Thanh tra Chính phủ vừa thông báo kết luận thanh tra một số dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách, nguồn vốn vay, việc chuyển đổi, chuyển nhượng, nhà đất của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, nhà đất có vị trí đắc địa sang mục đích khác tại TP Hà Nội giai đoạn 2003 - 2016.
Nhiều dự án giao đất không qua đấu giá
Bản kết luận thanh tra chỉ ra, tháng 12/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định yêu cầu các doanh nghiệp có quyền sử dụng đất cũ phải di dời được phép hợp tác đầu tư với nhà đầu tư khác để thực hiện dự án. Tuy nhiên, UBND TP Hà Nội không có văn bản hướng dẫn và quy định cụ thể.
Do đó, các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước khi đưa vị trí đất vào hợp tác liên doanh thành lập pháp nhân mới làm chủ đầu tư để chuyển mục đích sử dụng đất đã xác định giá trị lợi thế thương mại chưa sát với thị trường.
Trong đó, một số doanh nghiệp khi lựa chọn nhà đầu tư đưa lợi thế đất để đấu giá đã thu về cho Nhà nước số tiền lớn.
Ngoài ra, cũng có nhiều doanh nghiệp không tổ chức đấu giá lựa chọn nhà đầu tư nên thu về số tiền thấp như dự án số 1 Phùng Chí Kiên, dự án tại 365A Minh Khai, dự án 167 Thụy Khuê, dự án 69 Vũ Trọng Phụng, dự án CTCP Dụng cụ số 1 tại 108 Nguyễn Trãi, dự án 44 Yên Phụ...
Dự án tại lô đất C3 (Golden Palace) thuộc Khu đô thị Trung Hòa Nhân Chính là khu đất sạch đã có hạ tầng được xây dựng bằng ngân sách Nhà nước, nhưng năm 2009, UBND Hà Nội thu hồi và giao cho chủ đầu tư thực hiện dự án không qua hình thức đấu giá.
Cũng liên quan đến lô đất C3 này, báo cáo hồi tháng 1/2021 của Thanh tra Chính Phủ về kết quả thực hiện chỉ đạo cũng đã chỉ ra, việc điều chỉnh bổ sung thêm chức năng dịch vụ thương mại, căn hộ ở nhưng vẫn đảm bảo đủ diện tích đỗ xe, văn phòng cho thuê, phù hợp với Quy hoạch chung được phê duyệt.
Về nội dung này, Thủ tướng đã giao Bộ Tài nguyên Môi trường kiểm tra, rà soát. Sau khi tiến hành thanh tra, đơn vị kết luận việc giao đất không qua đấu giá tại dự án trên là vi phạm nhiều quy định pháp luật, theo khoản 1, điều 58 Luật Đất đai 2003 và vi phạm Quyết định số 216/2005 của Thủ tướng.
Trách nhiệm những sai phạm nói trên thuộc về Bộ Xây dựng, UBND Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính cùng Sở Tài nguyên và Môi trường.
Bên cạnh đó, UBND TP Hà Nội cần kiểm tra, xem xét quyền lợi của Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà Hà Nội khi rút khỏi liên danh không tham gia thực hiện dự án. Vì những điều trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Tài Chính thống nhất với UBND TP Hà Nội xử lý quyền lợi của doanh nghiệp này, đảm bảo thu đúng, đủ và tăng vốn Nhà nước tại doanh nghiệp khi nhượng quyền thuê đất.
Nhiều dự án chậm đưa đất vào sử dụng, vi phạm trật tự xây dựng
Liên quan đến việc đầu tư xây dựng theo quy hoạch, Thanh tra Chính phủ cho biết, tháng 7/2011, Thủ tướng đã có Quyết định 1259 phê duyệt quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050.
Sau đó, UBND TP Hà Nội đã có kế hoạch triển khai, tổ chức lập 68 đồ án quy hoạch.Tuy nhiên, đơn vị này cho rằng, việc triển khai đồ án quy hoạch phân khu quá chậm, các đồ án quy hoạch phân khu đến năm 2015 mới được phê duyệt.
Việc chậm phê duyệt quy hoạch làm ảnh hưởng đến công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị, phá vỡ quy hoạch, gây quá tải cho mạng lưới giao thông và hạ tầng ở một số khu đô thị.
Cũng theo kết luận, trong số 38 dự án kiểm tra, có 4 dự án chậm đưa đất vào sử dụng so với tiến độ. Tuy nhiên, chỉ dự án tại 47 Nguyễn Tuân được UBND Hà Nội xác định tiền chậm tiến độ với số tiền trên 13 tỷ đồng. Ba dự án UBND TP Hà Nội không thực hiện gồm Dự án tại 31 Láng Hạ, dự án tại 108 Nguyễn Trãi và dự án chung cư để bán và văn phòng cho thuê tại đường Ngụy Như Kon Tum do Tổng công ty Thành An (Binh đoàn 11, Bộ Quốc phòng) làm chủ đầu tư, gây thất thu ngân sách Nhà nước và vi phạm khoản 4, Điều 2 Nghị định 135/2016 của Chính phủ.
Ngoài ra, TTCP đã kiểm tra 38 dự án ở vị trí đắc địa thì có tới 20 dự án vi phạm về trật tự xây dựng, nhiều dự án khác phải điều chỉnh cục bộ nhiều lần. Dự án Tổ hợp khách sạn, thương mại, văn phòng và nhà ở thấp tầng tại 107 Xuân La (Bắc Từ Liêm), Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Bộ Xây dựng từng có văn bản hướng dẫn chủ đầu tư Công ty cổ phần đầu tư An Lộc thuộc đối tượng miễn giấy phép xây dựng đối với khu nhà ở thấp tầng, trái quy định pháp luật.
Thanh tra Chính phủ còn phát hiện tại dự án nhà ở cao tầng kết hợp dịch vụ, công cộng - Sakura Tower tại 47 Vũ Trọng Phụng (Q.Thanh Xuân) được khởi công trước khi được UBND TP.Hà Nội chuyển mục đích sử dụng đất; trước khi cấp giấy phép xây dựng.
Dự án này xây dựng công trình 28 tầng vượt 2 tầng căn hộ ở so với phương án kiến trúc và hồ sơ xin phép xây dựng; xây dựng 2 tầng kỹ thuật không đúng quy hoạch được phê duyệt và đã tự ý chuyển đổi công năng: tầng kỹ thuật giữa tầng 2 và tầng 3 cao 4,5 m, hiện cho thuê làm văn phòng; tầng kỹ thuật giữa tầng 11 và tầng 12 cao 3m, hiện đã chia phòng thành 14 căn hộ ở đã bán cho khách hàng; xây dựng 78 căn hộ không đúng hồ sơ cấp phép, dẫn đến người mua nhà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, gây bức xúc, ảnh hưởng đến quyền lợi người mua nhà.
Cơ quan thanh tra còn phát hiện dự án tổ hợp khách sạn, thương mại, văn phòng và nhà ở thấp tầng tại 107 đường Xuân La (quận Bắc Từ Liêm) được chủ đầu tư khởi công xây dựng công trình khi chưa đủ điều kiện theo quy định, như chưa được bàn giao hồ sơ mốc giới giao đất tại thực địa; chưa có quyết định phê duyệt thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, chưa có giấy phép xây dựng…
Đáng chú ý, tại dự án này, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Bộ Xây dựng có văn bản hướng dẫn Công ty cổ phần Đầu tư An Lộc thuộc đối tượng miễn giấy phép xây dựng đối với khu nhà ở thấp tầng của dự án là không phù hợp với quy định pháp luật.
Từ những tồn tại đã chỉ ra, Thanh tra Chính phủ xác định tổng sổ tiền sai phạm liên quan đến các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng “đất vàng” của Hà Nội là gần 4.000 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng tổ chức kiểm điểm trách nhiệm trong việc hướng dẫn và thẩm định một số dự án; giao UBND TP Hà Nội tổ chức kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ, đồng thời chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, tham mưu, đề xuất, thiếu kiểm tra, đôn đốc, chậm phát hiện xử lý các sai phạm trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo kết luận thanh tra.
