Thông điệp nhân dịp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết về Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững
Quyết định của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuyên bố giai đoạn 2027–2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững (sau đây gọi là Thập kỷ) là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực chung nhằm công nhận vai trò không thể tách rời của văn hóa trong phát triển bền vững.
Tôi xin trân trọng chúc mừng Việt Nam về dấu mốc quan trọng này. Từ việc Việt Nam khởi xướng đề xuất, nhận được sự ủng hộ rộng rãi của các quốc gia thành viên UNESCO tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO ở Samarkand, Uzbekistan, đến việc được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua, tiến trình này thể hiện vai trò chủ động của Việt Nam trong việc thúc đẩy sáng kiến, đồng thời phản ánh cam kết chung của các quốc gia thành viên UNESCO và Liên Hợp Quốc trong việc tăng cường đóng góp của văn hóa đối với phát triển bền vững.
Quyết định thông qua Thập kỷ được đưa ra vào một thời điểm đặc biệt quan trọng. Xung đột, biến đổi khí hậu, những chuyển biến nhanh chóng của công nghệ và bất bình đẳng gia tăng đang tác động sâu sắc đến đời sống xã hội trên khắp thế giới. Trong bối cảnh ấy, văn hóa giúp mỗi người gắn kết hơn với cộng đồng, nuôi dưỡng đối thoại và sức sáng tạo, đồng thời giúp các cộng đồng gìn giữ bản sắc, tri thức và di sản trong quá trình thích ứng với những thay đổi.
Sáng kiến cũng tiếp nối những kết quả của Hội nghị MONDIACULT 2025, nơi các quốc gia thành viên UNESCO tái khẳng định văn hóa là một lợi ích công toàn cầu và kêu gọi công nhận văn hóa là một mục tiêu độc lập trong chương trình nghị sự phát triển sau năm 2030. Thập kỷ mở ra cơ hội để tiếp tục thúc đẩy cam kết chung này, đồng thời củng cố hơn nữa vai trò của văn hóa trong hợp tác quốc tế về phát triển.
Trọng tâm giờ đây chuyển sang triển khai. Trong thập kỷ tới, nhiệm vụ đặt ra là bảo đảm văn hóa được nhìn nhận đầy đủ hơn, đồng thời nhận được sự hỗ trợ, bảo vệ và đầu tư bền vững tương xứng, qua đó có vị trí vững chắc hơn trong các chính sách và quyết định định hình xã hội và tương lai của chúng ta. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần củng cố các chính sách văn hóa, hỗ trợ các lĩnh vực văn hóa và sáng tạo, thúc đẩy quyền văn hoá, bảo vệ sự đa dạng văn hóa, bảo tồn và phát huy di sản, đồng thời lồng ghép văn hóa một cách hệ thống hơn vào các chiến lược phát triển.
Thập kỷ đóng vai trò như một cầu nối quan trọng giữa việc triển khai Chương trình nghị sự 2030 và quá trình xây dựng khung phát triển sau năm 2030, qua đó duy trì đà ghi nhận ngày càng rõ nét đối với văn hóa như một thành tố không thể tách rời của phát triển bền vững, đồng thời cung cấp cơ sở cho việc định hình các chính sách phát triển quốc tế trong tương lai.
Việc triển khai Thập kỷ sẽ diễn ra song song với nhiều sáng kiến quốc tế khác trong giai đoạn 2027–2036, trong đó có các sáng kiến liên quan đến hòa bình, các thế hệ tương lai và quản lý rừng bền vững. Điều này mở ra cơ hội tăng cường tính nhất quán và bổ trợ lẫn nhau trong toàn hệ thống Liên Hợp Quốc.
Thành công của Thập kỷ sẽ được thể hiện rõ nét nhất qua những thay đổi cụ thể đối với người dân, cộng đồng và đời sống văn hóa ở cấp quốc gia và địa phương.
Với vai trò cơ quan chủ trì triển khai Thập kỷ, UNESCO sẽ phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam, các tổ chức trong hệ thống Liên Hợp Quốc và các đối tác liên quan để xây dựng Kế hoạch hành động và triển khai các mục tiêu của Thập kỷ.
Trong năm đánh dấu 50 năm hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO, tôi trân trọng ghi nhận đóng góp của Việt Nam đối với chương trình nghị sự văn hóa toàn cầu. Tôi mong muốn tiếp tục phát huy quan hệ hợp tác giữa hai bên, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Việt Nam và các đối tác để bảo đảm văn hóa được lồng ghép đầy đủ trong những nỗ lực chung, nhằm xây dựng các xã hội hòa bình, bao trùm và bền vững hơn, cả trong giai đoạn hướng tới năm 2030 và những năm tiếp theo.
