Yếu tố tác động trực tiếp tới cuộc soán ngôi này không gì khác ngoài đại dịch COVID-19. Trung Quốc đã phục hồi nhanh hơn nhiều so với Mỹ khi dịch bệnh bùng phát vào cuối tháng 12 năm 2019. Điều này khiến các rạp chiếu ở Trung Quốc sớm mở cửa, trong khi các cụm rạp ở New York và Los Angeles của Mỹ vẫn chưa thể quay trở lại.
Đáng chú ý, các bom tấn Hollywood năm 2020 không hề thu hút khán giả Trung Quốc. "Wonder Woman 1984" không thành công như dự định, trong khi "Mulan", dù được quay tại Trung Quốc, nhưng lại là một nỗi thất vọng lớn. Những kết quả này đã cho thấy chiến lược toàn cầu hóa các tác phẩm điện ảnh của giới làm phim Hollywood không đem lại kết quả như kỳ vọng.
Một Hollywood không có Trung Quốc
Aynne Kokas - Phó giáo sư nghiên cứu truyền thông tại Đại học Virginia, nhận định: “Nếu Trung Quốc không cần phim Mỹ, các hãng phim Hollywood sẽ phải giảm mạnh chi tiêu cho các phim bom tấn kinh phí lớn. Nếu các bộ phim không tiếp cận được thị trường Trung Quốc, kinh phí sản xuất chắc chắn sẽ bị cắt giảm. Thực trạng này có thể thay đổi cơ bản mô hình của ngành công nghiệp điện ảnh Mỹ".
Bà Kokas, tác giả cuốn “Hollywood Made in China”, giải thích rằng để bán phim cho khán giả Trung Quốc, các hãng phim tại Hollywood đã tuyển chọn "các ngôi sao Trung Quốc và điều chỉnh nội dung để phục vụ thị trường của quốc gia tỷ dân".
Ví dụ, đoàn làm phim "Top Gun: Maverick" đã loại bỏ cờ Đài Loan trên áo khoác của diễn viên Tom Cruise, hoặc bộ phim "Doctor Strange" cũng phải thay thế một nhân vật gốc Tây Tạng như trong nguyên tác thành một người phương Tây.
Phó giáo sư Aynne Kokas cho rằng "trừ khi Mỹ kiểm soát được dịch bệnh và các rạp chiếu mở cửa, bằng không Hollywood sẽ ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc."
"Bất kể điều gì xảy ra với COVID-19, các nhà làm phim tại Hollywood phải làm quen với quan niệm các phòng vé Trung Quốc và Mỹ đều quan trọng như nhau", bà Kokas chỉ ra.
Trong khi các phim Hollywood gần đây gặp lại khó khăn ở Trung Quốc, thì các tác phẩm nội địa ở thị trường này lại phát triển mạnh.
Tháng 8 năm 2020, hãng phim CMC Pictures của Trung Quốc đã phát hành "The Eight Hundred", bộ phim lấy đề tài chiến tranh Trung-Nhật đã thu về hơn 100 triệu USD ngay trong tuần đầu công chiếu và tổng cộng 400 triệu USD trên toàn cầu.
Shawn Robbins, nhà phân tích chính của trang Boxoffice.com, cho rằng doanh thu phòng vé Trung Quốc phục hồi vào năm 2020 chủ yếu là nhờ kiểm soát tốt đại dịch và sáng tạo các tác phẩm chất lượng.
“Có một thế mạnh rõ ràng ở thị trường Trung Quốc cho phép họ không phụ thuộc hoàn toàn vào các sản phẩm của Hollywood. Đó là một lợi thế nội tại của ngành công nghiệp điện ảnh Trung Quốc", ông Robbins cho biết.
Các vấn đề của Hollywood tại Trung Quốc cũng có thể liên quan đến căng thẳng chính trị giữa hai nước. Dịch bệnh đã gây ra rạn nứt giữa Mỹ và Trung Quốc, dẫn đến sự gia tăng chủ nghĩa dân tộc và làn sóng bài Mỹ trong tư tưởng khán giả Trung Quốc.
Hai trụ cột của phòng vé toàn cầu
Năm 2020 là một năm thay đổi trật tự phòng vé toàn cầu, nhưng Hollywood chưa cần phải quá lo lắng về điều này. Nhà phân tích Shawn Robbins chỉ ra rằng thương hiệu Hollywood vẫn có sức nặng đối với khán giả Trung Quốc.
Cụ thể, ông Robbins cho rằng thực trạng của ngành điện ảnh trong năm 2020 không đại diện cho bức tranh toàn cảnh và không phản ánh hết những gì xảy ra trước và sau đại dịch.
Robbins cho rằng "Wonder Woman 1984" không thành công ở Trung Quốc vì một số lý do, bao gồm cả "bản thân phần đầu tiên đã không được khán giả Trung Quốc đón nhận giống như phần còn lại của thế giới".
Ông cũng nói thêm rằng những tranh cãi xung quanh "Mulan" trước khi phim phát hành đã khiến bộ phim thất bại tại chính quê hương của mình. Khán gải Trung Quốc được cho là không thích phiên bản hoạt hình "Mulan" vào năm 1998 và cách các nhà làm phim Mỹ kể lại câu chuyện theo góc nhìn của phương Tây.
"Nhưng các loạt phim như Marvel, Fast & Furious, và các tựa phim khác đã là một trong những mặt hàng nhập khẩu đáng tin cậy của các thị trường điện ảnh Trung Quốc", ông Robbins nói. "Thật khó để nhận thấy sự thay đổi đáng kể trong thời gian ngắn khi thế giới bắt đầu phục hồi sau đại dịch vào cuối năm 2021, đặc biệt là khi gần một nửa số phim có doanh thu cao nhất năm 2019 ở Trung quốc là do Hollywood sản xuất".
Câu hỏi về tương lai của Hollywood tại Trung Quốc không hề dễ để trả lời. Tuy nhiên, cho dù tương lai của ngành điện ảnh là gì, thì Hollywood và Trung Quốc vẫn là hai trụ cột chính giữ vững doanh thu phòng vé toàn cầu.
“Cuối cùng, bối cảnh phòng vé toàn cầu phụ thuộc rất nhiều vào những gì hai gã khổng lồ này có thể đạt được trong những năm tới", ông Robbins khẳng định.
