấy.
Vụ hè thu năm nay, đám ruộng sát vách được anh của ông bà cấy lúa sớm nên bây giờ thân đã lên cao hơn đầu gối, trổ bông và kết hạt. Thế nhưng, nguyên thửa chỉ toàn là cỏ dại nhô lên lấn át hết cả lúa, nhìn cỏ vươn cao ai cũng não lòng. Ông kể tình trạng này xuất hiện đã nhiều năm nay nên việc trồng trọt không có năng suất gì nữa.
 |
Ông kể tình trạng này xuất hiện đã nhiều năm nay nên việc trồng trọt không có năng suất. |
“Khả năng vụ này cũng sẽ bỏ chứ thu hoạch chỉ tốn tiền công, máy móc…”, gia đình ông làm nông nhỏ lẻ và ít hiểu biết nên đành… Ông cũng không biết lúa giống có bị làm sao không nhưng cho rằng, hạt cỏ dại nằm sâu dưới ruộng, mùa khô mọi người dọn dẹp kỹ lắm nhưng mưa tới thì chúng lại sinh sôi lên không tài nào biết được. “Đất chết rồi, lại còn sâu bọ, chuột phá phách nhiều…”, ông chân chất dân quê nên nghĩ sao nói vậy.
Ruộng đã như thế, sức khoẻ cũng yếu dần không thể làm được việc nặng nhọc nên ông bà trồng khoảng hai trăm gốc me nhỏ ngay trước ngõ. Sáng sớm, vợ chồng xách rổ ra “khu vườn” hái lá me non, trung bình mỗi ngày được khoảng hai ký, mùa mưa khá hơn, được ba bốn ký không chừng. Ông đem ra chợ bỏ mối cho tiểu thương, giá đâu đó độ 100.000 đồng mỗi ký, kiếm tiền đi chợ.
Mấy năm nay, bà bị thần kinh toạ rồi thêm thoái hoá đốt sống hành hạ nên không thể vận động mạnh, con trai làm nghề tài xế ít khi có mặt nên mọi chuyện lớn nhỏ trong nhà đều do một mình ông lo. Ông xin phụ việc thêm ở một cơ sở làm dụng cụ tập thể hình nhưng thời buổi kinh tế khó khăn, đơn hàng sụt giảm nhiều nên mỗi tháng chỉ được khoảng 14-15 ngày công, tính ra tầm 3 triệu đồng nữa là tất cả thu nhập của vợ chồng già.
Ông từng nghĩ đến chuyện bán đi một khoảnh đất để dành dụm nhưng quy hoạch treo làm mọi thứ dở dang theo. Đến lần này, ông mong dự án khu đô thị được triển khai sớm nhưng quan trọng là đền bù. Ông bà nghĩ bụng, nếu tiền đền bù được kha khá sẽ hỏi thăm một vài nơi xa xa một chút, ráng gom góp chắt chiu mua một cái nhà nhỏ để ở chứ suất tái định cư nhiều khả năng hai người nông dân không thể mua nổi; nếu còn dư chút đỉnh sẽ mang gửi ngân hàng lấy lãi sống qua ngày. Ngược lại, ông bà chưa biết phải tính làm sao cho buổi xế chiều hiu quạnh này…
Hiện tại, ba đồ án quy hoạch liên quan Khu đô thị Hưng Long chỉ mới được đưa ra niêm yết để lấy ý kiến cộng đồng, vẫn còn rất nhiều thủ tục để đi đến quyết định cuối cùng. Nhưng bao giờ cũng vậy, quy hoạch đến mang theo hy vọng cho người này nhưng cũng gieo vô số bất an cho người khác.
Bài 2: Khu đô thị Hưng Long định hướng như thế nào?
